Niska samoocena

Zawstydzenie, brak wiary w siebie, pochylona głowa, smutek, porównywanie się z innymi, ciągłe niezadowolenie z siebie, krytykowanie własnej osoby, a być może również i innych. To pierwsze widoczne objawy niskiej samooceny. Zgodnie z definicją, samoocena to ocena własnej wartości. Gdy jest nieadekwatnie niska, niezależnie od obiektywnie osiąganych sukcesów, a człowiek sobie z nią nie radzi, może doprowadzić do pełnoobjawowego zaburzenia psychicznego, jak depresja, lęk, alkoholizm. Jak manifestuje się niska samoocena? Jak pozbyć się kompleksów? Jak podnieść poczucie własnej wartości i uwierzyć we własne możliwości?

Spis treści:
  1. 1. Cechy osoby o niskiej samoocenie
  2. 2. Co czują osoby o niskiej samoocenie?
  3. 3. Źródło niskiej samooceny
  4. 4. Jak walczyć z niską samooceną?

1. Cechy osoby o niskiej samoocenie

Niskiej samooceny nie wolno mylić z wyrażaniem krytyki na swój temat lub przyznaniem się do jakiejś swojej słabości. Osoba o niskiej samoocenie ma tendencję do uogólniania: „Jestem do niczego”, „Nic mi nie wychodzi”, „Nikt mnie nie lubi” itp. Niska samoocena jest czymś destrukcyjnym, mającym wpływ na całe życie. Tkwi głęboko w człowieku i ujawnia się raz po raz, oddziałując na myślenie i światopogląd. Potrafi zniekształcić związki i relacje międzyludzkie. Brak wiary w siebie i swoje możliwości sprawia, że człowiek osiąga znacznie mniej niż mógłby, gdyby uwierzył w swoją siłę. Niska samoocena obniża jakość życia.

Do najpopularniejszych cech niskiej samooceny zaliczane są:

  • nadmierna samokrytyka,
  • nadmierne wymagania wobec siebie (często nierealistyczne),
  • brak pewności siebie,
  • uzależnienie własnej samooceny od oceny innych,
  • poczucie bezwartościowości,
  • nieumiejętność określania swoich potrzeb,
  • brak poczucia bezpieczeństwa i akceptacji,
  • trudność w podejmowaniu decyzji,
  • trudności z nawiązywaniem kontaktów i tworzeniem związków,
  • nieufność,
  • ciągłe opiekowanie się innymi, a zaniedbywanie siebie.

2. Co czują osoby o niskiej samoocenie?

Odczucia osób zakompleksionych, to:

  • samotność i odizolowanie,
  • ogromny smutek,
  • niekompetentność i niezdolność w wielu dziedzinach życia,
  • nastrój samobójczy,
  • przytłaczające poczucie winy,
  • wstyd.

3. Źródło niskiej samooceny

Największy wpływ na naszą samoocenę ma sposób, w jaki byliśmy traktowani w dzieciństwie przez rodzinę i przyjaciół. Nasze uzdolnienia lub ich brak i nasza niepowtarzalna osobowość też nie pozostają bez znaczenia. Kształtowanie obrazu samego siebie to bardzo złożony proces, u którego podstaw tkwi wiele różnych czynników, m.in. kultura społeczeństwa, w którym żyjemy.

Istotne jest także „Ja idealne”. To wersja siebie w najlepszym wydaniu. Samo istnienie „Ja idealnego” jest zjawiskiem pozytywnym i pożądanym. Problem pojawia się wtedy, gdy „Ja idealne” jest nierealne. Aby „Ja idealne” było pomocne w budowaniu adekwatnej do rzeczywistości samooceny, powinno zawierać cechy możliwe do osiągnięcia i zrealizowania.

4. Jak walczyć z niską samooceną?

Najlepszą metodą jest praca małymi krokami. Trzeba wyznaczać sobie odpowiednio małe cele i cierpliwie je realizować. Działając w ten sposób, szybciej i częściej osiągamy sukces. A odniesienie sukcesu sprzyja wzrostowi pewności siebie, wiary we własne siły sprawcze i dostarcza poczucia zadowolenia z siebie.

Bardzo ważna w pracy nad własną samooceną jest umiejętność oddzielania emocji od myślenia. W ten sposób zyskujemy większy wpływ na swój nastrój, większą niezależność naszego samopoczucia od naszych zachowań i ich oceny. Niska samoocena to stan, który można zmienić. Czasem do takiej zmiany popycha zmęczenie wieczną „huśtawką nastrojów”, niezgoda na odczuwanie wciąż nieprzyjemnych uczuć związanych z niską samooceną, a czasem uzmysłowienie sobie, że uzależniamy własny pogląd na swój temat od zdania innych.

Niedocenianie siebie samego to często źródło większości naszych problemów. Zdanie sobie z tego sprawy to już pierwszy krok do sukcesu. Niska samoocena utrudnia i komplikuje życie, dlatego warto z nią walczyć. Jednak nie jest to sprawa prosta. Chcąc walczyć z niską samooceną, zapewne z góry zakładamy niepowodzenie, zamykając się w błędnym kole. Warto skonsultować się z psychologiem – niską samoocenę można przepracować, „wyleczyć” na terapii.

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
3

Komentarze

Pytania do specjalistów

Jak poradzić sobie z niską samooceną?

Witam! Czasami, i niestety coraz częściej, miewam dni, w których mam niską samoocenę. Myślę o sobie bardziej w sposób negatywny tak, jakbym zapominała o dobrych cechach, jakie posiadam. Nie miewam tzw. "dołów" i nie jestem pesymistką, optymistka to też...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 2 odpowiedzi Niska samoocena u 20-latki ~:

witam, mam 20 lat i problem z straszna niska samooceny . Jak mozna sobie z tym poradzic ? Czy to mozna to jakos zmienic ?

pokaż 5 następnych

Artykuły Samoocena

Samoocena Czy drzemie w tobie narcyz?

(...) zaburzenie osobowości, Poczucie własnej wartości, Relacje międzyludzkie, niska samoocena...

Jak sobie radzić z nieśmiałością?
Samoocena Jak sobie radzić z nieśmiałością?

(...) społecznym oraz zaniżoną samooceną i brakiem wiary w siebie, które z kolei determinują niesprawność funkcjonowania w kontekście ... , Warszawa 2002, ISBN 83-01-13280-9.(Fobia społeczna, Relacje międzyludzkie, Pewność siebie, Niska...

Samoocena Samoakceptacja

(...) polega samoakceptacja? Jaki jest związek samoakceptacji z samooceną? Jakie konotacje znaczeniowe występują między takimi terminami ... : samoocena – emocjonalna reakcja człowieka na samego siebie; autowaloryzacja – dążenie do obrony, podtrzymywania ... samoakceptacja kształtuje się wcześniej niż samoocena i bardziej zależy od doświadczeń wczesnego dzieciństwa. W dużej mierze akceptacja ... SCHOLAR, Warszawa 2002, ISBN 83-88495-81-X .(Dobre samopoczucie, Poczucie własnej wartości, Niska...

Samoodtrącenie
Samoocena Samoodtrącenie

(...) ównież poczucie własnej wartości składa się z trzech komponentów: poznawczego – w skład którego wchodzi samoocena ... swojej osoby. Samoodtrącenie wiąże się z poczuciem krzywdy, poczuciem winy, niską samooceną, pretensjami i żalem do siebie. Osoby ... ów, uczy się, że na miłość trzeba sobie zasłużyć. Jego samoocena jest niestabilna, bo zależna od czynników zewnętrznych ... przed poważnymi problemami natury psychicznej.  (Objawy depresji, Negatywne emocje, Poczucie własnej wartości, Niska...

Samoocena Autowaloryzacja

(...) wysoka samoocena? Jak kreować wizerunek własnej osoby? Dlaczego ludziom zależy na robieniu dobrego wrażenia? Jakie wyróżnia się ... faktycznie dobre. Na bazie tych wszystkich motywów kształtuje się samoocena, czyli zgeneralizowana postawa względem własnej ... , życzliwy, miły, koleżeński, zdolny, szczery, rozsądny, ma ponadprzeciętne poczucie humoru czy zdolności. Pozytywna samoocena wydaje ... na temat własnej osoby, które są sprzeczne z jej samooceną redukowanie dysonansu, gdy rozbieżności są istotne dla...

Samoocena Samoutrudnianie

(...) często ludzie z niską samooceną, którzy w razie porażki mają szansę usprawiedliwić się i zrzucić winę na splot ... , że ucierpi twoja samoocena, to jeszcze istnieje ryzyko, że uwierzysz, że jesteś do niczego, nie masz zdolności ani kompetencji w danej ... . Zyskała twoja samoocena – „Zobaczcie wszyscy, jaki jestem świetny. Poradziłem sobie, mimo tylu piętrzących się ... . Odnosisz porażkę, ale twoja samoocena nie spada, bo masz usprawiedliwienie – „To przez wczorajszą balangę”,...

Wysoka samoocena
Samoocena Wysoka samoocena

Wysoka samoocena wiąże się z pragnieniem kontroli zdarzeń, motywacją osiągnięć, wytrwałością, potrzebą aprobaty społecznej i skłonnością do częstego przeżywania uczuć pozytywnych. Osoby z wysoką samooceną cechują się lepszym samopoczuciem psychicznym i lepszym stanem zdrowia somatycznego. Podkreśla się, że wysoka samoocena sprzyja szczęściu i umożliwia realizację ambitnych osiągnięć życiowych. Czy są zatem jakieś minusy wysokiej samooceny? Jak manifestuje się wysokie poczucie własnej wartości? Czy wysoka...

Jak pozbyć się kompleksów?
Samoocena Jak pozbyć się kompleksów?

(...) wartości? Jak pozbyć się kompleksów? Jak sprawić, by samoocena była stabilna i nie zaburzały jej takie drobnostki ... i nie pozwalają osiągać wyznaczonych celów, bo nie wierzy się w możliwość ich realizacji. Niska samoocena każe myśleć ... własnych kompleksów odbiera sobie szansę na bycie szczęśliwym.(Poczucie własnej wartości, Niska...

Jak podnieść poczucie własnej wartości?
Samoocena Jak podnieść poczucie własnej wartości?

(...) Nierzadko zaniżona samoocena z katalogiem powyższych zachowań i cech mogą przyczynić się do rozwoju depresji. Jak budować i podnieść ... psychologicznej funkcjonuje wiele terminów-substytutów stosowanych zamiennie: obraz siebie, samoocena, poczucie wartości ... . Wymienia się zatem: komponent intelektualny – inaczej samoocena, samoopis, odpowiedź na pytanie: „Jaki jestem ... autoprezentacji oraz reakcjach na niepowodzenia i stresy. Rodzaje samooceny Samoocena jest najlepiej zbadanym składnikiem poczucia...

Samoocena Egocentryzm

(...) nie wiąże się z wysoką samooceną. Osoby o wysokim poczuciu własnej wartości nie muszą domagać się zainteresowania ze strony innych ... ...

pokaż 10 następnych