Lipodystrofia - rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Lipodystrofia to rzadkie schorzenie, które charakteryzuje zanik lub upośledzenie budowy tkanki tłuszczowej na całym ciele lub w konkretnym miejscu. Jednocześnie możliwe jest rozpoznanie patologicznego przerostu tkanki w pozostałych obszarach.

Przyczyny lipodystrofii nie zostały do końca wyjaśniono, wiadomo że niebagatelne znaczenie mają uwarunkowania genetyczne, stosowane leki czy przebyte choroby. Schorzenie to często współistnieje z cukrzycą typu 2, insulinoopornością, nietolerancją glukozy czy hiperinsulinemią.

Schorzenia dzielą się ze względu na przyczynę oraz miejsca na ciele, na których widoczny jest zanik tkanki tłuszczowej. Lipodystrofia może być uogólniona lub miejscowa, a każda z tych kategorii dzieli się dodatkowo na wrodzoną i nabytą.

Lipodystrofie ugólnione to wrodzony zespół Berardinelli-Seipa oraz nabyty zespół Lawrence'a. Natomiast do miejscowej postaci choroby należy:

• lipodystrofia polekowa - w miejscach wstrzyknięć insuliny, zastrzyków lub antybiotyków domięśniowych,
• lipodystrofia wywołana uciskiem,
• zespół Barraquer-Simonsa,
• lipodystrofia Dunningana,
• dysplazja żuchwowo-dystalnokończynowa,
• lipodystofia idiopatyczna,
• zapalenie tkanki podskórnej,
• zespół lipodystrofii HIV - u pacjentów leczonych metodą HAART,
• lipodystrofia związana z mutacjami receptora PPARg.

Istnieje wiele rodzajów lipodystrofii, a ich przyczyny nie w każdym przypadku zostały wyjaśnione. Wrodzona postać choroby wynika z predyspozycji genetycznych, natomiast nabyte postacie mogą pojawić się na skutek działania czynników, takich jak:

• ospa wietrzna,
• odra,
• krztusiec,
• błonica,
• mononukleoza,
• zapalenie płuc,
• zapalenie kości,
• świnka,
• zapalenie tkanki podskórnej,
• choroba Hashimoto,
• zapalenie skórno-mięśniowe,
• toczeń rumieniowaty układowy,
• reumatoidalne zapalenie stawów,
• niedokrwistości autoimmunohemolityczne,
• zespół Sjögrena,
• autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
• leki (insulina, inhibitory proteaz, antybiotyki, glikokortykosteroidy),
• ucisk.

Lipodystrofia jest rozpoznawana na podstawie zaobserwowaniu zaniku tkanki tłuszczowej. W przypadku zespołu Berardinelli-Seipa u noworodka zauważalny jak brak tkanki na brzuchu i klatce piersiowej.

Natomiast chorzy na zespół Lawrence’a mogą dostrzec pierwsze objawy w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania, zwykle zmiany są widoczne na kończynach, twarzy i tułowiu.

Pozostałe objawy tego schorzenia to:

• insulinooporność,
• rogowacenie ciemne,
• powiększenie wątroby,
• zwiększony apetyt,
• przyspieszenie przemiany materii,
• torbiele kostne,
• przerost mięśnia sercowego,
• hiperandrogenizm,
• przyspieszenie wieku kostnego w dzieciństwie,
• powiększenie narządów wewnętrznych,
• upośledzenie umysłowe.

Niestety nie odkryto idealnej metody na wyleczenie lipodystrofii. Obecne sposoby koncentrują się na regulacji zaburzeń metabolicznych i próbie przeciwdziałaniu ich powikłaniom.

Dodatkowo chorzy powinni stosować odpowiednią dietę i regularnie ćwiczyć. Zmiany wizualne wywołane zanikiem tkanki tłuszczowej na twarzy i klatce piersiowej redukuje się za pomocą chirurgii plastycznej. Natomiast przerost tkanki jest usuwany za sprawą lipektomii i liposukcji.