Zapalenie ucha środkowego - objawy, odmiany, fazy, leczenie

Ostre zapalenie ucha środkowego to stan zapalny umiejscowiony w jamie bębenkowej. Cechą charakterystyczną jest zachowanie ciągłości błony bębenkowej oraz towarzysząca tym objawom infekcja górnych dróg oddechowych. Zapalenie ucha wywołują zarówno wirusy (np. grypy RSV) lub bakterie (np. pneumokoki).

Zapalenia ucha środkowego są stosunkowo częstą chorobą, która ze względu na sąsiedztwo tytułowej struktury z jamą czaszki i wynikające z tego możliwe powikłania oraz dokuczliwe objawy nie może być lekceważona. Dodatkowo należy wspomnieć, że pomimo tego, iż większość zapaleń ucha ma charakter bakteryjny, to często zakażenie wirusowe (w tym grypa) może być wstępem do wtórnego zapalenia ucha środkowego. Główny podział zapaleń ucha środkowego polega na rozdziale na ostre i przewlekłe.

Polecane wideo:

1. Zapalenie ucha środkowego - odmiana ostra

Zapalenie ucha (prezentacja edukacyjna)

Zapalenie ucha

Infekcje uszu są bardzo powszechne, szczególnie u dzieci. Najnowsze badania wskazują, że kiedy małe dzieci się przeziębiają to w 61%...


Do ostrego zapalenia ucha środkowego dochodzi najczęściej drogą „wstępującą” przez trąbkę słuchową. Jest to przewód łączący gardło z uchem środkowym, mający na celu wyrównywanie ciśnienia. W przypadku infekcji toczącej się w gardle, może się ona przedostać do ucha. Możliwe są także zakażenia typu zewnątrzpochodnego, czyli wnikające przez uszkodzoną błonę bębenkową oraz krwiopochodne, jednakże są one zdecydowanie rzadsze.



W zdecydowanej większości, zapalenie ucha środkowego ma etiologię bakteryjną. Oto najczęstsze patogeny:

  • paciorkowce - dorośli, dwoinki zapalenia płuc – dzieci,
  • Haemophilus influenzae,
  • gronkowce,
  • pałeczki E. Coli.

Jak już to zostało wspomniane bardzo często infekcja wirusowa, toruje drogę infekcji bakteryjnej.

2. Zapalenie ucha środkowego - objawy

  • pulsujący, silny ból ucha i okolicy,
  • bolesność wyrostka sutkowatego znajdującego się za uchem,
  • wysoka gorączka, występująca zwłaszcza u dzieci, sięgająca 40st. C,
  • dreszcze,
  • u dzieci niekiedy objawy podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych takie jak np. sztywność karku,
  • szum w chorym uchu, często zgodny z tętnem chorego,
  • niedosłuch,
  • w przypadku grypowego zapalenia ucha środkowego, mogą wystąpić krwotoczne pęcherzyki zajmujące błonę bębenkową oraz skórę przewodu słuchowego zewnętrznego.

3. Zapalenie ucha środkowego - fazy

W zależności od czasu trwania zapalenia ucha obraz się zmienia (wpływ na to ma także ewentualne włączenie leczenia i jego działanie).

  • Faza przekrwienno-nieżytowa, w której w badaniu otoskopowym (przy pomocy wziernika lekarz uwidacznia błonę bębenkową) widoczna jest zaczerwieniona, przekrwiona błona bębenkowa.
  • Faza wysiękowa – w wyniku gromadzenia się płynu w uchu środkowym w badaniu otoskopowym można zauważyć uwypuklenie się błony bębenkowej w kierunku zewnętrznym, czyli w kierunku ucha zewnętrznego.
  • Faza ropna – płyn wysiękowy zostaje zamieniony na treść ropną. W tej fazie najczęściej dochodzi to perforacji błony bębenkowej (jej pęknięcia), przez którą wydostaje się nagromadzony płyn, o ile oczywiście wcześniej nie zostanie dokonany zabieg medyczny – paracenteza polegający na kontrolowanym nacięciu błony bębenkowej, w celu ewakuacji nagromadzonej treści. W obu przypadkach – samoistnej perforacji i paracentezy - pacjent odczuwa wyraźna ulgę, związaną ze znacznym ustąpieniem objawów.
  • Faza gojenia się/ faza powikłań.

4. Zapalenie ucha środkowego - leczenie

Oprócz wspomnianej paracentezy, będącej niezwykle ważnym zabiegiem w leczeniu i zapobieganiu powikłań zapalenia ucha środkowego stosuje się:

5. Zapalenie ucha środkowego - odmiana przewlekła

Przewlekłe zapalenie ucha środkowego jest chorobą której sprzyjają zaburzenia jak:

  • zmniejszona wydolność immunologiczna błony śluzowej,
  • oporność szczepów bakteryjnych,
  • indywidualne warunki budowy ucha środkowego,
  • choroby ogólne, takie jak: cukrzyca, alergia, zaburzenia immunologiczne.

Często jest konsekwencją ostrego zapalenia ucha – stan zejściowy po wysiękowym zapaleniu ucha środkowego. Do głównych objawów, a zarazem kryteriów rozpoznania należą:

  • wyciek z ucha, przewlekły lub okresowy, treścią śluzową, ropną, śluzowo-ropną,
  • niedosłuch (typu przewodzeniowego).

Charakterystyczny jest brak bólu oraz dobry stan ogólny. Jeżeli dolegliwości te występują to oznacza to, że mamy do czynienia z zaostrzenim, bądź inną przyczyną. Jeżeli występuje wyciek z ucha, to oczywiście musi to być jednoznaczne z perforacja błony bębenkowej. W przypadku przewlekłego zapalenia ucha środkowego wyróżniamy dwa rodzaje perforacji:

  • centralną, zwaną także bezpieczną, gdyż stan zapalny dotyczy w ów czas tylko błony śluzowej,
  • brzeżną, zwana także niebezpieczną, w której stan zapalny dotyczy błony śluzowej i kości, co wiąże się z komplikacjami.

6. Zapalenie ucha środkowego - leczenie w odmianie przewlekłej

Leczenie przewlekłego zapalenia ucha środkowego jest z reguły procesem bardziej skomplikowanym i wymagającym interwencji operacyjnej, mającej na celu:

  • usunięcie ogniska stanu zapalnego,
  • rekonstrukcję zmienionych przez długotrwały stan zapalny struktur ucha środkowego.

Z preparatów farmakologicznych stosowane są:

  • antybiotyki podawane doustnie,
  • antybiotyki w postaci kropli,
  • krople „osuszające”, np. z kwasem bornym.
Lekarz Łukasz Galus, 1 tydzień temu

Bibliografia

  • Durko M., Godycki-Ćwirko M., Kosiek K., Latkowski B. Choroby uszu, nosa, jamy ustnej, gardła i krtani, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3705-0
  • Latkowski B. Otorynolaryngologia - kompendium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3628-2
  • Gryczyńska D. Otorynolaryngologia dziecięca, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 83-7522-001-8
  • Janczewski G., Kosiek K., Latkowski B., Olszewski J. Algorytmy diagnostyki i postępowania w otorynolaryngologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-41-8

Laryngologia

Komentarze (4)
~Ali 60
~Ali 60

Wycieka mi zadka zulta wydzielina z ucha ,lekarz ogolny stwierdzil zapalenie ucha i przepisal mi kortyzon krople do ucha 3dni jak wkraplam ale narazie nie ma zmian .jak dlugo musze czekac czyzby diagnoza lekarza byla mylna .prosze o pomoc

Odpowiedz
~Pawlun
~Pawlun

@~agni82: Witam.U mnie zaczelo sie od bolu gardla(3 dni).W nocu zaczelo mnie bolec mocno ucho nie moglem spac,gardlo przestalo bolec.Po dwoch dniach postanowilem isc do lekarza bo zaczelo mi leciec krew z ucha.Powiedzial ze to krwotoczne zapalenie ucha.przepisal krople do ucha i tab. przeciwbolowe.To jednak nic nie dawalo dalej bolalo,slabiutko slysze,i szumi.Wybralem sie do laryngologa przepisal antybiotyk i ketonal forte lek przeciwbolowy.Zjadlem wszystkie tabletki,troche mniej przestalo bolec lecz nieraz zacznie i musze wziasc tabletke,dalej slabo slysze i leci w z tego ucha jakas wydzielina.Bede musial isc do laryngologa ponownie.

Odpowiedz
~agni82
~agni82

Mam problem i jestem przerażona... mam 30 lat kiedyś, 10 lat temu chorowałam przewlekle na ucho, okresowo była w nim ropna wydzielina, stwierdzono obecność gronkowca, sugerowano zrobienie tomografii (choć nigdy nie skierowano) po jakimś czasie leczenia zachowawczego objawy ustapiły, ale okresowo np przy przeziębieniu pojawiał się wysięk ropny, nie towarzyszył temu nigdy ból ucha. 5 lat temu będąc na rutynowym badaniu kontrolnym u laryngologa, lekarz zaglądając do ucha powiedział tylko, by do tego ucha nie dostawała się woda, wziął wymaz, okazało się, że nie wyhodowano żadnych bakterii. Dziś rano pierwszy raz wyleciała mi z tego ucha krew... nie poprzedzał tego ból, w ogóle mnie to ucho nie boli. Krew mam w uchu cały czas, gdy wkładam wacik. Boje się, co to może znaczyć, jeśli pękł polip, to czy to jest groźne, czy konieczny będzie szpital ? proszę kogoś o odpowiedź, jestem przerażona i nie wiem, co robić. 2 tyg temu przechodziłam grypę żołądkową, czy to krwawienie może być powikłaniem ? Proszę o odpowiedź, może ktoś też coś takiego przechodził.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zapalenie ucha środkowego - objawy, odmiany, fazy, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zapalenie ucha środkowego - objawy, odmiany, fazy, leczenie
Zapalenie ucha zewnętrznego

Zapalenie ucha (prezentacja edukacyjna)

Zapalenie ucha (prezentacja edukacyjna)

może być wyleczone w kilka tygodni. Objawy infekcji ucha Objawem ostrego zapalenia ucha środkowego jest nagły, przeszywający ból ucha (...) . Może...

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha u dzieci

Zapalenie ucha u dzieci

, bardzo często jest skutkiem wcześniejszych infekcji górnych dróg oddechowych. Jakie są przyczyny zapalenia ucha u dzieci i jak wygląda leczenie (...) wewnętrznego oraz zapalenie błędnika....

Ostre zapalenie ucha wewnętrznego

Jak leczyć zapalenie ucha u dziecka?

Jak leczyć zapalenie ucha u dziecka?

rozróżnia się dwa rodzaje choroby - zapalenie ucha środkowego i zewnętrznego. Można je leczyć antybiotykami, czasami jednak objawy znikają same (...) . Spis treści...

Zapalenie zatok

Zapalenie zatok (prezentacja edukacyjna)

Zapalenie zatok (prezentacja edukacyjna)

(u szczytu głowy lub ucha). Co to jest zapalenie zatok? Zapalenie zatok to wszystkie stany doprowadzające do zaburzeń transportu śluzowo-rzęskowego (...) , ale może się na tym nie zakończyć. Wyżej...

Laryngologia

Perforacja błony bębenkowej

Perforacja błony bębenkowej może wystąpić jako powikłanie zapalenia ucha środkowego. Najczęściej jednak powodują ją urazy mechaniczne, np. uderzenie (...) czy pogorszenie słuchu. Objawy...

Choroby i dolegliwości

Laryngologia

narządu słuchowego są wywoływane przez infekcje, zapalenia i skaleczenia. Przyczyny zapalenia ucha środkowego to nabyte wady trąbki słuchowej, przerost (...) . Wśród chorób uszu można...

Powikłania grypy

Układ oddechowy

stosowania leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych oraz odpowiedniego nawadniania. Zapalenia ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepionka na pneumokoki

Szczepionka na pneumokoki

-rdzeniowych, zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego, ropień mózgu, zapalenie szpiku, zapalenie rogówki, zapalenie stawów, zapalenie...