Witamina B3 - rola, zapotrzebowanie, nadmiar, niedobór

Witamina B3, pełni zróżnicowaną rolę w organizmie. Niedobory witaminy B3 powodują pelagrę. W dużych dawkach (powyżej 1 g/dobę) witamina B3 jest stosowana w leczeniu miażdżycy.

1. Witamina B3 - rola

Witamina B3 jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Stanowi substrat do syntezy koenzymów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania komórek. Witamina B3 warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, uczestniczy w syntezie hormonów steroidowych (estrogeny, progesteron, testosteron, hydrokortyzol) oraz hormonów tarczycytyroksyny, i trzustkiinsuliny.

Witamina B3 należy do najbardziej trwałych witamin, jest bowiem mało wrażliwa na wysoką temperaturę oraz działanie tlenu i promieni UV. Główne źródło witaminy B3 to mięso, ryby, nasiona zbóż oraz roślin strączkowych, a także mleko, zielone liściaste warzywa (natka pietruszki, koperek, sałata, szpinak, szczaw). Witamina B3 w niewielkich ilościach znajduje się również w kawie i herbacie.

Witamina B3 jest zawarta w następujących produktach żywnościowych (w mg/100 g):

Produkt Witamina B3 -stężenie Produkt Witamina B3 - stężenie
Drożdże 40-50 Pomidory 0,6
Otręby pszenne 30-35 Cebula 0,7-1,8
Orzeszki ziemne 17,2 Mięso wieprzowe 0,8-8,8
Grzyby 4,6 Mięso cielęce 6,5-17
Ziemniaki 1,5 Mięso wołowe 7,6-8,4
Sery 1,2 Mięso drobiowe 4,7-14,7
Mleko 0,1 Ryby morskie 8,0

2. Witamina B3 - zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie na witaminę B3 wzrasta w czasie karmienia piersią, u kobiet stosujących środki antykoncepcyjne, u chorych na nowotwór oraz u osób z niedoborem białka.

Zapotrzebowanie na witaminę B3 waha się w zależności od płci i wieku danej osoby. Inne jest także zapotrzebowanie na tę witaminę dla kobiet w ciąży.

Witamina B3 powinna być stosowana w następujących dawkach:

  • 6-10 mg na dzień dla dzieci w wieku 1-3 lat,
  • 8-16 mg na dzień dla dzieci w wieku 4-8 lat,
  • 14 mg na dzień dla kobiet,
  • 16 mg na dzień dla mężczyzn,
  • 17-18 mg na dzień dla kobiet w ciąży.

3. Witamina B3 - nadmiar

Nadmiar witaminy B3 pojawia się przy przyjmowaniu powyżej 35 mg tej witaminy na dzień. Dzieje się tak zwykle, gdy witamina B3 przyjmowana jest w tabletkach.

Witamina B3 daje następujące objawy nadmiaru:

4. Witamina B3 - niedobór

Niedobór witaminy B3 może być wynikiem niedożywienia, alkoholizmu i diety niezawierającej witaminy B3. Witamina B3 występuje w orzechach (ziemnych), migdałach, drożdżach, pomidorach, soi, ziarnach zbóż, mięsie (wołowinie, wątróbce, mięsie z kurczaka), rybach (tuńczyku, łososiu), kaszy gryczanej i otrębach.

Witaminy obniżają ryzyko wystąpienia raka. Co należy włączyć do diety oraz jakich nowotworów można uniknąć?
Witaminy obniżają ryzyko wystąpienia raka. Co należy włączyć do diety oraz jakich nowotworów można uniknąć? [6 zdjęć]

Specjaliści twierdzą, że blisko 30 proc. zgonów spowodowanych nowotworami złośliwymi, można było uniknąć...

zobacz galerię

Naturalne witamina B3 w bardzo wielu produktach sprawia, że niedobór z przyczyn dietetycznych jest możliwy głównie u osób niedożywionych. W przypadku normalnej diety, niedobory witaminy B3 są bardzo rzadkie.

Nie zawsze jednak winne jest niedożywienie czy alkoholizm. Do tego, że witamina B3 występuje w niedoborze, przyczynia się długotrwałe stosowanie leków na gruźlicę. Choroby upośledzające wchłanianie z jelit i nerek, takie jak choroba Hartnupów, również sprawiają, że witamina B3 w organizmie ma zbyt niski poziom.

Ponadto zaburzony metabolizm witaminy B3 stwierdzany jest w wielu schorzeniach, na przykład schizofrenii, chorobie Hodkingsa, w hipercholesterolemi i depresji. Rakowiak, zwiększający produkcję serotoniny, także powoduje sprawia, że witamina B3 ma zbyt niski poziom w organizmie.

Początkowo niewielki niedobór witaminy B3 wywołuje tylko spowolnienie metabolizmu, co skutkuje na przykład obniżeniem tolerancji na zimno. Jeśli witamina B3 występuje w niedoborze, powoduje to pojawienie się choroby o nazwie pelagra. Inaczej tę chorobę określa się jako rumień lombardzki. Na świecie pelagra jest często spotykana w Indiach, Chinach oraz Afryce, gdzie głównym źródłem pożywienia jest kukurydza.

Do charakterystycznych objawów pelagry należą:

Pelagra, którą powoduje witamina B3, w przypadku braku leczenia jest chorobą śmiertelną.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

5. Witamina B3 - zastosowanie

W medycynie witamina B3 jest stosowana w terapii zaburzeń metabolizmu lipidów oraz lipoprotein, które są główną przyczyną rozwoju miażdżycy. W dawkach powyżej 1 grama na dobę zwiększa we krwi poziom cholesterolu HDL oraz jednocześnie zmniejsza poziom triglicerydów oraz cholesterolu LDL.

Ponadto, w komórkach tłuszczowych witamina B3 zwiększa wytwarzanie hormonu adiponektyny, który wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe. W badaniach klinicznych dowiedziono również, że witamina B3 ma właściwości przeciwmigrenowe. Ponadto witamina B3 pomaga usunąć objawy migreny.

Jednakże jeśli witamina B3 przyjmowana jest w zbyt dużych dawkach (>100 mg/dobę), wywołuje to szereg objawów niepożądanych. Należą do nich: nagłe zaczerwienienie skóry twarzy, uczucie gorąca, mrowienie i swędzenie skóry twarzy, ramion i klatki piersiowej. Ponadto u niektórych osób występują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, a także może wystąpić nasilenie choroby wrzodowej.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy