Próby wątrobowe – przygotowanie, normy, interpretacja

Próby wątrobowe to nic innego, jak badanie biochemiczne krwi, które ma za zadanie ocenić aktywność enzymów produkowanych w komórkach wątrobowych. Najczęściej w ramach prób wątrobowych wykonuje się badania aktywności: aminotransferazy asparaginianowej (AspAT, AST), aminotransferazy alaninowej (AlAT, ALT), stężenia bilirubiny.

Próby wątrobowe – charakterystyka

Próby wątrobowe, czyli testy czynnościowe wątroby, wykrywają przewlekłe zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, które spowodowane jest otyłością, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, cukrzycą czy nadużywaniem alkoholu, a także uszkodzenia wątroby na skutek używania niektórych leków.

Podstawowe enzymy wątrobowe to aminotransferaza alaninowa (ALAT, ALT) i aminotransferaza asparaginowa (AspAT, AST). Niewielkie uszkodzenie wątroby powoduje, że enzymy te zwiększają swoją aktywność we krwi. Im większe uszkodzenie wątroby, tym jest wyższa aktywność tych enzymów we krwi.

Próby wątrobowe lekarz może zlecić, kiedy pacjent skarży się na ogólne osłabienie, zmęczenie, brak apetytu, utratę masy ciała, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunki, nieuzasadnioną utratę wagi, spadek libido, impotencję, zaburzenia miesiączkowania, krwawienie z nosa. Próbę wątrobową wykonuję się w celu rozpoznania ostrych i przewlekłych chorób wątroby, zatruć oraz alkoholowych chorób wątroby.

6 największych przysług dla wątroby

Wątroba jest organem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Codziennie odpowiada za ok. 500 różnych funkcji. Kilkanaście godzin przerwy...

Próby wątrobowe – przygotowanie

Próby wątrobowe wykonuje się na czczo. Krew do wykonania prób wątrobowych pobierana jest z żyły w zgięciu łokciowym. Aby wyniki prób wątrobowych wyszły prawidłowe, ważny jest sposób odżywiania. Jeśli dzień przed badaniem prób wątrobowych zjemy coś bardzo tłustego lub wypijemy alkohol, to próby wątrobowe nie pokażą prawdziwego obrazu stanu wątroby, a wyniki ALAT i AspAt będą zawyżone.

Przed badaniem prób wątrobowych zrezygnujmy także z kawy oraz czekolady. Najlepszym rozwiązaniem przed wykonaniem prób wątrobowych jest powstrzymanie się (przez około tydzień przed planowanymi próbami wątrobowymi) od produktów ciężkostrawnych oraz picia alkoholu. Zdarza się czasem, że próby wątrobowe trzeba wykonać w trybie natychmiastowym, więc w takich przypadkach nie zwraca się uwagi na dietę.

Próby wątrobowe – normy

Próby wątrobowe lekarz interpretuje w oparciu o normy przedstawione na wyniku prób wątrobowych. ALAT (aminotransferaza alaninowa), inaczej GPT lub ALT:

  • norma dla kobiet wynosi 5–40 U/I (j.m/l),
  • norma dla mężczyzn wynosi 19 U/l.

AspAT (aminotransferaza asparaginianowa), inaczej GOT lub AST:

  • norma dla kobiet wynosi 5–40 U/I (j.m/l),
  • norma dla mężczyzn wynosi - 19 U/l.

Fosfataza alkaliczna (zasadowa) (FA, ALP, Falk, FAL):

  • norma dla noworodków: 50–165 U/I (j.m /l),
  • norma dla dzieci: 20–150 U/I (j.m /l),
  • norma dla dorosłych: 20–70 U/l (j.m /l).

GGT (Gamma-glutamylotransferaza):

  • norma dla kobiet – 10–66 U/l (j.m /l),
  • norma dla mężczyzn – 18–100 U/l (j.m /l).

Pozostałe normy prób wątrobowych:

  • bilirubina całkowita: 0,2–1,1 mg% (3,42–20,6 µmol/l),
  • GGTP (Gammaglutamylotranspeptydaza): 6–28 U/l,
  • LDH (dehydrogenaza mleczanowa): 120–240 U/l.

Próby wątrobowe – interpretacja

Próby wątrobowe wskazują na różne schorzenia wątroby. Podwyższony ALAT może świadczyć o przewlekłym bądź ostrym zapaleniu wątroby, mononukleozie lub żółtaczce mechanicznej.

Podwyższony wynik AspAT otrzymujemy przy marskości wątroby, po zawale, żółtaczce mechanicznej oraz przy zapaleniu.

Pozwól odpocząć swojej wątrobie

Detoks to doskonały sposób na odciążenie wątroby, wystarczy przez tydzień ograniczyć spożywanie tłuszczów i węglowodanów. Śmietanę zastąp chudym jogurtem,...

Podwyższony wynik enzymu GGTP świadczy przede wszystkim o nadużywaniu alkoholu oraz o niedrożności dróg żółciowych, natomiast kiedy otrzymamy wynik próby wątrobowej jest wyższy niż wskazuje norma w przypadku LDH, to możemy się spodziewać zapalenia płuc, choroby nowotworowej, anemii lub stanu pozawałowego.

Kiedy wyniki próby wątrobowej są nieprawidłowe, lekarz zleca wykonanie bardziej specjalistycznych badań, jak np.: USG, fibroskan lub biopsja.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badania
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Badania
Badania

Biopsja jądra

w nasieniu plemników lub komórek plemnikotwórczych, co pozwala na poznanie przyczyny niepłodności. Badanie pozwala także na wyizolowanie plemników (...) , wykorzystanych następnie do zapłodnienia in vitro, co w obecnych czasach jest...

Badania

Kolposkopia - opis, wskazania, cele, przygotowanie, przebieg

ludzkiego). Umożliwia też dokładną ocenę pozostałych części dolnego odcinka narządów rodnych kobiety. Warto przekonać się do tego badania i zapoznać (...) z jego przebiegiem i możliwościami. Kolposkopia - opis i wskazania do badania To...

Badania

Osoby dorosłe - badania profilaktyczne

Badania profilaktyczne, zwane także przesiewowymi lub screeningowymi, mogą pozwolić ustrzec się wielu groźnych chorób i długo cieszyć się dobrym (...) chorobowych w rodzinie. Jakie badania profilaktyczne warto regularnie...

Badania

Test HPV

. Kobieta, u której za pomocą testu HPV wykryto infekcję onkogennym typem wirusa znajduje się w grupie ryzyka, w związku z czym powinna szczególnie pamiętać o regularnych badaniach profilaktycznych (badanie cytologiczne).

Badania

Badania kliniczne - uczestnicy, bezpieczeństwo, zgłoszenia

Badania kliniczne dotyczą bezpieczeństwa leków. W tym celu do badań klinicznych zaprasza się pacjentów i osoby zdrowe, dzięki czemu uzyskuje (...) się również informacje na temat skuteczności nowych terapii. Ponadto...

Badania

USG moszny

Badanie ultrasonograficzne worka mosznowego (USG moszny) jest to badanie pozwalające określić wielkość oraz budowę jąder i najądrzy, ocenić (...) echogeniczność ich miąższu, wykluczyć obecność guzków i torbieli, a także...

Badania

Badanie nerwów czaszkowych

Badanie nerwów czaszkowych jest istotnym elementem badania neurologicznego. Wyróżniamy dwanaście par nerwów czaszkowych. Zaburzenia (...) chorób dotyczących nerwów. Badanie nerwów czaszkowych przeprowadza...