PLT - wskazania i przebieg badania, podwyższony i obniżony poziom

Badanie płytek krwi, czyli trombocytów, które na wynikach jest oznaczane jako PLT, rutynowo wykonuje się przy okazji każdej morfologii. Trombocyty pełnią w naszym organizmie niezwykle ważną rolę – dzięki nim jest możliwy m.in. proces krzepnięcia krwi, dlatego też tak ważna jest kontrola ich ilości.

1. PLT - rola trombocytów w organizmie

Trombocyty, za których produkcję jest odpowiedzialny szpik kostny, warunkują prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego. Zapewniają odpowiedni przepływ krwi przez naczynia, zapobiegając wydostaniu się jej na zewnątrz. W sytuacji, kiedy dochodzi do ich uszkodzenia, trombocyty aktywizują się, dzięki czemu jest możliwe zakrzepnięcie rany – powstaje czop, który hamuje krwawienie. Aby proces ten przebiegał bez zarzutu, ilość płytek krwi musi być odpowiednia, w przeciwnym razie mechanizm przestaje funkcjonować jak należy, na skutek czego może dochodzić do obfitej, długotrwałej utraty krwi. Norma dla osób dorosłych wynosi 140–440 tysięcy na milimetr sześcienny.

Zobacz film: "Badania krwi - trombocyty"

ZOBACZ TAKŻE

2. PLT - wskazania do oznaczenia liczby płytek krwi

Oznaczenie ilości płytek krwi, czyli PLT, zaleca się w sytuacji, kiedy u pacjenta zostają zaobserwowane problemy z układem krwionośnym. Na badanie powinny zdecydować się osoby, u których łatwo dochodzi do powstania siniaków i często występuje krwawienie z nosa. Niepokojące jest także przedłużające się krwawienie po niewielkich skaleczeniach oraz obfite miesiączkowanie. Sygnałem ostrzegawczym bywa ponadto krwawienie z przewodu pokarmowego, w tym także obecność krwi w stolcu oraz pojawienie się na skórze wybroczyn, czyli przypominających wysypkę, niewielkich czerwonych punktów.

3. PLT - przebieg badania

Przeprowadzane na czczo badanie PLT jest wykonywane najczęściej przy okazji morfologii krwi obwodowej, więc jego przebieg zasadniczo nie różni się od towarzyszącej jej procedury. Z żyły przedramienia przy użyciu jednorazowej igły jest pobierana krew, która następnie jest poddawana odpowiedniej analizie. Przed przystąpieniem do badania PLT, lekarz musi zostać przez pacjenta poinformowany o wszystkich lekach, które aktualnie zażywa, gdyż zawarte w nich substancje mogą mieć wpływ na otrzymane wyniki. Ważne jest również wcześniejsze unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego. Aby nie dopuścić do wycieku, jest konieczne uciskanie miejsca wkucia po wyjęciu igły.

4. PLT powyżej normy

Jeżeli ilość płytek krwi wykracza poza przyjętą normę, to mamy do czynienia z nadpłytkowością, zwaną także trombocytozą. Chociaż zwiększenie ilości PLT miewa związek z obciążeniem organizmu na skutek wysiłku fizycznego, przyjmowanymi środkami antykoncepcyjnymi czy ciążą, zdarza się, że jest to objaw schorzenia. Za taki stan rzeczy odpowiedzialne może być usunięcie śledziony lub rozwijająca się, zaawansowana infekcja. Jeżeli znaczny wzrost liczby płytek krwi nie jest uzasadniony wymienionymi czynnikami, to istnieje prawdopodobieństwo, że powodem jest choroba nowotworowa. Mamy wówczas do czynienia z nadpłytkowością samoistną i jest konieczna konsultacja hematologiczna. Zwiększona ilość PLT może prowadzić do powstawania zakrzepów, głównie w stanach pooperacyjnych i krwotokach, chociaż zdarza się, że staje się przyczyną obfitych krwawień – jakość produkowanych w nadmiarze płytek nie jest bowiem odpowiednia.

5. PLT poniżej normy

Trombocytopenia, bo tak nazywamy stan, w którym ilość PLT jest zbyt niska, jest spowodowana niedostateczną produkcją trombocytów w szpiku. Przyczyną może być niedobór cennych mikroelementów w organizmie – przede wszystkim kwasu foliowego oraz witaminy B12. Zdarza się także, że jest to związane z przebiegiem odry, mononukleozy lub duru, a także z zażywaniem leków o działaniu przeciwbólowym lub antybiotyków. Niskie PLT towarzyszy jednak schorzeniom o wiele bardziej poważnym – nowotworowi szpiku oraz białaczce.

Warto zaznaczyć, że odkąd zostały wprowadzone analizatory hematologiczne, dokładne określenie faktycznego poziomu PLT stało się dość problematyczne – często zdarza się, że wyniki są zaniżone lub zawyżone. Na otrzymany wynik ma wpływ dodatkowo szereg innych czynników – problemy z wkłuciem do żyły, pobranie krwi zawierającej płyn z kroplówki, niedostatecznie szybkie zmieszanie jej z zapobiegającym krzepnięciu antykoagulantem, skutkujące powstaniem mikroskrzepów czy też niezachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy ilością krwi a ilością środka spowalniającego krzepnięcie. Nie bez znaczenia jest także jakość wykorzystywanego sprzętu, a nawet miejsce wykonywania badania – w laboratoriach są wykorzystywane różne odczynniki.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: OB (odczyn Biernackiego) ]

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.