Zespół Cotarda

Zespół Cotarda bywa inaczej określany jako syndrom chodzącego trupa. To niezwykle rzadko diagnozowane zaburzenie psychiczne, występuje najczęściej u pacjentów psychotycznych albo w ciężkiej depresji. Charakteryzuje się obecnością absurdalnych urojeń – pacjent twierdzi, że nie istnieje albo że jego ciało się rozpada. Ponadto pojawiają się poczucie winy, silny lęk i urojenia kary. Jak dokładnie objawia się zespół Cotarda i jakim zaburzeniom psychicznym towarzyszy?

1. Co to jest zespół Cotarda?

Zespół Cotarda to bardzo rzadko rozpoznawane przez psychiatrów zaburzenie psychiczne, które może pojawić się w przebiegu ciężkiej depresji z objawami psychotycznymi lub w przypadku zaburzeń schizofrenicznych.

Pojęcie „zespół Cotarda” pochodzi od nazwiska francuskiego neurologa żyjącego w XIX wieku – Julesa Cotarda, który jako pierwszy opisał to zaburzenie i nazwał je „le délire de négation”. Lekarz w swojej publikacji dokładnie przedstawił przypadek Panny X, która twierdziła, że nie istnieje, nie ma niektórych części ciała i nie umrze śmiercią naturalną. Uważała też, że nie ma boga ani szatana, a jej dusza jest skazana na wieczną tułaczkę ze względu na potępienie.

U niektórych pacjentów zespół Cotarda nie manifestuje się tylko w stwierdzeniu „Jestem martwy” albo „Nie żyję”. Chorzy często całkowicie negują swoją fizyczność – obstają przy twierdzeniu, że nie mają ciała, dlatego nie muszą nic jeść ani pić. Z tego względu zespół Cotarda może być pierwotny dla innych zaburzeń psychicznych, jak anoreksja czy bulimia.

2. Przyczyny zespołu Cotarda

Nie ma zgodności co do przyczyn tej choroby. Uznaje się, że urojenia nihilistyczne powstają wskutek strukturalnych wad mózgu. Niektórzy specjaliści twierdzą, że zespół Cotarda to wynik uszkodzeń prawej półkuli, która odpowiada za obraz siebie.

Wady tej części mózgu mogą skutkować brakiem odczuwania bodźców, stąd przekonanie, że się nie istnieje. Inni uważają, że zespół Cotarda jest konsekwencją zatrucia albo zaburzeń metabolicznych.

Istnieje grupa psychiatrów, która odwołuje się do biologicznych uwarunkowań, twierdząc, że zaburzenie wynika z atrofii jąder podstawnych, zmian w płatach ciemieniowych albo z uszkodzeń mózgu o charakterze rozlanym.

3. Objawy zespołu Cotarda

Zespół Cotarda to krańcowa postać urojeń negacyjnych, czyli wyrzeczenia się siebie. Jakie symptomy chorobowe towarzyszą temu zaburzeniu? Typowe objawy to:

  • zaprzeczanie własnemu istnieniu,
  • przekonanie o własnej śmierci,
  • poczucie braku lub zaniku ważnych narządów wewnętrznych, np. serca, płuc, mózgu,
  • przekonanie o gniciu organów i rozpadzie organizmu,
  • silny lęk,
  • poczucie winy,
  • obniżenie progu bólowego,
  • pobudzenie psychoruchowe,
  • autoagresja i tendencje samobójcze.

Ponadto chorzy mogą wierzyć, że nic nie istnieje – ani oni sami, ani świat, ani ludzie wokoło. Czasami chorobie towarzyszą poczucie nieśmiertelności albo urojenia dotyczące absurdalnych rozmiarów własnego ciała.

Ze względu na obniżenie czucia bólu i przekonania o własnym nieistnieniu, w zespole Cotarda często notuje się przypadki samookaleczeń. Pacjenci celowo uszkadzają tkanki i ranią się. Chcą udowodnić innym, że naprawdę nie żyją i nie będą krwawić.

Nihilistyczne urojenia mogą objawiać się także poczuciem nierealności ciała, transformacją narządów albo dziwnymi omamami skórnymi (np. poczuciem przepływu przez ciało prądów elektrycznych).

Co istotne dla zespołu Cotarda, urojenia, halucynacje i wszystkie inne irracjonalne sądy pacjenta są przesycone poczuciem winy – chory jest przekonany, że umarł albo że jego narządy gniją, bo jest to kara za jego grzechy i nieposłuszeństwo.

Często zaburzenie współwystępuje z zespołem Capgrasa – urojeniem, że bliskie osoby zostały podmienione na sobowtóry albo spreparowano ich idealne kopie.

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Strzyżewski W., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1992, ISBN 83-200-1688-6.
  • Pużyński S., Leksykon psychiatrii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1993, ISBN 83-200-1712-2.

Urojenia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Urojenia
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Urojenia
Urojenia

Ciąża urojona

Ciąża urojona jest przykładem poważnego zaburzenia psychicznego, dotyczącego kobiet, które borykają się z problemem niepłodności i bezskutecznie starają się o dziecko albo pań, które przeżywają ogromny stres i lęk przed tym, że mogą począć dziecko,...

Urojenia

Zespół Capgrasa

(...) w wyglądzie. Urojenia o takim charakterze mogą występować w przebiegu schizofrenii, otępieniu starczym albo po urazach głowy. Objawy ... należą do grupy zaburzeń związanych z błędną identyfikacją osób. Jak może objawiać się zespół Capgrasa, oprócz urojenia ... i w związku z tym odmawiać spania we wspólnym łóżku. Urojenia mogą prowadzić do lęków przed „obcymi sobowtórami ... i nie rozpoznawać swojego odbicia w lustrze. Na bazie urojeń o istnieniu sobowtórów mogą powstać urojenia zazdrości, np. że...

Urojenia

Zaburzenia myślenia

Zaburzenia myślenia

(...) myślenia, odnoszące się do toku myślenia. Do najbardziej znanych zaburzeń myśli należą m.in.: urojenia, myśli natrętne, neologizmy ... ; urojenia – sądy niezgodne z rzeczywistością, absurdalne, niedorzeczne, niepodlegające korekcie i wynikające z patologicznych ... . urojenia wielkościowe, urojenia prześladowcze, urojenia paranoidalne albo ksobne (odnoszące); automatyzmy psychiczne...

Urojenia

Zespół Fregoliego

Zespół Fregoliego

(...) osoby są w rzeczywistości jednym i tym samym człowiekiem, który zmienia swój wygląd zewnętrzny. Urojenia mogą wynikać ... przekonania, że wszyscy ludzie to tak naprawdę jedna osoba, u chorego pojawiają się też urojenia prześladowcze. Nazwa choroby wywodzi ... . Z tego też względu syndromowi błędnej identyfikacji często towarzyszą urojenia prześladowcze. Wskutek nieznajomości...

Zespół Sjörgena

Zespół Sjögrena

Pierwotny zespół Sjögrena jest jedną z najczęściej występujących chorób tkanki łącznej. Charakteryzuje się naciekiem gruczołów wydzielania zewnętrznego przez limfocyty i komórki pl

Neurologia

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera (ang. Asperger's Syndrome, AS) to całościowe zaburzenie rozwojowe, które należy do spektrum autyzmu. Specjaliści określają je jako łagodniejsze przypadki autyzmu wczesnodziecięcego. Osoby z zespołem Aspergera, podobnie jak osoby z autyzmem,...

Schizofrenia

Zespół urojeniowy

Urojenie wielkościowe, urojenia ksobne, urojenia owładnięcia, urojenia prześladowcze - te wszystkie rodzaje urojeń zwykle kojarzy się z zaburzeniami schizofrenicznymi. I dużo w tym

Nerwica i lęki

Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały u

Choroby genetyczne

Zespół Gilberta

Zespół Gilberta, nazywany także chorobą Gilberta, to łagodna, wrodzona choroba metaboliczna. Często nie daje ona żadnych charakterystycznych objawów i przez lata pozostaje niezdiagnozowana. Objawy zespołu Gilberta mogą się pojawić z czasem, ale nie zawsze...