Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) wywołuje wirus HAV, który przenoszony jest za pośrednictwem brudnych rąk i zarażonej żywności. Na świecie rocznie choruje ok. 1,5 miliona ludzi. Im gorsze warunki sanitarne w danym kraju, tym powszechniejsze jest WZW A i tym młodszych grup wiekowych dotyczy. Dzieci po przechorowaniu WZW A nabywają odporności na całe życie, wytwarzając specyficzne przeciwciała przeciwko wirusowi. Istnieją kraje, gdzie przeciwciała przeciwko wirusowi HAV wykrywa się u ponad 90% mieszkańców, co świadczy o tym, że wszyscy oni przechorowali WZW A. W Polsce zapadalność na WZW A wynosi około 5000 rocznie, najczęściej chorują dzieci w wieku 10-14 lat. Przeciwciała przeciwko wirusowi stwierdza się u około 30% populacji do 25 roku życia - na tej podstawie Polskę zalicza się do krajów o średnim ryzyku zachorowania na WZW A.

1. Przyczyny i objawy wirusowego zapalenia wątroby typu A

Żółtaczka (zmiany skórne i twardówkowe)
Żółtaczka (zmiany skórne i twardówkowe)

Wirus HAV powoduje zapalenie wątroby typu A. Ten typ nazywany jest także żółtaczką pokarmową.

zobacz galerię

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Wirusowe zapalenie wątroby typu A wywoływane jest przez wirusa HAV. Należy on do rodziny Picornaviridae i zaliczany jest do RNA wirusów (tzn., że materiałem genetycznym wirusa jest jednoniciowa cząsteczka RNA - kwasu rybonukleinowego). Do zakażenia wirusem dochodzi zazwyczaj na drodze pokarmowej przez spożycie pokarmów zakażonych wirusem lub przez brudne ręce. Cząsteczki HAV do środowiska dostają się wraz z kałem osób zakażonych - są one wydalane około 2 tygodnie przed i około 1 tydzień po wystąpieniu objawów choroby. Możliwe, choć rzadkie, jest też zakażenie na drodze kontaktów bezpośrednich, np. seksualnych (zwłaszcza u homoseksualistów).
Objawy wirusowego zapalenia wątrobyspowodowane są prawdopodobnie bezpośrednim niszczeniem komórek wątroby (hepatocytów) przez wirusa, a także odpowiedzią naszego układu odpornościowego na jego obecność w organizmie.

Choroba często przebiega bezobjawowo, zwłaszcza w krajach o dużej zapadalności.

Jeżeli WZW A ujawni się klinicznie, może przebiegać pod trzema postaciami:

  • postać żółtaczkowa,
  • postać bezżółtaczkowa (zwłaszcza u dzieci poniżej 2 roku życia),
  • postać cholestetyczna (z objawami zastoju żółci w wątrobie i świądem skóry).

Czasem, przed rozwojem pełnego obrazu choroby, występują objawy zwiastunowe. Należą do nich:

  • objawy rzekomogrypowe - podwyższona temperatura ciała, uczucie ogólnego rozbicia i zmęczenia,
  • objawy żołądkowo-jelitowe - biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha w prawej, górnej części,
  • bóle stawowe.

Objawy rozwiniętej choroby są zmienne. Może występować:

  • żółtaczka - początkowo zauważalna jako zażółcenie białkówek oczu, następnie obejmuje całą skórę,
  • ściemnienie moczu i odbarwienie stolca,
  • upośledzenie apetytu,
  • nudności, wymioty,
  • powiększenie wątroby.

2. Profilaktyka i leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu A

Podstawowe znaczenie w zapobieganiu szerzenia się wirusa HAV ma utrzymywanie wysokiego standardu higieny, a w krajach o epidemicznym występowaniu WZW A - zapewnienie zaopatrzenia ludności w czystą wodę do picia, nieskażoną żywność oraz właściwe usuwanie ekskrementów.

Żółtaczka (zmiany skórne i twardówkowe)
Żółtaczka (zmiany skórne i twardówkowe)

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest przyczyną aż 50% zachorowań na świecie na WZW. Polska jest krajem...

zobacz galerię

Ponadto dostępna jest szczepionka przeciwko WZW A. W Polsce zarejestrowane są 4 szczepionki, które w kalendarzu szczepień znajdują się w grupie szczepień zalecanych. Szczepieniu ochronnemu powinny poddać się zwłaszcza:

  • dzieci, które rozpoczynają naukę w przedszkolu lub szkole, a nie chorowały na WZW A,
  • osoby wybierające się na wycieczkę w tereny o dużej zachorowalności na WZW A,
  • pracownicy służby zdrowia, żłobków, przedszkoli itd.,
  • osoby pracujące przy produkcji żywności.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A trwa średnio około 6 tygodni i zazwyczaj kończy się całkowitym wyleczeniem. Nie powoduje marskości wątroby, nie zwiększa też ryzyka rozwoju raka wątroby. Przechorowanie pozostawia odporność na całe życie.

WZW A jest chorobą samoograniczającą się. Nie ma leczenia przyczynowego. W ostrej fazie WZW A należy dbać przede wszystkim o odpowiedni stan odżywienia i nawodnienia chorego. Zaleca się:

  • leżenie w łóżku, odpoczynek, maksymalne ograniczenie aktywności fizycznej,
  • lekkostrawną dietę, odpowiednie nawadnianie,
  • unikanie leków metabolizowanych w wątrobie i alkoholu,
  • w razie uporczywego świądu skóry można zastosować cholestyraminę lub kwas ursodeoksycholowy.

Osoby nieszczepione, które nie chorowały na WZW A, a miały styczność z człowiekiem zakażonym, mogą uchronić się przed rozwojem choroby, stosując tzw. profilaktykę bierną. Polega ona na podaniu domięśniowym gotowej immunoglobuliny przeciwko wirusowi, do 6-14 dni od kontaktu z chorym.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B)

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.