Zapalenie ucha środkowego - odmiana ostra, objawy, fazy, leczenie, odmiana przewlekła, leczenie

Ostre zapalenie ucha środkowego to stan zapalny umiejscowiony w jamie bębenkowej. Cechą charakterystyczną zapalenia ucha środkowego jest zachowanie ciągłości błony bębenkowej oraz towarzysząca tym objawom infekcja górnych dróg oddechowych. Zapalenie ucha środkowego wywołują zarówno wirusy (np. grypy RSV), jak i bakterie (np. pneumokoki).

1. Zapalenie ucha środkowego - odmiana ostra

Zapalenie ucha środkowego jest stosunkowo częstą chorobą, która ze względu na sąsiedztwo tytułowej struktury z jamą czaszki i wynikające z tego możliwe powikłania oraz dokuczliwe objawy nie może być lekceważona. Dodatkowo należy wspomnieć, że pomimo tego, iż zapalenie ucha środkowego ma charakter bakteryjny, to często zakażenie wirusowe (w tym grypa) może poprzedzać wtórne zapalenie ucha środkowego. Zapalenie ucha środkowego dzieli się na ostre i przewlekłe.

Do ostrego zapalenia ucha środkowego dochodzi najczęściej drogą „wstępującą” przez trąbkę słuchową. Jest to przewód łączący gardło z uchem środkowym, mający na celu wyrównywanie ciśnienia. W przypadku infekcji toczącej się w gardle, może się ona przedostać do ucha. Możliwe są także zakażenia typu zewnątrzpochodnego, czyli wnikające przez uszkodzoną błonę bębenkową oraz krwiopochodne, jednakże są one zdecydowanie rzadsze.

W zdecydowanej większości zapalenie ucha środkowego ma etiologię bakteryjną. Oto najczęstsze patogeny:

Jak już to zostało wspomniane bardzo często infekcja wirusowa, toruje drogę infekcji bakteryjnej.

2. Zapalenie ucha środkowego - objawy

Najczęstsze objawy zapalenia ucha środkowego to:

  • pulsujący, silny ból ucha i okolicy,
  • bolesność wyrostka sutkowatego znajdującego się za uchem,
  • wysoka gorączka, występująca zwłaszcza u dzieci, sięgająca 40st. C,
  • dreszcze,
  • u dzieci niekiedy objawy podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych, takie jak np. sztywność karku,
  • szum w chorym uchu, często zgodny z tętnem chorego,
  • niedosłuch,
  • gdy występuje grypowe zapalenie ucha środkowego, mogą wystąpić krwotoczne pęcherzyki zajmujące błonę bębenkową oraz skórę przewodu słuchowego zewnętrznego.
Zapalenie ucha (prezentacja edukacyjna)
Zapalenie ucha (prezentacja edukacyjna) [12 zdjęć]

Zapalenie ucha Infekcje uszu są bardzo powszechne, szczególnie u dzieci. Najnowsze badania wskazują,...

zobacz galerię

3. Zapalenie ucha środkowego - fazy

W zależności od czasu trwania zapalenia ucha środkowego obraz się zmienia (wpływ na to ma także ewentualne włączenie leczenia i jego działanie).

  • Faza przekrwienno-nieżytowa, w której w badaniu otoskopowym (przy pomocy wziernika lekarz uwidacznia błonę bębenkową) widoczna jest zaczerwieniona, przekrwiona błona bębenkowa.
  • Faza wysiękowa – w wyniku gromadzenia się płynu w uchu środkowym w badaniu otoskopowym można zauważyć uwypuklenie się błony bębenkowej w kierunku zewnętrznym, czyli w kierunku ucha zewnętrznego.
  • Faza ropna – płyn wysiękowy zostaje zamieniony na treść ropną. W tej fazie najczęściej dochodzi to perforacji błony bębenkowej (jej pęknięcia), przez które wydostaje się nagromadzony płyn, o ile oczywiście wcześniej nie zostanie dokonana paracenteza – zabieg medyczny polegający na kontrolowanym nacięciu błony bębenkowej, w celu ewakuacji nagromadzonej treści. W obu przypadkach – samoistnej perforacji i paracentezy - pacjent odczuwa wyraźną ulgę, związaną ze znacznym ustąpieniem objawów.
  • Faza gojenia się/ faza powikłań.

Zobacz też:

4. Zapalenie ucha środkowego - leczenie w odmianie ostrej

Oprócz wspomnianej paracentezy, będącej niezwykle ważnym zabiegiem w leczeniu i zapobieganiu powikłań zapalenia ucha środkowego stosuje się:

5. Zapalenie ucha środkowego - odmiana przewlekła

Przewlekłe zapalenie ucha środkowego jest chorobą, której sprzyjają takie zaburzenia, jak:

  • zmniejszona wydolność immunologiczna błony śluzowej,
  • oporność szczepów bakteryjnych,
  • indywidualne warunki budowy ucha środkowego,
  • choroby ogólne, takie jak: cukrzyca, alergia, zaburzenia immunologiczne.

Przewlekłe zapalenie ucha często jest konsekwencją ostrego zapalenia ucha – stan przejściowy po wysiękowym zapaleniu ucha środkowego. Do głównych objawów przewlekłego zapalenia ucha, a zarazem kryteriów rozpoznania należą:

  • wyciek z ucha, przewlekły lub okresowy, treścią śluzową, ropną, śluzowo-ropną,
  • niedosłuch (typu przewodzeniowego).

Charakterystyczny dla przewlekłego zapalenia ucha jest brak bólu oraz dobry stan ogólny. Jeżeli dolegliwości te występują to oznacza to, że mamy do czynienia z zaostrzeniem, bądź inną przyczyną. Jeżeli występuje wyciek z ucha, to oczywiście musi to być jednoznaczne z perforacją błony bębenkowej. W przypadku przewlekłego zapalenia ucha środkowego wyróżniamy dwa rodzaje perforacji:

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

  • centralną, zwaną także bezpieczną, gdyż stan zapalny dotyczy wówczas tylko błony śluzowej,
  • brzeżną, zwaną także niebezpieczną, w której stan zapalny dotyczy błony śluzowej i kości, co wiąże się z komplikacjami.

6. Zapalenie ucha środkowego - leczenie w odmianie przewlekłej

Leczenie przewlekłego zapalenia ucha środkowego jest z reguły procesem bardziej skomplikowanym i wymagającym interwencji operacyjnej, mającej na celu:

  • usunięcie ogniska stanu zapalnego,
  • rekonstrukcję zmienionych przez długotrwały stan zapalny struktur ucha środkowego.

Z preparatów farmakologicznych w leczeniu przewlekłego zapalenia ucha stosowane są:

  • antybiotyki podawane doustnie,
  • antybiotyki w postaci kropli,
  • krople „osuszające”, np. z kwasem bornym.
spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Zapalenie ucha u dziecka

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.