Rola białka w organizmie człowieka

Białko to podstawowy budulec wszystkich narządów w organizmie. Wchodzi w skład enzymów, hormonów, przeciwciał. Białka uczestniczą w przemianie materii i zapewniają prawidłowe funkcjonowanie organizmu. To dzięki nim możliwy jest prawidłowy wzrost i rozwój człowieka, a także regeneracja uszkodzeń. Białka tworzone są przez aminokwasy. Zdrowa dieta powinna być na tyle zróżnicowana, by najważniejsze aminokwasy były dostarczane do organizmu. Tylko wtedy rola białek w organizmie będzie w pełni realizowana.

Białko wytwarzane z owadów może rozwiązać problem deficytu białka zwierzęcego na świecie

Funkcje białka w organizmie

  • Białka są budulcem nowych tkanek, a także materiałem uzupełniającym stare. W organizmie zajmują 75% miejsca w tkankach.
  • Dostarczane w jedzeniu białko stanowi źródło energii. Przeliczając: 1 gram białka tworzy 4 kcal energii.
  • Aminokwasy znajdują się w płynach ustrojowych: krwi, płynie śródtkankowym, mleku.
  • Białka wspomagają biosyntezę hormonów białkowych.
  • Aminokwasy uczestniczą w biosyntezie ciał odpornościowych, które wzmacniają i chronią organizm przed działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych.
  • Białka pomagają w utrzymywaniu równowagi kwasowo-zasadowej i bilansu wodnego.
  • Rola białek wiąże się też z usuwaniem toksyn z organizmu. Białka znajdujące się w komórkach przenoszą różne substancje przez błony komórkowe (rola transportowa).
  • W organizmie proteiny przekształcane są w białkowe enzymy trawienne i tkankowe. Zbyt mała ilość białka dostarczana do organizmu wpływa hamująco na powstawanie i działanie enzymów.
  • Białka spełniają funkcje naprawcze uszkodzonych tkanek, np. uczestniczą w tworzeniu się blizn, gojeniu się ran i regeneracji złuszczonych nabłonków skóry.
  • Zdrowa dieta, która nie uwzględnia białka nie jest w pełni wartościowa. Niedobór białka w organizmie wywołuje niedożywienie. Organizm przestaje się rozwijać, ustaje praca jelit, mięśni, pojawiają się infekcje i alergie.

Białka można podzielić na proste i złożone. Białka proste są związkami składającymi się z wielu aminokwasów. Łańcuchy polipeptydów są czasami złożone z kilkuset aminokwasów. Białka złożone dodatkowo zawierają inne elementy składowe, takie jak cukry, lipidy czy metale. Ze względu na budowę i skład, białka proste można podzielić na:

  • albuminy – rozpuszczają się w wodzie, znajdują się w tkance mięśniowej i osoczu krwi;
  • globuliny – rozpuszczają się w rozcieńczonych roztworach soli, występują w płynach ustrojowych;
  • gluteliny – typowe białka roślinne, rozpuszczają się w zasadach i kwasach;
  • histony – są silnie zasadowe, rozpuszczają się w wodzie;
  • prolaminy – typowe białka roślinne występujące w nasionach;
  • protaminy – dobrze rozpuszczalne w wodzie;
  • skleroproteiny – białka o budowie włóknistej, np. keratyna.

Białko w jedzeniu

Istnieją różne rodzaje aminokwasów. W tym osiem jest najważniejszych. Te aminokwasy tworzą pełnowartościowe białko. Pełnowartościowe białko jest powoli przyswajane przez organizm, a następnie wykorzystywane. Białko pochodzenia zwierzęcego ma olbrzymią wartość biologiczną. Z kolei białko pochodzenia roślinnego takiej wartości już nie ma. Często jest pozbawione jednego lub kilku ważnych aminokwasów. Najbardziej wartościowe białko znajduje się w jajku kurzym.

Zdrowa dieta powinna uwzględniać białko pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Ustalając dzienny jadłospis, zwróć uwagę na białko w jedzeniu. Dbaj o to, by dostarczać do organizmu zdrowe jedzenie zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i warzywnego. Źródłem białka są: zboża, rośliny strączkowe, produkty mleczne, mięsa, ryby oraz orzechy. Białko zwierzęce występuje razem z tłuszczem zwierzęcym. To połączenie może podwyższyć poziom cholesterolu. Dlatego należy urozmaicać dietę. Jeść zarówno warzywa, jak i mięso.

Komentarze (3)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie
Składniki mineralne

Jedzenie bogate w fosfor

Jedzenie bogate w fosfor

Rola fosforu w organizmie człowieka Fosfor stanowi minerał niezwykle ważny dla organizmu. Jest on niezbędny dla mocnych kości, szkliwa zębów (...) . Zobacz także: Fosfor - rola...

Węglowodany - rola organizmie, dzienne zapotrzebowanie, podział

Ziemniaki źródłem węglowodanów

Ziemniaki źródłem węglowodanów

Ziemniaki są źródłem cennych węglowodanów. Nie powinno ich zabraknąć w żadnej diecie.

Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

Zapotrzebowanie na białko

Zapotrzebowanie na białko

białka tworzy 4 kcal energii) oraz bierze udział w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej i prawidłowego bilansu wodnego. Rola białka w organizmie (...) W organizmie...

Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

Rola składników pokarmowych

). Węglowodany, tłuszcze i białka są substancjami dostarczającymi organizmowi energię. Uważa się, że udział tych składników w pokrywaniu dziennego (...) zapotrzebowania energetycznego powinien być następujący: węglowodany...

Probiotyki

Zaskakujące źródła probiotyków

Zaskakujące źródła probiotyków

one niezwykle ważną rolę w organizmie człowieka, gdyż chronią układ pokarmowy przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Dowiedz się, które produkty spożywcze (...) bakteryjnej organizmu...

Węglowodany - rola organizmie, dzienne zapotrzebowanie, podział

Rola węglowodanów w organizmie

Rola węglowodanów w organizmie

energii w organizmie człowieka. Po strawieniu i wchłonięciu do tkanek dają energię (1 g węglowodanów - 4 kcal). Ponadto, cukry chronią białka (...) ziarna, owoce i warzywa. A jaka jest rola...

Węglowodany - rola organizmie, dzienne zapotrzebowanie, podział

Źródła węglowodanów

oraz dżemach. Rola węglowodanów w organizmie Węglowodany to cenne źródła energii dla człowieka. Pełnią w organizmie następujące funkcje: energetyczne (...) Węglowodany, inaczej...

Dieta w chorobie nowotworowej

Rola białka w żywieniu pacjentów onkologicznych

Rola białka w żywieniu pacjentów onkologicznych

do niedoboru białka w organizmie człowieka, ważne jest, aby zadbać o dostarczanie tego składnika odżywczego w naszej diecie podczas choroby. Dlaczego (...) nowotworowej odpowiedni poziom białka...

Węglowodany - rola organizmie, dzienne zapotrzebowanie, podział

Cukry proste - podział, rola w diecie

, jest składnikiem sacharozy - cukru buraczanego. W organizmie człowieka zostaje przekształcona w glukozę. Galaktoza występuje w mleku ssaków (...) cierpiących na cukrzycę. Cukry proste - rola w diecie Cukry...