Trwa ładowanie...
Przejdź na WP

Schizofrenia paranoidalna - czym jest, jak się objawia i czy jest niebezpieczna. Leczenie schizofrenii

Schizofrenia paranoidalna, inaczej zwana urojeniową, to dość powszechne zaburzenie psychiczne, które ma charakterystyczne objawy. Wymaga w miarę szybkiego postawienia diagnozy i rozpoczęcia leczenia, ponieważ chory stanowi zagrożenie nie tylko dla siebie, ale także (a może przede wszystkim) dla otoczenia. Jak rozpoznać początki schizofrenii i jak sobie z nią radzić?

Zobacz film: "Jakie są objawy schizofrenii?"

spis treści

1. Co to jest schizofrenia paranoidalna

Schizofrenia paranoidalna to choroba psychiczna, jest jedną z odmian tego zaburzenia. Stoi obok schizofrenii zdezorganizowanej, rezydualnej, prostej i katatonicznej.

Charakteryzuje się przede wszystkim omamami wzrokowo-słuchowymi. U chorego pojawiają się coraz bardziej uporczywe halucynacje i urojenia. Choroba charakteryzuje się także natrętnymi myślami.

Schizofrenik paranoidalny cierpi na urojenia prześladowcze lub urojenia wielkościowe o bardzo złożonym charakterze, przypominającym często intrygi z powieści kryminalnych.

Jego przeżycia są zwykle zrozumiałe tylko dla niego samego, będąc nieprzeniknionymi dla zewnętrznego obserwatora. Poza urojeniami prześladowczymi lub/i urojeniami wielkościowymi schizofrenicy paranoidalni ulegają również często urojonej zazdrości – głębokiemu przekonaniu, że partner seksualny jest im niewierny. Ich postępowanie bywa bardzo sztywne, formalne albo wręcz przeciwnie – bardzo gwałtowne.

Urojenia to przekonania nieprawdziwe, uporczywe i żywione bez najdrobniejszej wątpliwości. Nie podlegają zmianie mimo ewidentnych, powszechnie uznawanych uzasadnień ich fałszywości. Podmiot będący pod wpływem urojenia nie jest w stanie go zakwestionować lub nawet wprowadzić się w stan wątpienia.

2. Objawy schizofrenii paranoidalnej

Schizofrenia paranoidalna na samym początku charakteryzuje się obecnością różnych rodzajów urojeń i omamów u chorego. Przeważają omamy słuchowe, rzadziej węchowe, czuciowe czy smakowe. Są to przede wszystkim:

  • urojenia prześladowcze,
  • urojenia wielkościowe,
  • urojenia nasyłania lub wykradania myśli,
  • urojenia ksobne,
  • urojenia odsłonięcia,
  • urojenia owładnięcia,
  • urojenia oddziaływania,
  • urojenia hipochondryczne,
  • urojenia nihilistyczne.

Urojenia w schizofrenii paranoidalnej mogą mieć charakter pierwotny albo wtórny, wynikający z przeżywanych halucynacji słuchowych.

Najczęściej są to bardzo drobne sygnały. Chory może jedynie słyszeć, jakby ktoś go wołał. Z czasem omamy przybierają na sile i to jest odpwiedni moment na podjęcie leczenia.

Chorzy na schizofrenię paranoidalną opisując swoje przeżycia, często używają niezrozumiałego języka, tworzą neologizmy, ich myśli są nielogiczne, niespójne, porozrywane. U schizofreników paranoidalnych rzadziej obserwuje się dezorganizację zachowania, otępienie emocjonalne czy zaburzenia mowy i woli. Jeżeli się pojawiają, to zazwyczaj są mało manifestowalne.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

3. Jak rozwija się schizofrenia paranoidalna

Rozwój schizofrenii paranoidalnej przebiega powoli, może się zacząć już po 20 roku życia i z czasem przybierać na sile. Często diagnoza jest postawiona kilka lub kilkanaście lat po pojawieniu się pierwszych, niewinnych objawów.

Jeśli choroba ma nagły początek, zwykle towarzyszą jej lęk i zaburzenia świadomości typu oneiroidalnego, czyli związane z rozbudowanymi urojeniami przypominającymi sny.

Można by powiedzieć, że gdyby nie omamy i urojenia, to pacjent funkcjonowałby całkiem sprawnie – nie notuje się tu objawów katatonicznych (tików, echolaliów), zaburzeń ruchu, dezorganizacji myśli czy afektu.

Ze względu jednak na opanowanie myśli przez oderwane od realiów teorie naukowe czy filozofowanie, chory zaniedbuje wszystkie sfery aktywności, dając się owładnąć objawom wytwórczym. Z tego względu schizofrenicy paranoidalni wymagają hospitalizacji i leczenia psychiatrycznego.

4. Leczenie schizofrenii paranoidalnej

Najczęściej chory sam z siebie nie podejmuje leczenia, ponieważ omamy i urojenia wydają mu się bardzo realne. Ma wrażenie, że to inni próbują mu coś wmówić. Jednak odpowiednio wcześnie podjęte działania. Najczęściej jedynym słusznym rozwiązaniem jest zamknięcie chorego na jakiś czas do zamkniętego ośrodka neuropsychiatrycznego. Tam podawane są leki, których zadaniem jest zminimalizowanie objawów choroby. Do tego często nieodzowna okazuje się psychiterapia i regularna rozmowa ze specjalistą.

Warto pamiętać, że osoba z urojeniami może zrobić krzywdę osobom dookoła siebie. Może jej się wydawać, że są wobec niej wrogo nastawieni i ich zaatakować. Dlatego właśnie tak ważne jest odpowiednio wczesne postawienie diagnozy i wdrożenie leczenia.

Schizofrenia paranoidalna charakteryzuje się obecnością omamów i halucynacji
Schizofrenia paranoidalna charakteryzuje się obecnością omamów i halucynacji (Zdjęcie autorstwa Javier Morales / CC BY 2.0)

Nie zawsze chorobę da się wyleczyć. Bywa, że chory, nawet jeśli objawy ustąpią, musi przyjmować leki regularnie.

5. Schizofrenia paranoidalna u innych członków rodziny

Wszystkie zaburzenia psychiczne mogą być przenoszone z pokolenia na pokolenie. Jeśli ktoś w rodzinie chorował, istnieje większe ryzyko, że my też możemy być chorzy. Dlatego trzeba obserwować siebie i zwracać uwagę na wszystkie niepokojące objawy. Jeśli pojawią się pierwsze omamy albo nawracające, intesywne, rozbudowane koszmary senne, które będą mylić nam się z jawą, koniecznie skonsultujmy to z psychologiem lub psychiatrą.

Następny artykuł: Schizofrenia przewlekła

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy