Przeszczep szpiku kostnego

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Przeszczep szpiku kostnego ma na celu odbudowanie układu krwiotwórczego osoby, u której uległ on uszkodzeniu na skutek chemioterapii lub radioterapii. Zabieg polega na przetaczaniu pacjentowi preparatu z komórkami macierzystymi krwiotwórczymi. Przeszczep szpiku kostnego jest także skuteczną terapią wszystkich schorzeń, w których układ krwiotwórczy chorego funkcjonuje nieprawidłowo.

Wskazania do przeszczepu szpiku kostnego

Przeszczep szpiku kostnego zostaje wykonany u pacjentów z ostrą białaczką szpikową, ostrą białaczką limfatyczną, przewlekłą białaczką szpikową. Inne wskazania do przeszczepu to: Poza tym do wykonania zabiegu kwalifikują się osoby cierpiące na ciężką postać anemii aplastycznej, nocną napadową hemoglobinurię, mielofibrozę, talasemię, ciężką postać niedokrwistości sierpowatokrwinkowej.

Rodzaje przeszczepów szpiku kostnego

To, jaki rodzaj przeszczepu zostanie wykonany jest zależne od źródła komórek, od dawcy materiału i leczenia stosowanego przed zabiegiem. Do przeszczepu wykorzystuje się szpik kostny, komórki macierzyste izolowane z krwi obwodowej, a także komórki macierzyste izolowane z krwi pępowinowej. Wśród rodzajów przeszczepu zależnego od dawcy materiału wyróżniamy przeszczepienie autologiczne, syngeniczne oraz allogeniczne. Przeszczep autologiczny wykonywany jest wówczas, gdy komórki macierzyste pobierane są od pacjenta przed poddaniem go radioterapii lub chemioterapii. Wówczas po zabiegu pacjentowi jest przetaczana jego własna krew z komórkami macierzystymi, dzięki temu nie ma odpowiedzi immunologicznej na przetoczony preparat. Przeszczep allogeniczny charakteryzuje się tym, że szpik kostny pobierany jest od osoby, która nie jest bliźniakiem homozygotycznym biorcy. Przeszczep allogeniczny można wykonać od osoby spokrewnionej - najczęściej podobieństwo genetyczne występuje u rodzeństwa- bądź od osoby niespokrewnionej, u której na komórkach znajdują się podobne antygeny jak u biorcy. Dobór dawcy ma na celu wyeliminowanie reakcji odrzucania przeszczepu.

Przeszczep syngeniczny

Przeszczepienie syngeniczne to przeszczep szpiku (lub komórek macierzystych) od dawcy będącego bliźniakiem jednojajowym (homozygotycznym) biorcy. W tym wypadku nie następują powikłania, tj. choroba "przeszczep przeciwko gospodarzowi" lub reakcja "przeszczep przeciwko białaczce". Przeszczepienie autologiczne polega na przeczepieniu komórek biorcy pochodzących od samego biorcy. Komórki macierzyste pobiera się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia o działaniu mieloablacyjnym. Przeszczepienie autologiczne może być przeprowadzone u osób do 65. roku życia. Leczenie białaczki tą metodą przynosi jednak nieco gorsze wyniki niż w wypadku innych przeszczepów.

Przygotowanie do przeszczepienia szpiku kostnego - kondycjonowanie

W zależności od postępowania terapeutycznego, zwanego inaczej kondycjonowaniem, wyróżniamy dwa rodzaje przeszczepów: mieloablacyjne oraz niemieloablacyjne. W przeszczepach mieloablacyjnych poprzez zastosowaną radioterapię lub chemioterapię niszczone są wszystkie komórki nowotworowe oraz komórki układu krwiotwórczego, które później są uzupełniane preparatami z komórkami macierzystymi. W leczeniu niemieloablacyjnym istotą jest immunosupresja organizmu, która przeciwdziała odrzuceniu przeszczepu, który zwalcza chorobę.

Przypisy
Dmoszyńska A. (red.), Atlas hematologii klinicznej, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-88063-93-6
Sułek K. (red.), Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-70-X
Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2

Artykuły Przeszczep szpiku kostnego

Przeszczepu szpiku kostnego można dokonać u pacjentów z pewnymi typami nowotworów - białaczką , chłoniakiem , rakiem piersi . Celem przeszczepu u kobiet z rakiem piersi jest umożliwienie im ...

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Przeszczepianie komórek macierzystych izolowanych z krwi obwodowej to nowa technika, w której komórki macierzyste pozyskiwane są z krwi pacjenta i wykorzystywane są do przeszczepu szpiku kostnego. ...

Podstawowe składniki krwi.

Zespół specjalistów przeprowadził nowatorską operację przeszczepienia tchawicy, wyhodowanej z komórek macierzystych pobranych od pacjenta.

Zabieg przeszczepu tchawicy był bardzo skomplikowany i trwał ponad 12 godzin. Wyhodowaną tchawicę wraz z oskrzelami przeszczepił zespół lekarzy z różnych europejskich krajów.

Nakłucie szpiku (punkcja szpiku, biopsja szpiku ) jest zabiegiem polegającym na pobraniu do badania pewnej ilości szpiku kostnego, a następnie ocenie jego składu przy pomocy różnych technik. ...

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Biopsja szpiku polega na pobraniu miazgi krwiotwórczej z jamy szpikowej kości przy pomocy specjalnej igły ze strzykawką. Pobraną miazgę krwiotwórczą rozprowadza się na szkiełkach mikroskopowych ...

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Białaczka albo leukemia to nowotwór układu krwiotwórczego, który charakteryzuje się ilościowymi i jakościowymi zmianami leukocytów (krwinek białych) w szpiku, krwi, śledzionie oraz węzłach ...

Transplantologia to nauka, która zajmuje się problemami przeszczepiania komórek, tkanek i narządów. Przeszczepy wykonywane są także w przypadku dzieci.<br />
<br />
W naszym kraju zajmuje się niemal wyłącznie Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka. W 1984 roku wdrożono w nim program przeszczepiania nerek u dzieci, a w 1990 roku powstał program przeszczepiania wątroby.&nbsp; Ponadto rozwinięto także program przeszczepiania tych narządów od żywych spokrewnionych dawców oraz wprowadzono w czyn przeszczepianie wielonarządowe wątroby i nerki oraz jelit. Transplantologia we współczesnej medycynie jest metodą leczenia, która&nbsp; często skutkuje uratowaniem życia człowieka, dla którego zdawało się nie ma już ratunku. Takie zabiegi wykonuje się także w odniesieniu do najmłodszych pacjentów.<br />
<br />
Transplantologia jest jednym&nbsp; jeden z działów medycyny klinicznej. Jak wygląda ona u dzieci? O tym opowie prof. dr hab. Piotr Kaliciński - kierownik Kliniki Chirurgii Dziecięcej i Transplantacji Narządów w Instytucie „Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie.

Przewlekła białaczka szpikowa jest rodzajem nowotworu, należącym do czterech głównych typów białaczki. Chorują na nią zarówno dzieci, jak i dorośli, chociaż większość pacjentów stanowią osoby ...

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Pancytopenia to wieloukładowy niedobór krwinek spowodowany całkowitym zanikiem szpiku kostnego, czyli wytwarzania komórek wszystkich jego składowych, a więc krwinek czerwonych, krwinek białych i ...

Talasemia to choroba wrodzona, spowodowana przez nieprawidłowe tworzenie się łańcuchów hemoglobiny – białka, które pełni bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Hemoglobina przenosi tlen i ...

Szpiczak mnogi (syn. szpiczak plazmocytowy, ang. multiple myeloma) to choroba, w której dochodzi do wzrostu liczby komórek plazmatycznych, zwanych plazmocytami. Plazmocyty są komórkami układu ...

Szpiczak jest nieco częściej diagnozowany u panów, za to aż dwukrotnie częściej pojawia się u przedstawicieli rasy czarnej niż u białej.

CMV (cytomegalowirus) należy do rodziny wirusów herpes, które mogą pozostawać w ludzkim organizmie do końca życia w stanie uśpionym. U osoby dorosłej, o silnym układzie immunologicznym, zakażenie ...

Zwyrodnienie plamki żółtej (ang. Age-related Macular Degeneration – AMD) to postępująca choroba zwyrodnieniowa centralnej części siatkówki oka, która odpowiedzialna jest za ostre widzenie i ...

Obraz widziany przez osobę ze schorzeniem plamki żółtej.

Białaczka jest nowotworem krwi. Historycznie nazwa „białaczka” pochodzi od białawego zabarwienia krwi chorego na ostrą postać. Choroba powoduje zmiany leukocytów, czyli białych krwinek we krwi, ...

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Guz Ewinga (mięsak Ewinga) to złośliwy nowotwór kości , który występuje u osób przed 25 rokiem życia. Mówić można też o „rodzinie guzów Ewinga”, która obejmuje, oprócz guza Ewinga kości, inne ...

Wykrycie guza umożliwiają przede wszystkim biopsja i badania histopatologiczne. Najczulszym z badań jest badanie za pomocą rezonansu magnetycznego, które pozwala precyzyjnie zobrazować granice guza.

Amyloidoza, nazywana również skrobiawicą lub betafibrylozą, jest to choroba, którą wywołuje odkładające się w niektórych narządach białko amyloidu. Nadmiernie zgromadzone masy białka powodują ...

Złogi amyloidu w dwunastnicy barwione czerwienią Kongo, powiększenie 10 razy. Leczenie dotyczy głównie choroby będącej przyczyną, poza tym jest objawowe. Rokowanie zależy od postaci choroby, średnie przeżycie waha się w granicach 1-15 lat.

Leukopenia (leukocytopenia) to obniżona liczba białych krwinek (leukocytów) w jednostce objętości krwi poniżej przyjętej normy dla płci i wieku. Wystąpienie leukopenii stwierdza się, gdy ilość ...

Na zdjęciu widoczne leukocyty (kuliste komórki o chropowatej powierzchni).

Liczba krwinek białych jest określana w ramach oceny morfologii krwi. Jest to podstawowe badanie diagnostyczne, które polega na ilościowej i jakościowej ocenie elementów strukturalnych krwi. ...

Chorobą nowotworową układu krwiotwórczego jest białaczka.<br />
<br />
Dochodzi do niej wówczas, gdy jedna z komórek uczestniczących w produkcji krwi przekształca się w nowotwór i zaczyna dzielić. Proces ten jest niekontrolowany. O białaczce można mówić wtedy, kiedy we krwi znajduje się duża ilość białych krwinek. Są one jednak słabe, a ich funkcjonowanie jest niewłaściwe. Komórki zmienione nowotworowo zaczynają rozprzestrzeniać się do innych części organizmu, a jednocześnie zdrowe komórki nie mają miejsca do prawidłowego działania.<br />
<br />
Nieleczona białaczka jest chorobą śmiertelną, dlatego także ważne jest wczesne postawienie diagnozy i przeprowadzenie odpowiedniego leczenia. W zależności od typu białaczki stosuje się odmienne terapie czy metody walki z chorobą.<br />
<br />
Ekspert hematologii Profesor Wiesław Wiktor Jędrzejczak opowiada o tym, co czeka osobę, u której wykryto białaczkę.

Płytki krwi to inaczej trombocyty. Obok erytrocytów i leukocytów stanowią one trzeci rodzaj podstawowych elementów morfotycznych krwi. Płytki krwi są komórkami biorącymi udział w regulacji ...

Nowoczesna medycyna rozwija się bardzo szybko. Jednym z ważnych odkryć jest krew pępowinowa dziecka. Okazuje się, że zawarte w niej komórki macierzyste ratują życie. Krew pępowinowa pobierana jest ...

W krwi pępowinowej znajdują się komórki macierzyste. Obecnie coraz więcej rodziców decyduje się na przechowywanie krwi w razie ewentualnej choroby dziecka.

Badanie cytogenetyczne polega na ocenie wyglądu i liczby chromosomów uzyskanych z jąder komórkowych hodowli komórek, które zostały pobrane z tkanek organizmu. W badaniu wykorzystywany jest fakt, ...

Kariotyp określany jest w efekcie badania cytogenetycznego. Na zdjęciu widoczny kariotyp męski.

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »