Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rola białka w organizmie człowieka

Białko to podstawowy budulec wszystkich narządów w organizmie. Wchodzi w skład enzymów, hormonów, przeciwciał. Białka uczestniczą w przemianie materii i zapewniają prawidłowe funkcjonowanie organizmu. To dzięki nim możliwy jest prawidłowy wzrost i rozwój człowieka, a także regeneracja uszkodzeń. Białka tworzone są przez aminokwasy. Zdrowa dieta powinna być na tyle zróżnicowana, by najważniejsze aminokwasy były dostarczane do organizmu. Tylko wtedy rola białek w organizmie będzie w pełni realizowana.

1. Funkcje białka w organizmie

  • Białka są budulcem nowych tkanek, a także materiałem uzupełniającym stare. W organizmie zajmują 75% miejsca w tkankach.
  • Dostarczane w jedzeniu białko stanowi źródło energii. Przeliczając: 1 gram białka tworzy 4 kcal energii.
  • Aminokwasy znajdują się w płynach ustrojowych: krwi, płynie śródtkankowym, mleku.
  • Białka wspomagają biosyntezę hormonów białkowych.
  • Aminokwasy uczestniczą w biosyntezie ciał odpornościowych, które wzmacniają i chronią organizm przed działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych.
  • Białka pomagają w utrzymywaniu równowagi kwasowo-zasadowej i bilansu wodnego.
  • Rola białek wiąże się też z usuwaniem toksyn z organizmu. Białka znajdujące się w komórkach przenoszą różne substancje przez błony komórkowe (rola transportowa).
  • W organizmie proteiny przekształcane są w białkowe enzymy trawienne i tkankowe. Zbyt mała ilość białka dostarczana do organizmu wpływa hamująco na powstawanie i działanie enzymów.
  • Białka spełniają funkcje naprawcze uszkodzonych tkanek, np. uczestniczą w tworzeniu się blizn, gojeniu się ran i regeneracji złuszczonych nabłonków skóry.
  • Zdrowa dieta, która nie uwzględnia białka nie jest w pełni wartościowa. Niedobór białka w organizmie wywołuje niedożywienie. Organizm przestaje się rozwijać, ustaje praca jelit, mięśni, pojawiają się infekcje i alergie.

Białka można podzielić na proste i złożone. Białka proste są związkami składającymi się z wielu aminokwasów. Łańcuchy polipeptydów są czasami złożone z kilkuset aminokwasów. Białka złożone dodatkowo zawierają inne elementy składowe, takie jak cukry, lipidy czy metale. Ze względu na budowę i skład, białka proste można podzielić na:

  • albuminy – rozpuszczają się w wodzie, znajdują się w tkance mięśniowej i osoczu krwi;
  • globuliny – rozpuszczają się w rozcieńczonych roztworach soli, występują w płynach ustrojowych;
  • gluteliny – typowe białka roślinne, rozpuszczają się w zasadach i kwasach;
  • histony – są silnie zasadowe, rozpuszczają się w wodzie;
  • prolaminy – typowe białka roślinne występujące w nasionach;
  • protaminy – dobrze rozpuszczalne w wodzie;
  • skleroproteiny – białka o budowie włóknistej, np. keratyna.

2. Białko w jedzeniu

Istnieją różne rodzaje aminokwasów. W tym osiem jest najważniejszych. Te aminokwasy tworzą pełnowartościowe białko. Pełnowartościowe białko jest powoli przyswajane przez organizm, a następnie wykorzystywane. Białko pochodzenia zwierzęcego ma olbrzymią wartość biologiczną. Z kolei białko pochodzenia roślinnego takiej wartości już nie ma. Często jest pozbawione jednego lub kilku ważnych aminokwasów. Najbardziej wartościowe białko znajduje się w jajku kurzym.

Zdrowa dieta powinna uwzględniać białko pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Ustalając dzienny jadłospis, zwróć uwagę na białko w jedzeniu. Dbaj o to, by dostarczać do organizmu zdrowe jedzenie zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i warzywnego. Źródłem białka są: zboża, rośliny strączkowe, produkty mleczne, mięsa, ryby oraz orzechy. Białko zwierzęce występuje razem z tłuszczem zwierzęcym. To połączenie może podwyższyć poziom cholesterolu. Dlatego należy urozmaicać dietę. Jeść zarówno warzywa, jak i mięso.

Beata Kłoczko,
Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białka - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Białka
Białka

Czy nietolerancja laktozy leży w psychice?

U osoby, która po spożyciu produktów białkowych odczuwa zaburzenia ze strony układu pokarmowego – najczęściej nudności, bóle brzucha, biegunki – podejrzewana jest zazwyczaj nietolerancja laktozy. Jeśli objawy występują w specyficzny dla tej...

Białka

Jedz białko na śniadanie!

Jedz białko na śniadanie!

(...) w ciągu dnia. Ponadto za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) odkryto, że duża ilość białka na początku dnia ... białka), a część jadła produkty bogate w białko (jajka, twaróg, produkty sojowe, pieczywo razowe). Pod koniec każdego...

Białka

Zapotrzebowanie na białko

Zapotrzebowanie na białko

Białka są niezbędne do życia. Stanowią bowiem zasadniczy element budowy wszystkich tkanek ustroju człowieka i wielu związków ... jest zróżnicowane. Największa zawartość białka w diecie powinna występować u dzieci, kobiet w ciąży oraz u osób po operacji. Rola białka w organizmie W organizmie białka pełnią zróżnicowane funkcje, które zapewniają prawidłowy rozwój, a tym samym zdrowie człowieka. Białka jako enzymy oraz hormony regulują przemianę materii, zapewniając prawidłowy stan organizmu oraz przystosowanie się do...

Białka

Białko w diecie

Białko w diecie

(...) jest również we wszystkich płynach organizmu człowieka z wyjątkiem moczu i żółci. Nic więc dziwnego w tym, że człowiek potrzebuje białka ... , pestki. Warto zadbać o to, by w diecie znalazły się różne produkty, wówczas szansa na dostarczenie odpowiedniej ilości białka ... zawartością białka może przyspieszyć przemianę materii nawet o 40% i hamować łaknienie, dzięki niskiej kaloryczności, a także niewysokiej dostępności energetycznej białka. Wpływ białka na zdrowie Nie należy przesadzać z ilością spożywanego białka. Nadmiar...

Białka

Produkty bogate w białko

Produkty bogate w białko

(...) regeneracja tkanek, gojenie ran. Specjalne białka - immunoglobuliny, uczestniczą w odpowiedzi obronnej organizmu na działanie czynników chorobotwórczych. Białko jest niezbędnym składnikiem diety. Białko w diecie Zalet białka nie sposób przecenić. Białka stanowią 75% masy ... potrzebnym do budowy nowych tkanek i struktur mięśniowych, a także do regeneracji zużytych lub uszkodzonych. Białka są podstawowym ... białka należy czerpać z pożywienia i dostarczać organizmowi wraz z pokarmem. Produkty zawierające białko to: mięso, jaja,...

Węglowodany

Rola węglowodanów w organizmie

Rola węglowodanów w organizmie

Węglowodany, zwane także cukrami lub cukrowcami, są szeroko rozpowszechnione w przyrodzie. Z punktu widzenia żywieniowego możemy podzielić je na przyswajalne (glukoza, fruktoza, sa

PotazeK - polski potas

Rola potasu w organizmie

Puchnące ręce lub nogi, nieustające bóle głowy lub problemy ze snem - czy zauważasz u siebie podobne objawy? Ciągłe podenerwowanie i nieregularne bicie serca - to może być znak

Witaminy

Rola witamin w organizmie

Rola witamin w organizmie

Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organic

Składniki odżywcze

Białka

Białka (inaczej proteiny) są głównym materiałem budulcowym organizmu, stanowią około 20% masy ciała człowieka, w tym głównie układu mięśniowego. Białka pełnią wiele ważnych funkcji, zapewniając prawidłowy stan i funkcjonowanie organizmu. Odpowiednia ilość...

Dieta na menopauzę

Rola soi w okresie menopauzy

Menopauza jest procesem fizjologicznym występującym w życiu każdej kobiety. Liczne badania wykazały, że spożywanie soi oraz fitoestrogenów sojowych łagodzi nieprzyjemne objawy wyst