Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) wywołuje wirus HAV, który przenoszony jest za pośrednictwem brudnych rąk i zarażonej żywności. Na świecie rocznie choruje ok. 1,5 miliona ludzi. Im gorsze warunki sanitarne w danym kraju, tym powszechniejsze jest WZW A i tym młodszych grup wiekowych dotyczy. Dzieci po przechorowaniu WZW A nabywają odporności na całe życie, wytwarzając specyficzne przeciwciała przeciwko wirusowi. Istnieją kraje, gdzie przeciwciała przeciwko wirusowi HAV wykrywa się u ponad 90% mieszkańców, co świadczy o tym, że wszyscy oni przechorowali WZW A. W Polsce zapadalność na WZW A wynosi około 5000 rocznie, najczęściej chorują dzieci w wieku 10-14 lat. Przeciwciała przeciwko wirusowi stwierdza się u około 30% populacji do 25 roku życia - na tej podstawie Polskę zalicza się do krajów o średnim ryzyku zachorowania na WZW A.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Przyczyny i objawy wirusowego zapalenia wątroby typu A

Żółtaczka (zmiany skórne i twardówkowe)

Wirus HAV powoduje zapalenie wątroby typu A. Ten typ nazywany jest także żółtaczką pokarmową.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A wywoływane jest przez wirusa HAV. Należy on do rodziny Picornaviridae i zaliczany jest do RNA wirusów (tzn., że materiałem genetycznym wirusa jest jednoniciowa cząsteczka RNA - kwasu rybonukleinowego). Do zakażenia wirusem dochodzi zazwyczaj na drodze pokarmowej przez spożycie pokarmów zakażonych wirusem lub przez brudne ręce. Cząsteczki HAV do środowiska dostają się wraz z kałem osób zakażonych - są one wydalane około 2 tygodnie przed i około 1 tydzień po wystąpieniu objawów choroby. Możliwe, choć rzadkie, jest też zakażenie na drodze kontaktów bezpośrednich, np. seksualnych (zwłaszcza u homoseksualistów).
Objawy wirusowego zapalenia wątrobyspowodowane są prawdopodobnie bezpośrednim niszczeniem komórek wątroby (hepatocytów) przez wirusa, a także odpowiedzią naszego układu odpornościowego na jego obecność w organizmie.

Choroba często przebiega bezobjawowo, zwłaszcza w krajach o dużej zapadalności.

Jeżeli WZW A ujawni się klinicznie, może przebiegać pod trzema postaciami:

  • postać żółtaczkowa,
  • postać bezżółtaczkowa (zwłaszcza u dzieci poniżej 2 roku życia),
  • postać cholestetyczna (z objawami zastoju żółci w wątrobie i świądem skóry).

Czasem, przed rozwojem pełnego obrazu choroby, występują objawy zwiastunowe. Należą do nich:

  • objawy rzekomogrypowe - podwyższona temperatura ciała, uczucie ogólnego rozbicia i zmęczenia,
  • objawy żołądkowo-jelitowe - biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha w prawej, górnej części,
  • bóle stawowe.

Objawy rozwiniętej choroby są zmienne. Może występować:

  • żółtaczka - początkowo zauważalna jako zażółcenie białkówek oczu, następnie obejmuje całą skórę,
  • ściemnienie moczu i odbarwienie stolca,
  • upośledzenie apetytu,
  • nudności, wymioty,
  • powiększenie wątroby.

Profilaktyka i leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu A

Podstawowe znaczenie w zapobieganiu szerzenia się wirusa HAV ma utrzymywanie wysokiego standardu higieny, a w krajach o epidemicznym występowaniu WZW A - zapewnienie zaopatrzenia ludności w czystą wodę do picia, nieskażoną żywność oraz właściwe usuwanie ekskrementów.

Żółtaczka (zmiany skórne i twardówkowe)

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest przyczyną aż 50% zachorowań na świecie na WZW. Polska jest krajem o średnim ryzyku zakażenia, lecz w niektórych...

Ponadto dostępna jest szczepionka przeciwko WZW A. W Polsce zarejestrowane są 4 szczepionki, które w kalendarzu szczepień znajdują się w grupie szczepień zalecanych. Szczepieniu ochronnemu powinny poddać się zwłaszcza:

  • dzieci, które rozpoczynają naukę w przedszkolu lub szkole, a nie chorowały na WZW A,
  • osoby wybierające się na wycieczkę w tereny o dużej zachorowalności na WZW A,
  • pracownicy służby zdrowia, żłobków, przedszkoli itd.,
  • osoby pracujące przy produkcji żywności.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A trwa średnio około 6 tygodni i zazwyczaj kończy się całkowitym wyleczeniem. Nie powoduje marskości wątroby, nie zwiększa też ryzyka rozwoju raka wątroby. Przechorowanie pozostawia odporność na całe życie.

WZW A jest chorobą samoograniczającą się. Nie ma leczenia przyczynowego. W ostrej fazie WZW A należy dbać przede wszystkim o odpowiedni stan odżywienia i nawodnienia chorego. Zaleca się:

  • leżenie w łóżku, odpoczynek, maksymalne ograniczenie aktywności fizycznej,
  • lekkostrawną dietę, odpowiednie nawadnianie,
  • unikanie leków metabolizowanych w wątrobie i alkoholu,
  • w razie uporczywego świądu skóry można zastosować cholestyraminę lub kwas ursodeoksycholowy.

Osoby nieszczepione, które nie chorowały na WZW A, a miały styczność z człowiekiem zakażonym, mogą uchronić się przed rozwojem choroby, stosując tzw. profilaktykę bierną. Polega ona na podaniu domięśniowym gotowej immunoglobuliny przeciwko wirusowi, do 6-14 dni od kontaktu z chorym.

Ewelina Rogowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
  • Gładysz A., Juszczyk J., Diagnostyka różnicowa chorób zakaźnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2208-8
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wirusowe zapalenie wątroby typu A
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Wirusowe zapalenie wątroby typu A
Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Szczepienia przeciwko WZW A (WIDEO)

Szczepienia przeciwko WZW A (WIDEO) Odtwórz wideo

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest przyczyną aż 50% zachorowań na świecie na WZW. Polska jest krajem o średnim ryzyku zakażenia (...) u osób z żółtaczką utrzymują...

Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Jakiej wody najlepiej używać do mycia dłoni? Badania dały odpowiedź!

Jakiej wody najlepiej używać do mycia dłoni? Badania dały odpowiedź!

Po przeczytaniu tego tekstu, przestaniesz się już zastanawiać podczas każdego mycia rąk, czy rzeczywiście zarazki zostały z nich usunięte. W Uniwersytecie Rutgersa przeprowadzono badania, które rzuciły nowe światło na temat tej czynności. Badania...

Wirusowe zapalenie wątroby - żółtaczka, przyczyny, objawy

WZW najważniejsze informacje (WIDEO)

WZW najważniejsze informacje (WIDEO) Odtwórz wideo

, czyli działanie profilaktyczne. Zapalenie wątroby typu A z kolei niemal przestało występować. Obecnie problem stanowi zapalenie wątroby typu...

Wirusowe zapalenie wątroby - żółtaczka, przyczyny, objawy

Rozpoznanie i leczenie WZW (WIDEO)

Rozpoznanie i leczenie WZW (WIDEO) Odtwórz wideo

typowe dla danego typu zakażenia. Wyróżnia się następujące typu: WZW typu A, WZW typu B, WZW typu C. U osób z wirusowym zapaleniem...

WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B) - przyczyny, zakażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Szczepienia na WZW B (WIDEO)

Szczepienia na WZW B (WIDEO) Odtwórz wideo

. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to choroba, która towarzyszy człowiekowi przez całe życie i prowadzi do poważnych dolegliwości wątroby (...) . Wirusowemu...

Interakcje międzylekowe

Leki w WZW (WIDEO)

Leki w  WZW (WIDEO) Odtwórz wideo

Schorzenie, jakim jest wirusowe zapalenie wątroby, znane jest w kilku odmianach. Wirusami pierwotnie hepatotropowymi są wirusy typu A, B, C, D i E. Do grupy wirusów...

WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B) - przyczyny, zakażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

HBV - obraz mikroskopowy

HBV - obraz mikroskopowy

HBV powoduje wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wyróżnia się typ ostry i przewlekły.