Autopsychoterapia

Autopsychoterapia albo inaczej metoda autopsychoterapeutyczna została opracowana przez amerykańskiego psychologa i psychoterapeutę – Alberta Ellisa – twórcę terapii racjonalno-emotywnej. W swojej pracy psychoterapeutycznej odkrył on, że wszyscy neurotycy odznaczają się irracjonalnym i sztywnym myśleniem oraz że są świadomi tych myśli. Uznał, iż negatywne emocje, np. strach albo zazdrość, biorą się z błędnej oceny świata zewnętrznego, zatem neurotyczność nie wynika z samej rzeczywistości, ale z jej interpretacji.

Zobacz film: "Co wpływa na pewność siebie?"

Co to jest autopsychoterapia?

Terapia samego siebie

Autopsychoterapia polega na racjonalizowaniu emocjonalnych nastawień.

Autopsychoterapia jest czasami określana jako terapia samego siebie albo terapia indywidualna, ale to nie do końca słuszne stwierdzenie. U podstaw autopsychoterapii leży założenie racjonalizowania emocjonalnych nastawień pacjenta. Według autora autopsychoterapii, Alberta Ellisa, główny powód frustracji, nerwicczy zachowań neurotycznych stanowią nieracjonalne poglądy dotyczące własnych możliwości i powinności oraz idealistyczne oczekiwania dotyczące przebiegu wydarzeń. W sytuacji, kiedy następuje niepowodzenie albo niekorzystny rozwój sytuacji, jednostka naraża się na poważne wstrząsy psychiczne i psychosomatyczne.

Albert Ellis od 1955 roku zaczął określać swoją terapię jako terapię racjonalno-emotywną, w której terapeuta uczy klienta, w jaki sposób nieracjonalne przekonania dotyczące świata decydują o emocjonalnym bólu. Podstawą autopsychoterapii jest wszechstronne, samodzielne dążenie do zmiany nieracjonalnych postaw na drodze analizy, logicznego myślenia, uczenia się, samoedukacji i rozwoju silnej woli. Terapia racjonalno-emotywna behawioralna (ang. Rational Emotive Behaviour Therapy, REBT) zaliczana jest do grona terapii poznawczo-behawioralnych, skupiających się na demaskowaniu nieracjonalnych przekonań, które prowadzą do negatywnych emocji.

Zastosowanie autopsychoterapii

Psychoterapia Ellisa znajduje zastosowanie w leczeniu nerwic i psychoz oraz wszelkich zachowań autodestrukcyjnych, które uniemożliwiają samorealizację, uczucie samospełnienia, szczęścia i satysfakcji życiowej. W toku pracy terapeutycznej świadome i nieświadome dysfunkcjonalne przekonania, oceny czy interpretacje zastępuje się bardziej produktywnymi i racjonalnymi. Najczęściej człowiek myśli w kategoriach „muszę” albo „powinienem”, co blokuje elastyczne potrzeby, chęci i preferencje. Do najbardziej nielogicznych sposobów oceniania siebie i świata zewnętrznego Ellis zaliczył:

  • katastrofizowanie – opis zdarzeń minionych i przyszłych za pomocą słów typu: „straszne”, „okropne”, „tragedia”, „katastrofa”, „koniec świata”;
  • ocenianie – subiektywny i kategoryczny osąd siebie i innych: „Jestem głupi, beznadziejny”;
  • poddawanie się – percepcja zdarzenia jako nie do zniesienia: „Nie przeżyję tego”;
  • wymagania – zawierają stwierdzenia „muszę” albo „powinienem”: „Nie mogę zawieść”, „Musi mi się udać”, „Powinnam to zrobić”.

    Miejsce autopsychoterapii w innych nurtach psychoterapeutycznych

Aby mówić o autopsychoterapii, należy mieć świadomość, czym jest psychoterapia. Termin „psychoterapia” pochodzi z języka greckiego (gr. psyche – dusza, therapein – leczyć) i można wyróżnić trzy różne znaczenia tego słowa:

  • w rozumieniu potocznym – psychoterapia to rozmowa odbyta z życzliwą osobą, udzielanie rad, pocieszanie, uspokajanie, dodawanie otuchy osobie nieradzącej sobie z własnymi problemami, by złagodzić jej trudności;
  • w szerokim sensie – psychoterapia to dziedzina kultury, skupiająca w sobie najogólniejsze pytania o naturę ludzką, o zdrowie i chorobę oraz koncentrująca się na indywidualnym człowieku, który cierpi i szuka pomocy;
  • w wąskim znaczeniu – psychoterapia to specjalistyczna metoda leczenia, polegająca na intencjonalnym stosowaniu zaprogramowanych oddziaływań psychologicznych, wykorzystująca wiedzę teoretyczną i umiejętności psychoterapeuty (najczęściej psychologa klinicznego lub psychiatry) w procesie niesienia pomocy. Związek emocjonalny, jaki powstaje między psychoterapeutą a pacjentem, jest często w sposób zamierzony wykorzystywany jako podstawowy środek leczenia. Cel psychoterapii to przede wszystkim rozwój osobowy, zdrowie psychiczne i usuwanie objawów chorobowych pacjenta.

    Nurty psychoterapii

Nie ma jednolitej teorii psychoterapii. Wyodrębnia się cztery główne orientacje teoretyczne, a wśród nich poszczególne nurty.

ORIENTACJA PSYCHOTERAPEUTYCZNA NURT PSYCHOTERAPII
podejście psychoanalityczne psychoanaliza ortodoksyjna teorie relacji z obiektem neopsychoanaliza psychoterapia wywiedziona z psychoanalizy (Alfred Adler, Carl Gustav Jung)
podejście behawioralno-poznawcze terapia behawioralna terapia poznawcza
podejście humanistyczno-egzystencjalne terapia skoncentrowana na osobie Carla Rogersa terapia Gestalt Fritza Perlsa terapia egzystencjalna Ronalda Lainga
podejście systemowe szkoła komunikacyjna terapia strukturalna
inne szkoły psychoterapii psychoterapia Ericksonowska programowanie neurolingwistyczne NLP bioenergetyka Alexandra Lowena psychoterapia zorientowana na proces

Większość psychoterapeutów nie trzyma się ściśle konkretnej orientacji teoretycznej, ale stosuje psychoterapię eklektyczną, integrującą tezy zawarte w różnych szkołach. Zazwyczaj poszczególne szkoły psychoterapeutyczne różnią się stosowanymi technikami, charakterem sesji terapeutycznych, typami problemów pacjenta czy formami organizacyjnymi (psychoterapia grupowa, psychoterapia rodzinna, psychoterapia indywidualna). Autopsychoterapia mieściłaby się najbardziej w podejściu behawioralno-poznawczym i terapii poznawczej, której reprezentantami są Aaron Beck i Albert Ellis.

Terapia poznawcza odwołuje się do tezy, że zaburzenia powstają w rezultacie procesu uczenia się. Niewłaściwy sposób percepcji i interpretacji zdarzeń prowadzi do powstania dezadaptacyjnych zachowań, zatem zaburzenia emocjonalne i niefunkcjonalne zachowania to skutek zaburzeń myślenia, które podczas terapii są usuwane. Pacjent uczy się rozpoznawania dysfunkcjonalnego sposobu myślenia, irracjonalnych schematów poznawczych i ich metod eliminowania. Za pomocą jakich sposobów dokonuje się zmiana sztywnych teorii osobistych na teorie bardziej elastyczne? Oto kilka metod:

  • dialog sokratejski,
  • przypowiastki i systematyczne wykłady,
  • uczenie, że każdy ma prawo do błędów,
  • wzrost tolerancji na frustracje,
  • identyfikacja nieracjonalnych przekonań, które stanowią bazę problemów,
  • zadawanie prac domowych,
  • zmiana filozofii życiowej (weryfikacja przekonań na wzór badań empirycznych).

Terapeuta stara się, aby klient sam (autopsychoterapia) doszedł do tego, dlaczego jego przekonania nie mają potwierdzenia w rzeczywistości. Dialog sokratejski między terapeutą a klientem jest potem uwewnętrzniany w taki sposób, aby pacjent przy występowaniu nieracjonalnych przekonań sam siebie pytał, czy rzeczywiście jest tak, jak myśli i czuje. Wszystko, co służy zdrowiu psychicznemu (psychodrama, trans hipnotyczny, techniki modelowania, klaryfikacja, praca z ciałem, ćwiczenia relaksacyjne, interpretacja itp.) jest warte użycia podczas autopsychoterapii. By stać się człowiekiem w pełni autonomicznym, szczęśliwym i zdolnym do samoakceptacji, należy niwelować błędy w myśleniu i irracjonalne interpretacje zdarzeń. To nie sama sytuacja jest źródłem problemów. Zazwyczaj w trudnościach człowieka i odczuwanych stresach pośredniczy proces poznawczy – interpretacja zdarzenia, a więc schemat prezentuje się w następujący sposób: zdarzenie → interpretacja zdarzenia (ocena) → emocje (uczucia, np. lęk, złość, agresja).

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Autopsychoterapia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Autopsychoterapia
Autopsychoterapia

Pisanie bloga w chorobie

Pisanie bloga w chorobie

Blog a choroba Pisanie bloga może byc nie tylko fantastycznym urozmaiceniem czasu. Doskonale sprawdza się również jako autopsychoterapia dla osób chorych.

Autopsychoterapia

Terapia samego siebie

Terapia samego siebie

Autopsychoterapia polega na racjonalizowaniu emocjonalnych nastawień.

Autopsychoterapia

Zaburzenia psychiczne - leczenie, program „Odnaleźć siebie"

Nie jest tajemnicą, że nastawienie pacjenta wpływa na wynik leczenia i to zarówno chorób fizycznych, jak i psychicznych. Te ostatnie nie mogą być zwalczane jedynie farmakologicznie. Zaburzenia psychiczne może pokonać aktywny pacjent. Ważne jest także...

Autopsychoterapia

Terapia muzyką

Muzykoterapia to forma terapii bazująca na leczniczym wpływie dźwięku i muzyki na psychikę i organizm człowieka. Nie bez kozery mówi się, że dźwięk leczy i ciało, i duszę. Leczenie muzyką jest coraz popularniejszą formą terapii. Zostało to udowodnione...

Autopsychoterapia

Oddychanie holotropowe

Oddychanie holotropowe (OH) to technika oddychania mająca na celu pogłębienie samoświadomości, odprężenie, odcięcie się od bodźców zewnętrznych, a także oczyszczenie duchowe. Metoda ta została wprowadzona przez małżeństwo - Stanislava i Christinę Grof....

Autopsychoterapia

Terapia elektrowstrząsowa

Elektryczna stymulacja mózgu, znana również jako terapia elektrowstrząsowa (ang. electroconvulsive therapy) albo terapia ECT, jest nadal powszechnie stosowana, zwłaszcza w przypadku pacjentów z głęboką depresją, którzy nie reagują na leczenie farmakologiczne...

Autopsychoterapia

Pomóż sobie i bądź bliżej samego siebie

W dzisiejszym świecie modny jest internet, trudno wyobrazić sobie bez niego życie. Wiele osób poszukuje w nim porad odnośnie rozwiązania swoich problemów. Odpowiadając na pytania użytkowników portalu abcZdrowie.pl zauważyłam pewną prawidłowość. Zdecydowana...

Autopsychoterapia

"Autoterapia. Pokonaj problemy, stres i lęki" Magdalena Staniek

"Autoterapia. Pokonaj problemy, stres i lęki" Magdalena Staniek

"Autoterapia. Pokonaj problemy, stres i lęki" Magdaleny Staniek to nowa propozycja Wydawnictwa Samo Sedno wydana pod patronatem abcZdrowie.pl. Książka zapoznaje czytelników z założeniami terapii poznawczo-behawioralnej, która według wielu naukowców jest...

Psychologia

Psychoterapia

myślenia, autosugestia i pozwolenie sobie na pomyłki oraz potknięcia. Autopsychoterapia wywodzi się z teorii dezintegracji pozytywnej Kazimierza