Próby wątrobowe – przygotowanie, normy, interpretacja

Próby wątrobowe to nic innego, jak badanie biochemiczne krwi, które ma za zadanie ocenić aktywność enzymów produkowanych w komórkach wątrobowych. Najczęściej w ramach prób wątrobowych wykonuje się badania aktywności: aminotransferazy asparaginianowej (AspAT, AST), aminotransferazy alaninowej (AlAT, ALT), stężenia bilirubiny.

Próby wątrobowe – charakterystyka

Próby wątrobowe, czyli testy czynnościowe wątroby, wykrywają przewlekłe zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, które spowodowane jest otyłością, zaburzeniami gospodarki tłuszczowej, cukrzycą czy nadużywaniem alkoholu, a także uszkodzenia wątroby na skutek używania niektórych leków.

Podstawowe enzymy wątrobowe to aminotransferaza alaninowa (ALAT, ALT) i aminotransferaza asparaginowa (AspAT, AST). Niewielkie uszkodzenie wątroby powoduje, że enzymy te zwiększają swoją aktywność we krwi. Im większe uszkodzenie wątroby, tym jest wyższa aktywność tych enzymów we krwi.

Próby wątrobowe lekarz może zlecić, kiedy pacjent skarży się na ogólne osłabienie, zmęczenie, brak apetytu, utratę masy ciała, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunki, nieuzasadnioną utratę wagi, spadek libido, impotencję, zaburzenia miesiączkowania, krwawienie z nosa. Próbę wątrobową wykonuję się w celu rozpoznania ostrych i przewlekłych chorób wątroby, zatruć oraz alkoholowych chorób wątroby.

6 największych przysług dla wątroby

Wątroba jest organem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Codziennie odpowiada za ok. 500 różnych funkcji. Kilkanaście godzin przerwy...

Próby wątrobowe – przygotowanie

Próby wątrobowe wykonuje się na czczo. Krew do wykonania prób wątrobowych pobierana jest z żyły w zgięciu łokciowym. Aby wyniki prób wątrobowych wyszły prawidłowe, ważny jest sposób odżywiania. Jeśli dzień przed badaniem prób wątrobowych zjemy coś bardzo tłustego lub wypijemy alkohol, to próby wątrobowe nie pokażą prawdziwego obrazu stanu wątroby, a wyniki ALAT i AspAt będą zawyżone.

Przed badaniem prób wątrobowych zrezygnujmy także z kawy oraz czekolady. Najlepszym rozwiązaniem przed wykonaniem prób wątrobowych jest powstrzymanie się (przez około tydzień przed planowanymi próbami wątrobowymi) od produktów ciężkostrawnych oraz picia alkoholu. Zdarza się czasem, że próby wątrobowe trzeba wykonać w trybie natychmiastowym, więc w takich przypadkach nie zwraca się uwagi na dietę.

Próby wątrobowe – normy

Próby wątrobowe lekarz interpretuje w oparciu o normy przedstawione na wyniku prób wątrobowych. ALAT (aminotransferaza alaninowa), inaczej GPT lub ALT:

  • norma dla kobiet wynosi 5–40 U/I (j.m/l),
  • norma dla mężczyzn wynosi 19 U/l.

AspAT (aminotransferaza asparaginianowa), inaczej GOT lub AST:

  • norma dla kobiet wynosi 5–40 U/I (j.m/l),
  • norma dla mężczyzn wynosi - 19 U/l.

Fosfataza alkaliczna (zasadowa) (FA, ALP, Falk, FAL):

  • norma dla noworodków: 50–165 U/I (j.m /l),
  • norma dla dzieci: 20–150 U/I (j.m /l),
  • norma dla dorosłych: 20–70 U/l (j.m /l).

GGT (Gamma-glutamylotransferaza):

  • norma dla kobiet – 10–66 U/l (j.m /l),
  • norma dla mężczyzn – 18–100 U/l (j.m /l).

Pozostałe normy prób wątrobowych:

  • bilirubina całkowita: 0,2–1,1 mg% (3,42–20,6 µmol/l),
  • GGTP (Gammaglutamylotranspeptydaza): 6–28 U/l,
  • LDH (dehydrogenaza mleczanowa): 120–240 U/l.

Próby wątrobowe – interpretacja

Próby wątrobowe wskazują na różne schorzenia wątroby. Podwyższony ALAT może świadczyć o przewlekłym bądź ostrym zapaleniu wątroby, mononukleozie lub żółtaczce mechanicznej.

Podwyższony wynik AspAT otrzymujemy przy marskości wątroby, po zawale, żółtaczce mechanicznej oraz przy zapaleniu.

Pozwól odpocząć swojej wątrobie

Detoks to doskonały sposób na odciążenie wątroby, wystarczy przez tydzień ograniczyć spożywanie tłuszczów i węglowodanów. Śmietanę zastąp chudym jogurtem,...

Podwyższony wynik enzymu GGTP świadczy przede wszystkim o nadużywaniu alkoholu oraz o niedrożności dróg żółciowych, natomiast kiedy otrzymamy wynik próby wątrobowej jest wyższy niż wskazuje norma w przypadku LDH, to możemy się spodziewać zapalenia płuc, choroby nowotworowej, anemii lub stanu pozawałowego.

Kiedy wyniki próby wątrobowej są nieprawidłowe, lekarz zleca wykonanie bardziej specjalistycznych badań, jak np.: USG, fibroskan lub biopsja.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badania
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Czy to rak?

~HelpMe34 • ostatni post 6 godzin temu

1

Płuca serce

~Jakub 15 lat • ostatni post 8 godzin temu

4

Pomocni lekarze

Artykuły Badania
Badania

Badania, których nie powinniśmy się bać

Badania, których nie powinniśmy się bać

Kolonoskopia Bolesne i wstydliwe - takie najczęściej są badania, które musimy wykonywać przynajmniej raz na jakiś czas podczas kontroli lekarskiej (...) w podwyższonej grupie ryzyka (np. po 50. roku życia). Osoby niechętnie podchodzą...

Badania

Jak zdrowe są twoje stopy? Sprawdź, czy zdadzą ten test

Jak zdrowe są twoje stopy? Sprawdź, czy zdadzą ten test

Czy twoje stopy są zdrowe? Dostrzeżenie wczesnych oznak problemów ze stopami może uchronić cię przed chorobami. Przeprowadź test stworzony przez Cherise Dyal, asystentkę profesora chirurgii ortopedycznej na Albert Einstein College of Medicine w Bronksie...

Badania

Co to jest ECPW? (WIDEO)

Co to jest ECPW? (WIDEO) Odtwórz wideo

ECPW, czyli endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, to połączenie technik endoskopowych z badaniem rentgenowskim. Na czym polega to badanie (...) ? Przed badaniem ECPW pacjentowi podaje się leki...

Badania

Co to jest endoskop? (WIDEO)

Co to jest endoskop? (WIDEO) Odtwórz wideo

tego jest on wykorzystywany do pobierania próbek do dalszych badań ze zmienionych chorobowo miejsc, do tamowania krwawień i do innych drobnych (...) . Istnieją dwa główne rodzaje endoskopów: endoskopy giętkie, czyli fiberoskopy (wykorzystywane...

Badania

Co to jest endoskopia? (WIDEO)

Co to jest endoskopia? (WIDEO) Odtwórz wideo

może dokładnie obejrzeć ewentualne zmiany, ale nie tylko. W czasie endoskopii można pobrać próbki do dalszych, mikroskopowych badań, a także zatamować (...) były grube i sztywne, co wiązało się w dużym dyskomfortem dla pacjenta i większą...

Badania

Badanie izotopowe nerek (renoscyntygrafia)

Badanie izotopowe nerek określa się również mianem renoscyntygrafii oraz scyntygrafii nerek. Do badań izotopowych nerek zalicza się statyczną (...) scyntygrafię nerek, renografię izotopową oraz renoscyntygrafię izotopową....

Badania

Amniocenteza diagnostyczna

Amniocenteza diagnostyczna jest metodą badania kobiety w ciąży, podczas którego nakłuwa się jamę owodni w ciężarnej macicy i pobiera się próbkę płynu (...) owodniowego w celu przeprowadzenia dalszych badań laboratoryjnych....

Badania

Angiografia naczyń obwodowych

Angiografia naczyń obwodowych jest badaniem wykonywanym w przypadku podejrzenia stanów patologicznych w naczyniach, np. zwężenie ścian, nieprawidłowy (...) kształt, zamknięcia. Badanie angiograficzne dotyczy najczęściej...

Badania

Badanie dopplerowskie układu rozrodczego

Badanie dopplerowskie służy do wczesnego wykrywania schorzeń żylnych i tętniczych, które w konsekwencji mogą prowadzić do udaru mózgu, zawału serca (...) oraz zatoru płucnego. Badanie wykorzystuje tzw. efekt Dopplera,...