Próby wątrobowe – przygotowanie, normy, interpretacja

Próby wątrobowe to nic innego, jak badanie biochemiczne krwi, które ma za zadanie ocenić aktywność enzymów produkowanych w komórkach wątrobowych. Najczęściej w ramach prób wątrobowych wykonuje się badania aktywności: aminotransferazy asparaginianowej (AspAT, AST), aminotransferazy alaninowej (AlAT, ALT), stężenia bilirubiny.

Zobacz film: "Poznaj czynniki ryzyka chorób wątroby. Obejrzyj nasz film:"

spis treści

1. Próby wątrobowe – charakterystyka

Próby wątrobowe, czyli testy czynnościowe wątroby, wykrywają przewlekłe zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, które spowodowane jest otyłością, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, cukrzycą czy nadużywaniem alkoholu, a także uszkodzenia wątroby na skutek używania niektórych leków.

Podstawowe enzymy wątrobowe to aminotransferaza alaninowa (ALAT, ALT) i aminotransferaza asparaginowa (AspAT, AST). Niewielkie uszkodzenie wątroby powoduje, że enzymy te zwiększają swoją aktywność we krwi. Im większe uszkodzenie wątroby, tym jest wyższa aktywność tych enzymów we krwi.

Próby wątrobowe lekarz może zlecić, kiedy pacjent skarży się na ogólne osłabienie, zmęczenie, brak apetytu, utratę masy ciała, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunki, nieuzasadnioną utratę wagi, spadek libido, impotencję, zaburzenia miesiączkowania, krwawienie z nosa. Próbę wątrobową wykonuję się w celu rozpoznania ostrych i przewlekłych chorób wątroby, zatruć oraz alkoholowych chorób wątroby.

6 największych przysług dla wątroby
6 największych przysług dla wątroby [7 zdjęć]

Wątroba jest organem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Codziennie odpowiada...

zobacz galerię

2. Próby wątrobowe – przygotowanie

Próby wątrobowe wykonuje się na czczo. Krew do wykonania prób wątrobowych pobierana jest z żyły w zgięciu łokciowym. Aby wyniki prób wątrobowych wyszły prawidłowe, ważny jest sposób odżywiania. Jeśli dzień przed badaniem prób wątrobowych zjemy coś bardzo tłustego lub wypijemy alkohol, to próby wątrobowe nie pokażą prawdziwego obrazu stanu wątroby, a wyniki ALAT i AspAt będą zawyżone.

Przed badaniem prób wątrobowych zrezygnujmy także z kawy oraz czekolady. Najlepszym rozwiązaniem przed wykonaniem prób wątrobowych jest powstrzymanie się (przez około tydzień przed planowanymi próbami wątrobowymi) od produktów ciężkostrawnych oraz picia alkoholu. Zdarza się czasem, że próby wątrobowe trzeba wykonać w trybie natychmiastowym, więc w takich przypadkach nie zwraca się uwagi na dietę.

3. Próby wątrobowe – normy

Próby wątrobowe lekarz interpretuje w oparciu o normy przedstawione na wyniku prób wątrobowych. ALAT (aminotransferaza alaninowa), inaczej GPT lub ALT:

  • norma dla kobiet wynosi 5–40 U/I (j.m/l),
  • norma dla mężczyzn wynosi 19 U/l.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

AspAT (aminotransferaza asparaginianowa), inaczej GOT lub AST:

  • norma dla kobiet wynosi 5–40 U/I (j.m/l),
  • norma dla mężczyzn wynosi - 19 U/l.

Fosfataza alkaliczna (zasadowa) (FA, ALP, Falk, FAL):

  • norma dla noworodków: 50–165 U/I (j.m /l),
  • norma dla dzieci: 20–150 U/I (j.m /l),
  • norma dla dorosłych: 20–70 U/l (j.m /l).

GGT (Gamma-glutamylotransferaza):

  • norma dla kobiet – 10–66 U/l (j.m /l),
  • norma dla mężczyzn – 18–100 U/l (j.m /l).

Pozostałe normy prób wątrobowych:

  • bilirubina całkowita: 0,2–1,1 mg% (3,42–20,6 µmol/l),
  • GGTP (Gammaglutamylotranspeptydaza): 6–28 U/l,
  • LDH (dehydrogenaza mleczanowa): 120–240 U/l.

4. Próby wątrobowe – interpretacja

Próby wątrobowe wskazują na różne schorzenia wątroby. Podwyższony ALAT może świadczyć o przewlekłym bądź ostrym zapaleniu wątroby, mononukleozie lub żółtaczce mechanicznej.

Podwyższony wynik AspAT otrzymujemy przy marskości wątroby, po zawale, żółtaczce mechanicznej oraz przy zapaleniu.

Pozwól odpocząć swojej wątrobie
Pozwól odpocząć swojej wątrobie [5 zdjęć]

Detoks to doskonały sposób na odciążenie wątroby, wystarczy przez tydzień ograniczyć spożywanie tłuszczów...

zobacz galerię

Podwyższony wynik enzymu GGTP świadczy przede wszystkim o nadużywaniu alkoholu oraz o niedrożności dróg żółciowych, natomiast kiedy otrzymamy wynik próby wątrobowej jest wyższy niż wskazuje norma w przypadku LDH, to możemy się spodziewać zapalenia płuc, choroby nowotworowej, anemii lub stanu pozawałowego.

Kiedy wyniki próby wątrobowej są nieprawidłowe, lekarz zleca wykonanie bardziej specjalistycznych badań, jak np.: USG, fibroskan lub biopsja.

Następny artykuł: Papierowy test na wątrobę

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy