Czas protrombinowy (PT) - sposób oznaczania, normy, interpretacja wyników

Badanie czasu PT, czyli czasu protrombinowego, jest używane do oceny zewnątrzpochodnej drogi aktywacji układu krzepnięcia, co jest uwarunkowane zawartością w osoczu czynników krzepnięcia V, VII, X, a także protrombiny i fibrynogenu. Do aktywacji drogi zewnątrzpochodnej dochodzi pod wpływem tromboplastyny tkankowej uwalnianej między innymi z uszkodzonych tkanek. Uczynnia ona czynnik VII, ten z kolei aktywuje czynnik X, który wraz z czynnikiem V przekształca protrombinę w trombinę, a ta fibrynogen w fibrynę, z której powstaje skrzep krwi. Wynik pomiaru czasu protrombinowego można wyrażać w różny sposób (w sekundach, procentach normy czy INR). Jego badanie jest wykorzystywane przede wszystkim w monitorowaniu leczenia przeciwkrzepliwego za pomocą doustnych antykoagulantów, ale także w diagnostyce chorób wątroby oraz nabytych i wrodzonych skaz krwotocznych.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

Czas protrombinowy - sposób oznaczania i normy

Do badania czasu protrombinowego pobiera się próbkę krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie krwi pacjent powinien zgłosić się na czczo, po przynajmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego posiłku. Pobraną krew umieszcza się w probówce, która zawiera 3,8% roztworu cytrynianu sodu. Stosunek osocza do cytrynianu powinien wynosić 9:1. Do tak otrzymanego osocza cytrynianowego dodaje się tromboplastynę tkankową i jony wapnia, a następnie mierzy czas od ich dodania do uzyskania skrzepu krwi w probówce. Obecnie istnieje bardzo wiele modyfikacji tej metody z użyciem analizatorów automatycznych, co pozwala na uzyskiwanie bardziej miarodajnych wyników.

Prawidłowy wynik badania czasu protrombinowego wynosi 12 - 16 sekund i jest zależny w dużej mierze od aktywności dodanej tromboplastyny. Z tego względu wynik rzadko jest podawany w sekundach. Natomiast może on być wyrażony w inny sposób jako:

  • wskaźnik protrombinowy - czyli stosunek czasu kontrolnego do czasu badanego, najczęściej wyrażony w procentach; wyliczany jest według wzoru: PT kontrolny (sek.)/PT osoby badanej (sek.) x 100%; powinien on wynosić od 80 do 120%;
  • współczynnik protrombinowy – PT osoby badanej (sek.)/PT kontrolny (sek.);
  • międzynarodowy współczynnik znormalizowany (wskaźnik INR) - czyli wartość współczynnika protrombinowego podniesiona do potęgi ISI, która odzwierciedla aktywność użytego preparatu tromboplastyny (najczęściej używany jest pierwotny wzorzec tromboplastyny IRP 67/40). W warunkach prawidłowych INR wynosi 0,9 - 1,3; w praktyce do monitorowania leczenie doustnymi antykoagulantami stosowany jest wyłącznie wskaźnik INR.

Czas protrombinowy - interpretacja wyników

Do wydłużenia czasu protrombinowego PT (podwyższenia INR) dochodzi w przypadku:

  • niedoborów witaminy K;
  • leczenia doustnymi antykoagulantami – są to antagoniści witaminy K, pochodne kumaryny, jak acenokumarol i warfaryna; przy leczeniu tymi substancjami wartość INR powinna mieścić się w granicach 2,0 - 3,5 w zależności od sytuacji klinicznej;
  • niedoborów czynników krzepnięcia II, V, VII, X;
  • dużych niedoborów fibrynogenu;
  • przewlekłych chorób miąższu wątroby – w ich przebiegu dochodzi do upośledzenia syntezy niektórych czynników krzepnięcia; oznaczanie PT jest w tym przypadku czułym wskaźnikiem stanu wątroby;
  • zaburzeń polimeryzacji fibrynogenu;
  • obecności inhibitorów krzepnięcia;
  • rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).

Do skrócenia czasu protrombinowego PT (obniżenia INR) dochodzi w przypadku stanów nadkrzepliwości krwi, jednak w tych przypadkach oznaczanie PT nie ma większego znaczenia diagnostycznego.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Czas protrombinowy (PT) - sposób oznaczania, normy, interpretacja wyników
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Czas protrombinowy (PT) - sposób oznaczania, normy, interpretacja wyników
Normy laboratoryjne

Czas reptylazowy

) i sprawdza czas, po jakim dojdzie powstania skrzepu w probówce. W prawidłowych warunkach czas reptylazowy wynosi od 16 do 22 sekund. Interpretacja wyników (...) zatykającego krwawiące...

Normy laboratoryjne

Czas krzepnięcia

wyników pomiaru czasu krzepnięcia, został on zastąpiony oznaczeniami czasu protrombinowego PT i czasu kaolinowo- kefalinowego APTT. Interpretacja...

Czynniki krzepnięcia - charakterystyka, opis badania, interpretacja wyników, nieprawidłowości

INR - wskazania, normy, interpretacja, właściwości

INR - wskazania, normy, interpretacja, właściwości

INR to inaczej znormalizowany czas protrombinowy. INR to jeden ze wskazników oznaczanych w kaogulogramie, czyli badaniu oceniającym krzepliwość krwi (...) . Badanie krzepnięcia krwi, czyli tzw. koagulogram...

Badanie krwi- zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - stężenie białka całkowitego (WIDEO)

Badania krwi - stężenie białka całkowitego (WIDEO) Odtwórz wideo

upewnienia się, że pacjent nie przyjmuje leków mogących mieć wpływ na wynik testu. Należy odstawić leki steroidowe, kortykosteroidy, dekstran, oraz insulinę (...) pomiarów białkowych we krwi. Dlatego przed badaniem również należy je...

Normy laboratoryjne

Czas kefalinowy (PTT)

sekund. Interpretacja wyników oznaczania czasu kefalinowego Do wydłużenia czasu kefalinowego dochodzi w przypadku: występowania hemofilii (...) -kefalinowy APTT....

Normy laboratoryjne

Czas rekalcynacji

. Interpretacja wyników oznaczania czasu rekalcynacji Czas rekalcynacji może ulec wydłużeniu w następujących przypadkach: niedobór czynników krzepnięcia V (...)...

Normy laboratoryjne

Czas fibrynolizy

fibrynogenu, plazminy i różnych aktywatorów plazminogenu (na przykład tkankowy aktywator plazminogenu). Interpretacja wyników oznaczania czasu fibrynolizy (...) czas...

Normy laboratoryjne

Białko S

wykrzepiania krwi w probówce. Aktywność białka S określa się na podstawie przedłużenia czasu protrombinowego (PT) lub czasu kaolinowo-kefalinowego (...) waha się w granicach od 20...