Transferyna — wskazania, normy i interpretacja wyników

Transferyna jest białkiem transportującym, „przenośnikiem” żelaza we krwi. W ocenie gospodarki żelazowej organizmu wykorzystuje się najczęściej informację dotyczącą części transferyny, która jest zaangażowana w przenoszenie żelaza (tzw. saturację transferyny – TfS). Pozwala ona pośrednio ocenić ilość tego pierwiastka we krwi.

Wartości prawidłowe TfS wynoszą 15–45%, niższe świadczą o niedoborze żelaza, występują też w chorobach przewlekłych, natomiast wyższe o nadmiarze tego pierwiastka w organizmie.

TIBC, czyli całkowita zdolność wiązania żelaza, jest także parametrem służącym diagnostyce stanów niedoborowych. O niedoborze żelaza świadczy wzrost wartości tego parametru powyżej górnej granicy normy. Wartości prawidłowe dla kobiet wynoszą 10-200 µg/l, dla mężczyzn 15-400 µg/l.

Poza transferyną do oceny gospodarki żelazowej używanych jest jeszcze kilka innych, mniej popularnych wskaźników. Wykorzystywane są one stosunkowo rzadko, zwykle w przypadkach, gdy ustalenie diagnozy jest trudne lub wyniki leczenia są niesatysfakcjonujące.

Badanie transferyny wykonywane jest w oznaczeniach niedokrwistości. Poziom transferyny oznaczany jest najczęściej z jej wysyceniem oraz ze stężeniem ferrytyny. Wskazania do wykonania badania transferyny są następujące:

• bóle głowy;
• omdlenia;
• zawroty głowy;
• problemy z koncentracją;
• problemy z pamięcią;
• przyśpieszona akcja serca;
• słaba odporność;
• blada cera;
• wypadanie włosów;
• łamliwość paznokci;
• senność.

Przed badaniem transferyny nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie. Pacjent musi być świadomy jedynie, że na 12 godzin przed badaniem nie powinien nic jeść.

Rano, na czczo, pacjent powinien zgłosić się do punktu poboru krwi, w celu pobrania próbki z żyły łokciowej. Następnie taka próbka wysyłana jest do dalszych analiz laboratoryjnych.

Norma stężenia transferyny we krwi powinna wynosić od 2 do 4 g/l. Jeżeli u pacjenta występuje podwyższenie transferyny, to może być to spowodowane:

• ciążą;
• niedoborem żelaza;
• leczeniem estrogenami.

Natomiast niższy poziom transferyny obserwuje się u osób, które:

• chorują na nowotwór;
• są niedożywione;
• chorują na zespół nerczycowy;
• cierpią z powodu nerek lub wątroby;
• doznały oparzenia ciała;
• przeszły ostre zapalenie.

• Żelazo w diecie
• Skutki niedoboru żelaza
• Niedobór żelaza

Z każdym wynikiem badania należy zgłosić się do swojego lekarza prowadzącego, tylko on będzie w stanie dostosować najodpowiedniejsze leczenie. Nie należy bagatelizować wyżej wymienionych objawów, ponieważ często mogą świadczyć o poważnej chorobie bądź schorzeniu. W celu otrzymania skierowania na badanie transferyny można udać się do lekarza rodzinnego, ale także można wykonać badanie odpłatnie.

Źródła

1. Niedokrwistość z niedoboru żelaza u niemowląt i małych dzieci
2. Szczeklik A., (red.), Choroby Wewnętrzne, Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.
3. Tomaszewski J.J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001.
4. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2