Zespół Capgrasa

Zespół Capgrasa albo inaczej zespół Sozji zalicza się do urojeniowego syndromu błędnej identyfikacji (ang. Delusional Misidentification Syndrome, DMS), który towarzyszy różnym chorobom neurologicznym i psychicznym. Chory na zespół Capgrasa jest przekonany, że osoby z najbliższego otoczenia, np. członkowie rodziny, przyjaciele, sąsiedzi, zostały zamienione na obcych ludzi, identycznych w wyglądzie. Urojenia o takim charakterze mogą występować w przebiegu schizofrenii, otępieniu starczym albo po urazach głowy.

Zobacz film: "Co wpływa na pewność siebie?"

Objawy zespołu Capgrasa

Zespół Capgrasa po raz pierwszy zidentyfikował w 1923 roku francuski psychiatra Jean Marie Joseph Capgras i nazwa owej jednostki chorobowej pochodzi właśnie od jego nazwiska. Lekarz opisał przypadek kobiety – Madame M. – która uważała, że wszyscy jej bliscy zostali zastąpieni przez sobowtóry. W miarę postępu choroby zasięg identycznie wyglądających osób powiększał się, obejmując znajomych, sąsiadów, przyjaciół i dalszych krewnych. Kobieta była przekonana, że podstawieni „oszuści” zmieniają się. Czasami zespół Capgrasa jest mylony z zespołem Fregoliego, kiedy pacjent obstaje przy twierdzeniu, że wszyscy napotkani przez niego ludzie to w rzeczywistości jedna i ta sama osoba, która jedynie zmienia swój wygląd zewnętrzny. Oba zespoły należą do grupy zaburzeń związanych z błędną identyfikacją osób.

Jak może objawiać się zespół Capgrasa, oprócz urojenia opanowania świata przez sobowtóry?

  • Chory może utrzymywać, że partner albo małżonek został zastąpiony przez obcego człowieka i w związku z tym odmawiać spania we wspólnym łóżku.
  • Urojenia mogą prowadzić do lęków przed „obcymi sobowtórami” albo zachowań agresywnych w celu obrony przed nimi.
  • Pacjent cierpiący na zespół Capgrasa nie potrafi uzasadnić, czemu miałaby służyć zamiana ludzi na identycznie wyglądające jednostki.
  • W skrajnych postaciach syndromu Capgrasa chory może twierdzić, że on sam albo przynajmniej jego część ciała została podmieniona lub zduplikowana.
  • Oprócz urojeń o istnieniu sobowtórów w najbliższym otoczeniu, chory zazwyczaj nie prezentuje żadnych innych zaburzeń psychicznych.
  • Ludzie z zespołem Capgrasa mogą powątpiewać w swoją tożsamość i nie rozpoznawać swojego odbicia w lustrze.
  • Na bazie urojeń o istnieniu sobowtórów mogą powstać urojenia zazdrości, np. że „obcy przybysz” chce uwieść małżonka.
  • Urojenia zespołu Capgrasa mogą sprowadzać się do irracjonalnych myśli, że ktoś w nocy podmienił osobiste rzeczy chorego na identycznie wyglądające albo że pies albo kot został wymieniony na inne, choć identycznie wyglądające zwierzę.

Leczenie zespołu Capgrasa

Syndrom Capgrasa wydaje się skrajnym przykładem paranoi. Złudzenia dotyczą najczęściej analizatora wzrokowego, a pacjent, rozmawiając przez słuchawkę telefonu z innymi ludźmi, np. córką, trafnie identyfikuje głosy. Kiedy jednak widzi osoby, uważa, że są sobowtórami. Opisano jednak przypadki urojeniowego syndromu błędnej identyfikacji u osób niewidomych, u których urojenia lokalizowały się w analizatorze słuchowym – chorzy byli przekonani, że słyszą jeden i ten sam podstawiony głos. Ze względu na brak precyzji co do etiologii tego zespołu urojeniowego, nie opracowano do końca skutecznej terapii.

Przypuszcza się, że syndrom Capgrasa może wynikać z uszkodzenia transmisji informacji nerwowych między układem limbicznym a korą mózgową. Inni wiążą zaburzenie z powikłaniami po udarach mózgu i pęknięciach tętniaków. Na zespół Capgrasa cierpi wielu schizofreników. Istnieje grupa badaczy, która rozważa powstawanie urojeń wskutek uszkodzeń płata skroniowego, a dokładniej zakrętu wrzecionowatego, który odpowiada za rozpoznawanie twarzy i wyrazów mimicznych. Uszkodzenie tej małej struktury mózgu skutkuje prozopagnozją – niezdolnością rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych osób. Leczenie zespołu Capgrasa opiera się na farmakoterapii – podawaniu leków przeciwpsychotycznych, np. diazepamu, oraz psychoterapii.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Rybakowski J., Pużyński S., Wciórka J., Psychiatria. Podstawy psychiatrii, t. 1, Urban & Parner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-102-0.

Zespoły urojeniowe i otępienie

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Urojenia
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Urojenia
Urojenia

Zespół Fregoliego

Zespół Fregoliego

człowiekiem, który zmienia swój wygląd zewnętrzny. Urojenia mogą wynikać nie tylko z zaburzeń natury psychicznej, ale również towarzyszyć chorobom (...) irracjonalnego przekonania, że wszyscy ludzie to tak naprawdę jedna osoba, u chorego...

Urojenia

Zespół Cotarda - charakterystyka, przyczyny, objawy

Zespół Cotarda - charakterystyka, przyczyny, objawy

albo że jego ciało się rozpada. Ponadto pojawiają się poczucie winy, silny lęk i urojenia kary. Jak dokładnie objawia się zespół Cotarda i jakim zaburzeniom (...) psychicznych, jak anoreksja czy bulimia. Zespół Cotarda - przyczyny Nie...

Urojenia

Depresja: urojenia (WIDEO)

Depresja: urojenia (WIDEO) Odtwórz wideo

urojenia winy i kary. Opierają się na przekonaniu nihilistycznym, o marności życia ludzkiego i kruchości egzystencji. Urojeniom depresyjnym towarzyszy hipochondria. Jak objawiają się urojenia w depresji?

Urojenia

Ciąża urojona

Ciąża urojona jest przykładem poważnego zaburzenia psychicznego, dotyczącego kobiet, które borykają się z problemem niepłodności i bezskutecznie starają się o dziecko albo pań, które przeżywają ogromny stres i lęk przed tym, że mogą począć dziecko, którego...

Urojenia

Zaburzenia myślenia

Zaburzenia myślenia

. Do najbardziej znanych zaburzeń myśli należą m.in.: urojenia, myśli natrętne, neologizmy, sałata słowna, myślenie magiczne lub symboliczne. Najczęściej (...) zdrowych (np. artystów, uczonych), najczęściej jednak diagnozuje się je u...

Zespół nerczycowy - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie, powikłania

Zespół nefrotyczny - zdjęcia

Zespół nefrotyczny - zdjęcia

Dysfunkcja kłębuszków nerkowych u chorego na zespół nerczycowy.

Rak tarczycy - klasyfikacja, przyczyny, objawy, leczenie

Operacja przeszczepu tchawicy

Operacja przeszczepu tchawicy

Zabieg przeszczepu tchawicy był bardzo skomplikowany i trwał ponad 12 godzin. Wyhodowaną tchawicę wraz z oskrzelami przeszczepił zespół lekarzy z różnych europejskich krajów.