Odra - objawy u dzieci i dorosłych, przyczyny, leczenie, powikłania, szczepienia

Odra to choroba wywoływana przez wirusa paramyxovirus morbilli. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową poprzez kontakt z chorym, także podczas kontaktu ze łzami chorej osoby, a nawet z jego moczem. Chorobą tą można zarazić się przed pojawieniem się widocznych symptomów. Jedna osoba chora może zarazić aż od 15 do 20 osób. Objawy odry najczęściej pojawiają się u maluchów od 6 do 12 miesiąca życia (czyli takie, które nie otrzymały jeszcze szczepienia) i młodzieży do 15 lat (jeśli nie podano szczepionki przypominającej). Oczywiście zachorować mogą też osoby dorosłe. Największa liczba zachorowań przypada na okres zimowy oraz wiosenny. Jakie są objawy odry zarówno u dzieci, jak i dorosłych?

Zobacz film: "Szczepić czy nie szczepić? Zapytaliśmy mieszkańców Lublina"

spis treści

1. Objawy odry - dzieci

Objawy odry u dzieci, które pojawiają się najwcześniej przypominają zwykłe przeziębienie, jest to: ból gardła, katar, suchy kaszel, zaczerwienienie oczu, światłowstręt, zapalenie błon śluzowych.

Jest jeszcze jeden, najważniejszy i najbardziej charakterystyczny objaw odry – gruboplamista wysypka. Pojawia się w 4-5 dniu choroby i utrzymuje się około tygodnia. Najczęściej występuje razem z bardzo wysoką gorączką, sięgającą nawet do 40°C. Może jej towarzyszyć sinica, duszność, przyspieszenie tętna, a także typowa dla odry nadmierna senność i apatia.

Wysypkę tworzą czerwone, nieregularne grudki. Początkowo wysypka w czasie odry pojawia się za uszami, następnie na twarzy i szyi. W pierwszej fazie są to nieliczne, rozsiane, nieduże ciemnoróżowe plamki, których w ciągu doby przybywa, stają się coraz bardziej wypukłe.

Grudki wysypkowe niekiedy zlewają się ze sobą i mogą zajmować niemal całą powierzchnię skóry, pozostawiając tylko w niektórych miejscach białe pasma (tzw. skóra lamparcia).

Plamy z czerwonych stają się w końcu brunatne i zaczynają się łuszczyć. Gdy wysypka będąca objawem odry znika, to w tej samej kolejności, w jakiej się pojawia, czyli od najwyższych partii ciała. W tym samym czasie spada gorączka i zaczyna się okres zdrowienia. Odrę najgorzej przechodzą dzieci z obniżoną odpornością. U nich dodatkowym objawem odry jest wysypka krwotoczna. Mogą też wystąpić drgawki.

Odrodzenie wirusów. Groźne choroby wracają
Odrodzenie wirusów. Groźne choroby wracają [5 zdjęć]

Niebezpieczne dla zdrowia i życia choroby zakaźne wracają – alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia. Przyczyn...

zobacz galerię

2. Objawy odry - dorośli

Odra u dorosłych ma cięższy przebieg niż u dzieci. Objawy są takie same, jak w przypadku najmłodszych, z tym że są one nasilone. Dorosły chorujący na odrę ma gorączkę, katar, boli go gardło i kaszle. Podobnie jak chorującym na odrę dzieciom dokucza mu też światłowstręt. Objaw odry, jakim jest wysypka, również wygląda podobnie. Najpierw pojawia się "na górze", czyli za uszami, na twarzy, później schodzi "na dół" – tułów, kończyny górne i dolne.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

3. Odra - przyczyny

Bezpośrednią przyczyną zachorowania jest wirus odry przenoszony drogą kropelkową. Zakazić można się również poprzez bezpośrednią styczność z moczem chorego lub wydzieliną z jamy gardłowo-nosowej. Udokumentowano, że nawet do dwóch godzin po opuszczeniu pokoju przez chorą osobę, mogą utrzymywać się w powietrzu kropelki wydzieliny z dróg oddechowych.

Istnieje prawdopodobieństwo zakażenia poprzez dotknięcie rękami zabrudzonych wydzieliną z dróg oddechowych powierzchni i przedmiotów i przeniesienie wirusa na błony śluzowe gardła i nosa.

Jest to choroba na tyle zakaźna, że po styczności z wirusem zapada na nią ponad 90% osób podatnych na zakażenie.

Największe zagrożenie stanowi dla małych dzieci poniżej piątego roku życia oraz dla osób z obniżoną odpornością. Jedna czwarta chorych wymaga hospitalizacji, jedna na tysiąc chorych osób umiera.

4. Odra w ciąży

Odra jest niebezpieczna także dla kobiet ciężarnych oraz planujących ciążę. Im młodszy płód, tym zagrożenie jest większe. Zakażenie wirusem niesie za sobą ryzyko powikłań takich jak między innymi:

5. Odra - leczenie

Niestety, nie istnieje żaden lek na odrę, który raz na zawsze pomógłby zwalczyć wirusa wywołującego tą chorobę. Dlatego można stosować jedynie leczenie polegające na łagodzeniu objawów odry.

Chory powinien być odizolowany, leżeć w łóżku. Można mu podawać leki przeciwkaszlowe i przeciwgorączkowe. W przypadku mocno zaczerwienionych oczu można przemywać je roztworem z soli fizjologicznej.

Chory na odrę powinien przebywać w zaciemnionym pomieszczeniu, w ten sposób złagodzony będzie jeden z objawów odry, czyli światłowstręt. Bardzo ważna jest odpowiednia temperatura w pokoju chorego. Powinna być optymalna, nie za wysoka i nie za niska, ponieważ wirus odry jest bardzo wrażliwy na takie zmiany.

Osoba chora powinna przede wszystkim dużo odpoczywać i przyjmować dużą ilość płynów. Jeśli u chorego pojawiła się gorączka można podać lek zbijający temperaturę, np. Ibuprofen czy Paracetamol. Ważne, aby lek nie zawierał aspiryny, ponieważ w zażywanie jej w przebiegu choroby wirusowej może spowodować groźny dla zdrowia Zespół Reye'a.

Objawem odry jest wysypka
Objawem odry jest wysypka (http://www.radiobonton.pl/wiadomosci/2947,odra-zbiera-zniwo-tuz-za-polska-granica-w-ciagu-dz)

W trakcie leczenia dzieci powinny także przyjmować witaminę A, aby uniknąć groźnych dla zdrowia i życia powikłań.

6. Odra - powikłania

Należy walczyć z odrą, gdyż powikłania mogą być bardzo groźne. Odra może przerodzić się w: zapalenie płuc, ostre zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie spojówek, a także zapalenie rdzenia kręgowego, zapalenia nerwów czaszkowych, czy zapalenia wielonerwowe.

Najgroźniejszymi powikłaniami odry są: odrowe zapalenie opon mózgowych, a także podostre stwardniające zapalenie mózgu, które może rozwinąć się nawet po wielu latach od przechorowania jej. Choroby te mogą doprowadzić do śmierci chorego. Z powodu groźnych powikłań ważne jest, by znać objawy odry i w razie zachorowania być pod stałą opieka lekarza.

7. Odra - szczepienia

Przechorowanie odry daje nam odporność na całe życie. Dzięki szczepionce jednak, możemy tą odporność również zyskać bez narażania się na groźne powikłania po tej chorobie. Dzieci do szóstego miesiąca życia otrzymują przeciwciała odpornościowe od matki, później natomiast konieczne jest podanie szczepionki. Obecnie jest ona częścią szczepionki skojarzonej przeciw różyczce i śwince, tzw. MMR. Zawiera żywe, lecz osłabione wirusy, które po szczepieniu nie przenoszą się na inne osoby z otoczenia. Może zostać zaaplikowana dziecku, które ukończyło pierwszy rok życia, jedynym wyjątkiem jest planowana podróż dziecka lub obecność odry w otoczeniu.

Najczęściej szczepione są dzieci w wieku 12 - 15 miesięcy. Około siódmego roku życia dziecka szczepienie powinno zostać powtórzone z uwagi na osłabienie jej ochronnego działania po tym okresie.

Zaszczepione powinni zostać również osoby z grupy ryzyka odry, to jest:

W przypadku osób chorych, będących w grupie ryzyka i niezaszczepionych, podaje się zastrzyk z przeciwciał (immunoglobulinę). Aby jego skuteczność była wysoka, powinno się go podać w ciągu kilku dni od ostatniego kontaktu z zakażoną osobą. Zastrzyk ten może zahamować rozwój odry lub złagodzić jej objawy. Można także podać w ciągu 72 godzin szczepionkę przeciw odrze, jednak tylko osobom spoza grupy ryzyka.

Szczepionka mimo swoich zalet, może mieć także skutki uboczne. Najczęstszym jest gorączka pojawiająca się 6-12 dni po szczepieniu, a także wysypka taka sama jak w przebiegu odry, która jednak ustępuje samoistnie.

Przeczytaj także inne artykuły o odrze:

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy