Urojenia

Urojenia należą do tzw. objawów pozytywnych albo wytwórczych, ponieważ wskazują na znaczne odchylenie od normalnych procesów poznawczych, w przeciwieństwie do objawów negatywnych, które wyrażają brak lub redukcję normalnych reakcji u chorego (np. spowolnienie ruchowe, obniżenie nastroju). Urojenia to jeden z podstawowych objawów psychotycznych, który świadczy o zaburzeniach treści myślenia. Urojenia występują głównie w przebiegu psychoz, np. schizofrenii, szczególnie schizofrenii paranoidalnej. Urojenia mogą łączyć się ze sobą, tworząc swego rodzaju całe systemy światopoglądowe czy filozofie życiowe psychotyka. Objawy psychotyczne, w tym urojenia, leczy się neuroleptykami.

Polecane wideo:

1. Co to są urojenia?

Urojenia są to sądy niezgodne z rzeczywistością, które nie podlegają korekcie, a wynikają z patologicznych powodów. Urojeniami nie można nazwać zatem fałszywych poglądów będących skutkiem np. manipulacji psychologicznej czy przekonań o swej gorszości u neurotyka. Osoby cierpiące na psychozy są niezbicie przekonane o prawdziwości swoich sądów i nie przyjmują do wiadomości logicznych argumentów, demaskujących absurdalność ich opinii na dany temat. Urojenia występują m.in. w urojeniowym syndromie błędnej identyfikacji, który polega na przekonaniu, że osoby, przedmioty lub miejsca z otoczenia chorego straciły lub zmieniły swą tożsamość.

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 uporczywe zaburzenia urojeniowe znajdują się pod kodem F22. Analiza kliniczna wyodrębnia wiele cech charakterystycznych dla różnych urojeń. Urojenia mogą być bardziej konkretne, obrazowe lub bardziej abstrakcyjne, oderwane od rzeczywistości. Niektóre elementy treści urojeniowej bywają wyrazem danej epoki historycznej. O ile dawniej częstymi postaciami występującymi w urojeniach był szatan, święci, piekło, o tyle teraz miejsce ich przejęły takie elementy, jak: radio, telefon, kosmos, pierwiastki radioaktywne, aparaty podsłuchowe, orbita, Internet, sputnik.

Depresja: urojenia

Depresja to najczęstsza choroba psychiczna towarzysząca innym chorobom. Wpływa na układ nerwowy i stany pozostałych narządów, obniża szybkość procesów...

2. Systematyka urojeń

2.1. Rodzaje urojeń ze względu na treść

Urojenia, czyli fałszywe przekonania dotyczące siebie, otoczenia fizycznego czy innych ludzi, są uważane za zaburzenia kognitywne albo zaburzenia racjonalnego stopnia poznania. Są to sądy silnie przeżywane emocjonalnie. Urojenia stanowią często spójny system myśli, tylko punkt wyjścia dla wnioskowania jest chory. Po prostu nie istnieją przesłanki logiczne dla tego typu sądów. Urojenia są bardzo trwałe. Ze względu na treść urojeń wyodrębnia się:

  • urojenia wielkościowe – związane z aktualnym życiem społecznym i politycznym. Liczy się sukces, władanie, moc. Chory przedstawia się jako postać znana, przywódcza, sławna, bogata, wpływowa, o szczególnych umiejętnościach i kompetencjach oraz znajomościach. Urojenia wielkościowe nie muszą dotyczyć osoby chorej, ale często odnoszą się do rzekomego dalekiego przodka chorego;
  • urojenia prześladowcze – przekonania, że jest się śledzonym albo ściganym, mimo iż nie ma obiektywnych podstaw do tego typu opinii. Chory jest przekonany o ciągłej inwigilacji, podsłuchach, filmowaniu, podglądaniu go. Ma wrażenie, że inni chcą się go pozbyć, zabić, zatruć, okaleczyć, zrobić krzywdę, że bezustannie grozi mu niebezpieczeństwo ze strony mniej lub bardziej sprecyzowanych wrogich sił;
  • urojenia owładnięcia – urojenia mają charakter absurdalny, np. poczucie bycia sterowanym przez urządzenia techniczne lub Internet. Przekonanie chorego, że inni oddziałują na niego za pomocą różnych sygnałów, fal dźwiękowych albo wszczepionych pod skórę chipów. Chory myśli, że jego zachowanie jest kontrolowane z zewnątrz, np. poprzez hipnozę, telepatię, że stracił autonomię nad własnymi myślami, bo obca siła wykradła mu wolę i osobiste sądy, a narzuciła inne. Twierdzi, że czuje, jakby każdy czytał w jego głowie, bo jego myśli są „odsłonięte”;
  • urojenia depresyjne – przekonanie o swej małości, biedzie, grzeszności, winie; sądy katastroficzne, dotyczące wiecznego potępienia. Samooskarżanie się, poniżanie, urojenia nihilistyczne (np. w zespole Cotarda) – przekonanie, że się nie żyje lub że niektóre narządy uległy rozpadowi. Przekonanie o swej marności i obumieraniu ciała. Często łączą się z urojeniami hipochondrycznymi (twierdzenie, że zachoruje się na ciężką chorobę, AIDS albo nowotwór);
  • urojenia ksobne – inaczej urojenia odnoszące. Najczęściej występują w paranoi, a polegają na przekonaniu chorego, że każde, nawet najbardziej neutralne wydarzenie, dotyczy jego, np. poczucie, że inni rozmawiają na temat chorego, że czynią pod jego adresem jakieś sugestie, znaki, że patrzą prowokacyjnie w jego kierunku, że śmieją się z niego, że chory jest przedmiotem szczególnego zainteresowania otoczenia, że speaker w telewizji mówi akurat na jego temat itp.;
  • urojenia interpretacji – przekonanie, że każdy fakt ma swój szczególny cel. Do urojeń interpretacji zalicza się wszelkie zaburzenia myślenia, wynikające z nieprawidłowej oceny przyczyn i wysuwania nieprawdziwych skutków, np. urojenia zdrady przez partnera (interpretowanie każdego zachowania partnera jako dowodu niewierności, np. w zespole Otella), urojenia ciąży, urojenia opętania;
  • inne urojenia – wszelkie pozostałe absurdalne przekonania chorego, których nie da się zaklasyfikować do powyższych kategorii, np. urojenia zniekształceń ciała, zmiany tożsamości (nazwiska, osobowości, przemiana w zwierzę), zmiany relacji z ludźmi – małżonek to agent, rodzina nie jest prawdziwa, tylko sztuczna, podstawiona przez kogoś innego, zesłana przez UFO itp.

2.2. Rodzaje urojeń ze względu na strukturę

Ze względu na strukturę, sposób połączenia między sobą absurdalnych myśli, wyróżnia się:

  • urojenia proste – pojedyncze fałszywe przekonania na dany temat, nieprawdziwa interpretacja jakiegoś zdarzenia bez tendencji do tworzenia systematycznego światopoglądu przez chorego;
  • urojenia paranoiczne – charakteryzują się bardzo dużą spójnością, tak że osoba jest w stanie przekonać otoczenie, że ma rację (np. podać argumenty na rzecz rzekomej zdrady partnera). W ten sposób może dojść do obłędu (paranoi) udzielonej, gdzie zaszczepia się treści patologiczne innym osobom;
  • urojenia paranoidalne – występują w zespołach paranoidalnych, schizofrenii paranoidalnej. Są to systemy barwne i rozbudowane, dziwaczne, niemożliwe do zaistnienia realnie, niedające się odnieść do rzeczywistości. Dużo w nich treści magicznych;
  • urojenia inkoherentne – występują np. w zaburzeniach świadomości albo zdezorganizowanej schizofrenii. Są to sądy splątane, pojedyncze, które nie tworzą spójnej całości, oderwane od siebie, niespójne;
  • urojenia oniryczne – przypominające marzenia senne. Pacjent jest silnie zaangażowany emocjonalnie w urojenia, ale zachowuje się wobec nich stosunkowo biernie.

Na uwagę zasługuje też mantyzm – uczucie gromadzenia się obcych myśli, zjawisko bliskie pseudohalucynacjom. Uczucie natłoku myślowego może wynikać z przekonania o istnieniu jakiejś bariery w mózgu.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L, Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
  • Szymańska Z., Psychiatria wieku dziecięcego i młodzieńczego, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1967.

Zdrowie psychiczne

Komentarze (4)
~0502
~0502

@~aniolek: po przeczytaniu , chciałabym ci powiedzieć że nasuwa mi się jeden wniosek . Twoja siostra ta z dzieckiem była I prawdopodobnie jest wykorzystywana ......... dlatego boi się o swoje dziecko I o siebie. Zgłoś to na policję I nie przejmuj się sąsiadami, bo to dziecko wraz z jego matką jest najważniejsze.

Odpowiedz
~iubh
~iubh

@~aniolek: nikt ci nie pomoże, wynieś się stamtąd to może atmosfera się rozluźni i coś do tępych głów (szczególnie patologicznej siostry z dołu choć chyba prędzej do siostry paranoiczki) dotrze

Odpowiedz
~aniolek
~aniolek

Moja siostra uroila sobie po porodzie ze jej dziecko zabierzemy do 9 miesiaca pomagalam jej wszystko bylo niby dobrze ale od 8 miesiecy pogorszylo sie uroila sobie cos i ucieka z dzieckiem przed nami chowa sie u siostry na dole potem na noc szybko wlatuje na gore i zamyka sie z dzieckiem w pokoju maly ma juz 20 miesiecy od 8 miesiecy nie widzialam dziecka - .. boi sie ze jej ukradne - - jest wobec mnie agresywna i nie raz kopla mnie w noge tak silno ze o malo by mi nogi nie zlamala - . chcialam jej pomoc porada psychologiczna to siosta z dolu mnie zablokowala - nie pozwolila jej pomoc - doszlo do tego ze ktos z ludzi zglosil do gminy doniesienie na nia ze zneca sie nad dzieckiem - siedziala zamnkinieta w pokoju z dzieckiem przez nawet 5 dni - wyslali ja do psychologa wymigala sie zaprzeczyla - dziecko by nie chodzilo . siostra sika do nocnika lub do wanienki - , od porodu sie nie kapala ale siostra z dolu powiedziala ze jej przejdzie - wiem ze ja mam racje a druga siosta zle zrobila ze nie pozwolila pomoc jej - to psychoza poporodowa - . napuscila ja na mnie niepozytywnie zal mi siostry jest samotna matka chora na padaczke kiedys chorowala na swizofremie - kocham ja mimo wszystko choc tyle razy uslyszalam od niej slowa nienawistne dziecku nie robi nic tylko zamyka sie na 3 dni czasem nie wychodzi z pokoju ale siostra z dolu znachorka - z patologicznej rodziny ma nad nia wladze i nia manipuluje wykorzystuje - . pomoz dorac jak mam ta sytuacje rozwiazac -nie chce by jej i dziecku stala sie krzywda - siosta z dolu wmawiala pierwsze mi ze siostra co ma dziecko ma psychoze - a teraz jej wmaia ze to ja mam psychoze - - ani ja ani siostra nie mamy tej choroby - .szukalam pomocy u lekarza to siostra z dolu zaprzeczyla -nie dala by siostrze pomogl psycholog - a sama ma wszystkie dzieci leczone u psychologa - ze szkoly - bo unich jest alkohol i mieszka z draniem konkubentem - - dziekuje i prosze o rade pozdrawiam

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Urojenia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Urojenia
Urojenia

Depresja: urojenia

Depresja: urojenia

urojenia winy i kary. Opierają się na przekonaniu nihilistycznym, o marności życia ludzkiego i kruchości egzystencji. Urojeniom depresyjnym towarzyszy hipochondria. Jak objawiają się urojenia w depresji?

Urojenia

Ciąża urojona

Ciąża urojona jest przykładem poważnego zaburzenia psychicznego, dotyczącego kobiet, które borykają się z problemem niepłodności i bezskutecznie starają się o dziecko albo pań, które przeżywają ogromny stres i lęk przed tym, że mogą począć dziecko, którego...

Urojenia

Zaburzenia myślenia

Zaburzenia myślenia

. Do najbardziej znanych zaburzeń myśli należą m.in.: urojenia, myśli natrętne, neologizmy, sałata słowna, myślenie magiczne lub symboliczne. Najczęściej (...) , np. u psychotyków; urojenia - sądy niezgodne z rzeczywistością,...

Urojenia

Zespół Capgrasa

, np. członkowie rodziny, przyjaciele, sąsiedzi, zostały zamienione na obcych ludzi, identycznych w wyglądzie. Urojenia o takim charakterze mogą występować (...) z błędną identyfikacją osób. Jak może objawiać się zespół Capgrasa,...

Urojenia

Zespół Cotarda

Zespół Cotarda

albo że jego ciało się rozpada. Ponadto pojawiają się poczucie winy, silny lęk i urojenia kary. Jak dokładnie objawia się zespół Cotarda i jakim zaburzeniom (...) co do przyczyn tej choroby. Uznaje się, że urojenia...

Urojenia

Zespół Fregoliego

Zespół Fregoliego

człowiekiem, który zmienia swój wygląd zewnętrzny. Urojenia mogą wynikać nie tylko z zaburzeń natury psychicznej, ale również towarzyszyć chorobom (...) . Oprócz irracjonalnego przekonania, że wszyscy ludzie to tak naprawdę jedna osoba,...

Schizofrenia

Schizofrenia paranoidalna

Schizofrenia paranoidalna

schizofreniczne. W przebiegu choroby dominują omamy i urojenia. Schizofrenia paranoidalna została ujęta jako odrębna jednostka nozologiczna w Międzynarodowej (...) paranoidalna. Jej obraz kliniczny został zdominowany przez objawy wytwórcze...

Zaburzenia osobowości

Objawy paranoi

Objawy paranoi

Paranoja to ciężkie zaburzenie psychiczne. Ludzie, których dotknęła, nie potrafią normalnie żyć. Pojawiające się u nich urojenia uniemożliwiają (...) objawia się zespół paranoiczny? Czy na to zaburzenie osobowości składa się tylko podejrzliwość...

Zaburzenia snu

Omamy nocne

odpoczynek. Niepokojącym sygnałem jest nie tylko bezsenność, ale i urojenia, zwane także omamami. Mogą pojawić się na skutek przyjmowania niektórych leków (...) lub zaburzenia psychicznego. Urojenia pojawiają się zwykle...

Depresja i mania

Czy depresja jest chorobą śmiertelną?

Czy depresja jest chorobą śmiertelną?

, które mają na celu zakończenie cierpienia, urojenia depresyjne czy pogrążanie się w negatywnych myślach. Chore osoby często mogą próbować targnąć