Hemoglobina

Hemoglobina (Hb, HGB) jest to białko, które zawierają krwinki czerwone, odpowiadające za przenoszenie tlenu do tkanek. Badanie hemoglobiny wykonywane jest podczas badania krwi, jakim jest morfologia, a więc podstawowe badanie diagnostyczne. Jej badanie umożliwia wykrycie obecność nieprawidłowej hemoglobiny we krwi. Poziom hemoglobiny zależny jest od wieku i płci. U kobiet jest mniejszy, ze względu na comiesięczną utratę pewnych ilości krwi podczas krwawienia miesiączkowego. Czasami oznaczany jest także hemoglobina glikowana.

Polecane wideo:

1. Co to jest hemoglobina?

Hemoglobina oznaczona jest skrótem Hb lub HGB. Jest to białko zawarte w erytrocytach, którego zasadniczą funkcją jest przenoszenie tlenu z płuc do tkanek organizmu. Krwinek czerwonych jest najwięcej, stąd krew przyjmuje barwę czerwoną – jest to kolor krwi utlenionej (tętniczej).

Po dostarczeniu tlenu do miejsc docelowych, kolor krwi zmienia się na ciemnoczerwony (taką krew nazywamy żylną). Hemoglobina zbudowana jest z dwóch par podjednostek białkowych. Każda z podjednostek zawiera cząsteczkę hemu (grupa prostetyczna), w której centralnie znajduje się cząsteczka żelaza, dzięki której możliwe jest przenoszenie cząsteczki tlenu. Hem odpowiedzialny jest za czerwony kolor krwi. Dzięki czterem podjednostkom jedna cząsteczka hemoglobiny może przenieść od 1 do 4 cząsteczek tlenu.

W zależności od rodzaju podjednostek możemy wyróżnić kilka rodzajów hemoglobiny. Są to:

  • HbA (HbA1) (2α2β) – prawidłowa hemoglobina u dorosłych;
  • HbA2 (2α2δ) – prawidłowa hemoglobina u dorosłych, jej ilość to około 1,5% – 3% całkowitej hemoglobiny;
  • HbF (2α2γ) – hemoglobina płodowa, po urodzeniu jest zastępowana normalna hemoglobiną, ponieważ słabiej uwalnia tlen w tkankach przy wyższym ciśnieniu parcjalnym tlenu; w życiu płodowym jest bardzo ważna, ponieważ ma większe powinowactwo do tlenu niż zwykła hemoglobina HbA, odpowiedzialna jest za pobranie tlenu z krwi matki, przeniesienie go przez łożysko i uwolnienie w tkankach płodu; u dorosłych może występować w niewielkiej ilości - do 2% całkowitej hemoglobiny.

2. Badanie i normy hemoglobiny

Badanie poziomu hemoglobiny wykonuje się podczas badania krwi. Jest to podstawowe badanie diagnostyczne większości chorób. Krew może być pobrana z opuszki palca lub z żyły łokciowej, po wcześniejszym zdezynfekowaniu palca.

Stężenie hemoglobiny we krwi jest zależne od wieku, płci i szeregu różnych czynników. Dawniej istniało wiele metod określenia stężenia hemoglobiny. Obecnie, zgodnie z zaleceniem Międzynarodowego Komitetu Standaryzacji w Hematologii, powszechna jest metoda cyjanomethemoglobinowa, która stosowana może być jako metoda manualna. Wzrost stężenia hemoglobiny u dorosłych, zdrowych ludzi może być w sposób przybliżony wyliczany z wartości hematokrytu. Czasami oznaczana jest hemoglobina glikowana HbA1c, pomocna w ocenie występowania cukrzycy.

Normy ilościowe we krwi dorosłego człowieka wynoszą około 11,0 - 17,5 g/dl, jednak ze względu na różne metody pomiarowe każde laboratorium analityczne ustala własne normy. Należy zauważyć, iż fizyczne stężenie hemoglobiny u mężczyzn jest wyższe niż u kobiet.

Normy:

  • kobiety: 11,5 – 16,0 g/dl (7,2 – 10,0 mmol/l);
  • mężczyźni: 12,5 – 18,0 g/dl (7,8 – 11,3 mmol/l);
  • noworodki: 14,2 – 19,6 g/dl (8,8 – 12,2 mmol/l).

Niska hemoglobina, a więc obniżony poziom hemoglobiny jest na ogół spowodowany niedokrwistością i stanami przemęczenia organizmu. Wysoka hemoglobina, tj. zwiększone stężenie hemoglobiny zaś obserwuje się w nadkrwistości i w zaburzeniach gospodarki wodno-elektrolitowej.

Marta Bednarska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Brunzel N.A. Diagnostyka laboratoryjna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5
  • Dunstan R. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych, Via Medica, Gdańsk 2002, ISBN 83-89012-96-0
  • Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Hemoglobina
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Objawy

anonimowezdrowie • ostatni post 11 godzin temu

1
Artykuły Hemoglobina
Badania dla cukrzyków

Pomiar hemoglobiny glikowanej

Pomiar hemoglobiny glikowanej

Hemoglobina wewnątrz krwinki czerwonej transportuje tlen z płuc do tkanek, a dwutlenek węgla z tkanek do płuc. Jest więc odpowiedzialna (...) za dotlenienie komórek i niezbędna do życia. Hemoglobina glikowana (HbA1c)...

Badanie krwi

Badania krwi - hemoglobina

Badania krwi - hemoglobina

Hemoglobina to czerwony barwnik krwi zawarty w erytrocytach, który składa się z globiny i hemu. Oznacza się ją skrótami Hb lub HGB. Odpowiada ona (...) za transport tlenu do narządów i tkanek organizmu. Prawidłowe stężenie hemoglobiny...

Cukrzyca

Co wpływa na glikemię?

Co wpływa na glikemię?

, wskazuje średnie stężenie glukozy we krwi w czasie poprzednich 2-3 miesięcy. Dzieje się tak dlatego, gdyż hemoglobina A1c jest miarą stopnia glikacji (...) hemoglobiny w erytrocytach, wyrażaną jako procent całkowitego...

Zamykanie naczynek

Zamykanie naczyń laserem

Zamykanie naczyń laserem

jest pochłaniana w hemoglobinie. Dlatego też w miejscach, gdzie znajduje się hemoglobina otrzymuje się efekt fotokoagulacji. Za pomocą lasera można zamknąć

Cukrzyca

Co wpływa na poziom glikemii?

przez to nieprawidłowymi poziomami glikemii. Hemoglobina A1c jest miarą stopnia glikacji hemoglobiny w erytrocytach, wyrażaną, jako procent całkowitego stężenia (...) hemoglobiny. Hemoglobina...

Krew i naczynia krwionośne

Talasemia

Talasemia to choroba wrodzona, spowodowana przez nieprawidłowe tworzenie się łańcuchów hemoglobiny - białka, które pełni bardzo ważną rolę w naszym (...) organizmie. Hemoglobina przenosi tlen i umożliwia właściwe funkcjonowanie...

Szpiczak mnogi

Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

gdy, spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy Stadium II- pośrednia masa nowotworu - występuje (...) gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom wapnia...

Normy laboratoryjne

Właściwości fizykochemiczne moczu

czerwone, hemoglobina i barwniki zawarte w żywności (burakach ćwikłowych, marchwi itd.); ciemnobrązowa oznacza obecność w moczu bilirubiny, związków