Narkolepsja

Narkolepsja to rodzaj zaburzenia snu, który powoduje niekontrolowaną senność w ciągu dnia. Dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Pierwsze symptomy pojawiają się okresie dojrzewania, ale narkolepsja może też zaatakować po 20. roku życia. Osoba chora odczuwa ciągłą senność w ciągu dnia, zasypia nawet w trakcie codziennych czynności. W nocy narkoleptycy zwykle doświadczają problemów ze snem. W rezultacie życie z tą chorobą staje się trudne, a normalne funkcjonowanie w szkole lub w pracy jest uniemożliwione. Wiele osób dotkniętych tym zaburzeniem szuka pomocy u lekarzy. Narkolepsja jest nieuleczalna, ale można z nią żyć i ograniczać jej skutki w swoim życiu.

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny narkolepsji
  2. 2. Objawy narkolepsji
  3. 3. Leczenie narkolepsji
  4. 4. Życie z narkolepsją

1. Przyczyny narkolepsji

Przyczyny narkolepsji nie są do końca znane. Wiadomo jednak, że zagadkowe objawy są związane z nieprawidłową regulacją fazy REM u chorych. Faza REM, czyli stan głębokiego snu, przychodzi do nich nawet przed zaśnięciem (powodując halucynacje).

Badania wskazują, że niedawno odkryta proteina, hypokretyna (inaczej oreksyna, rodzaj neuroprzekaźnika), jest produkowana w mniejszych ilościach u chorych na narkolepsję niż u ludzi zdrowych. Podejrzewa się, że przyczyną tych nieprawidłowości może być reakcja autoimmunologiczna. Jednak aby stwierdzić, czy narkolepsja jest chorobą autoimmunologiczną, potrzebą są dalsze badania.

2. Objawy narkolepsji

Dziedziczenie narkolepsji nie przebiega w regularny sposób, jednak zauważono, że narkolepsja dziesięciokrotnie częściej występuje u osób, które mają w rodzinie chorych. Osoby chore zazwyczaj początkowo odczuwają ciągłą senność w dzień. Ten jeden objaw może nękać miesiącami, a nawet latami. Przypomia skutki bezsenności, więc często jest lekceważony. Dopiero po dłuższym czasie pojawiają się typowe objawy narkolepsji.

Główne objawy narkolepsji to:

  • Katapleksja, czyli nagłe rozluźnienie wszystkich mięśni. To główny objaw narkolepsji. Podczas ataku narkolepsji osoba chora nie jest w stanie ustać na nogach, traci napięcie w mięśniach.
  • Paraliż senny. Osoba chora nie może się poruszyć ani nic powiedzieć podczas ataku.
  • Halucynacje (omamy hipnagogiczne) u ludzi zdrowych pojawiają się w stanie „pomiędzy” snem a jawą, wtedy, kiedy zasypiamy.
  • Ciągła senność, która przechodzi po ataku.

To cztery objawy, które narkolepsja wywołuje niemal zawsze. Dodatkowo osoba chora może:

  • mieć problemy ze snem w nocy, często się budzić,
  • wykonywać zachowania automatyczne (czyli wykonywać czynności bez uświadamiania ich sobie, nie pamiętając ich później),
  • utracić ostrości widzenia.

Stopnie natężenia objawów

Stopnie natężenia objawów różnią się w zależności od osoby:

  • Słabe nasilenie: Niektórzy chorzy czują się trochę senni w dzień, katapleksja zdarza się u nich rzadziej niż raz w tygodniu.
  • Średnie nasilenie: Niektóre osoby są senne, ale mogą funkcjonować, narkolepsja może objawiać się atakami katapleksji rzadziej niż raz dziennie.
  • Silne nasilenie: Są jeszcze osoby, które za dnia odczuwają nieopanowaną senność, ataki katapleksji mogą też zdarzać się częściej niż raz dziennie.

Narkolepsja nie jest chorobą śmiertelną. Ale jej objawy mogą doprowadzić do śmierci chorego, który dostałby ataku np. podczas jazdy samochodem.

3. Leczenie narkolepsji

Zazwyczaj objawy narkolepsji leczy się lekami przeciwdepresyjnymi oraz pobudzającymi. Muszą być przepisane przez lekarza po diagnozie.

Dane dotyczące narkolepsji mówią, że

  • w USA chora jest jedna na 2000 osób,
  • w Izraelu chora jest jedna na 500000 osób,
  • w Japonii choruje jedna na 600 osób.

4. Życie z narkolepsją

Osoby zmagające się z narkolepsją mogą poprawić jakość swojego życia dzięki następującym wskazówkom:

  • Kiedy czujesz, że senność się wzmaga, co może oznaczać nadchodzący atak – przerwij to, co akurat robisz i zdrzemnij się. Innymi objawami oznaczającymi nadchodzący atak narkolepsji mogą być: osłabienie funkcji motorycznych, silne zmęczenie, halucynacje wzrokowe lub słuchowe.
  • Staraj się nie zasypiać w samotności. Poproś kogoś, by był z tobą, kiedy narkolepsja nie pozwala na normalne funkcjonowanie.
  • Pamiętaj o wszystkich przepisanych przez lekarza lekach, szczególnie jeśli masz przed sobą sytuację w której zaśnięcie mogłoby być niebezpieczne (np. przed dłuższą jazdą samochodem). Narkolepsja sama w sobie nie jest chorobą śmiertelną. Ale może doprowadzić do śmierci, jeśli jest lekceważona.
  • Porozmawiaj z lekarzem o skuteczności twoich leków. Zapytaj, czy narkolepsja pozwoli ci siadać za kierownicą i pracować.
  • Siadaj za kierownicą tylko jeśli lekarz stwierdził, że nie ma przeciwwskazań. Pamiętaj, ze ryzykujesz nie tylko swoim życiem, ale i życiem innych osób!
  • Poinformuj twoje otoczenie, że chorujesz na narkolepsję. Lepiej, żeby dowiedzieli się o tym od ciebie zanim przestraszysz ich nagłą utratą przytomności.
  • Porozmawiaj ze swoim zwierzchnikiem o chorobie. Pokaż zaświadczenie od lekarza. Jest duża szansa, że da się ustalić taki harmonogram pracy, że będzie w nim czas na niespodziewane drzemki.
  • Aktywność fizyczna może pomóc ci pobudzić organizm. Najlepiej wybierz spacer do pracy zamiast jazdy samochodem.
  • Staraj się zdrzemnąć przed większymi zadaniami. Zapobiegnie to atakowi w trakcie, a także da ci wystarczającą ilość energii, aby wykonać zadanie.
  • Zawsze kładź się o tej samej godzinie. Rytm okołodobowy musi być zachowywany jeśli nie chcesz doprowadzić do częstszych ataków narkolepsji.
  • Szerokim łukiem omijaj alkohol i kofeinę. Oprócz tego, że mogą wpłynąć na działanie leków, źle działają na rytm okołodobowy. Mogą wywołać bezsenność lub nadmierną senność w ciągu dnia. Narkolepsja może się wtedy nasilić.
  • Ucz się jak najwięcej o narkolepsji. Dowiaduj się o najnowszych badaniach. Im więcej dowiesz o tej chorobie, tym łatwiej będzie ci z nią żyć.

Narkolepsja to zaburzenie neurologiczne, nie spowodowane chorobami psychicznymi lub problemami psychologicznymi. Najprawdopodobniej na jej wystąpienie wpływ mają czynniki genetyczne. Mimo iż narkolepsja jest nieuleczalna, można z nią żyć. Wystarczy pamiętać o kilku wskazówkach, dzięki którym życie z narkolepsją będzie łatwiejsze.

Bibliografia

  • Shapiro C.M. ABC zaburzeń snu, Astrum, Wrocław 1998, ISBN 83-87197-24-6
  • Szelenberger W. Bezsenność, AM Warszawa, Warszawa 2000, ISBN 83-908354-2-8
  • Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5
  • Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
20

Komentarze (1)

Wyloguj
~uradowany
~uradowany

dziekuje temu portalowi z calego serduszka mego. Jestescie swietni. popisowo opisaliscie moje objawy chorobowe, wyglada na to ze sam sie dzieki wam zdiagnozowalem. za 10 dni mam kontrole u lekarza prywatnego, poprosze o skierowania na badania, w celu dalszego leczenia. 100 % zgodnosci z abc , powinienem plakac a ciesze sie jak niemowle. xxxxx

Odpowiedz

Porady ekspertów

Jakie są przyczyny nocnego budzenia się?

Witam. Borykam się ze swoim problemem już od kilku miesięcy, ale ostatnio się pogłębia. Otóż...

mgr Joanna Moczulska Porady udziela mgr Joanna Moczulska psycholog i psychoterapeuta pracujący w Krakowie.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Nadmierna senność u partnera ~:

mojego partnera poznałam 2 miesiące temu jednak zauważyłam u niego niepokojące oznaki tj. nadmierna...

pokaż 5 następnych

Artykuły Zaburzenia snu

Zaburzenia snu Parasomnie

(...) 60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9(Problemy ze snem, Zaburzenia snu, drgawki...

Zaburzenia snu Lunatykowanie

(...) ISBN 83-60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9Krupka-Matuszczyk I. Zaburzenia snu u kobiet, Sen, 2008, 8, 73-7Dzaja A., Arber S., Hislop J. et al. Women’s sleep in health and disease, J Psychiatr Res, 2005, 39, 55-76(Pomoc psychologiczna, Problemy ze snem, Zaburzenia...

Zaburzenia snu Strach przed snem

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu. Te problemy to poważna ... , tym poważniejsze stają się zaburzenia snu.Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9Shapiro C.M. ABC zaburzeń snu, Astrum, Wrocław ... -83-200-4180-4(Problemy ze snem, Zdrowy sen, Zaburzenia snu, przyczyny...

Zaburzenia snu Koszmar senny

(...) Zaburzenia snu, koszmary po alkoholu, przyczyny...

Zaburzenia snu Nadmierna senność

(...) zaburzenia snu w postaci dyssomnii (np. bezsenność, narkolepsję, zaburzenia rytmów okołodobowych, zaburzenia z nocną dysfunkcją ... oddychania w czasie snu, PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3138-6.(Problemy ze snem, Zaburzenia snu, nadmierna senność po...

Zaburzenia snu Dziwne sny

(...) 83-01-16330-3.(Sposób na sen, Zdrowy sen, Zaburzenia...

Zaburzenia snu Paraliż senny

(...) ), Zaburzenia snu [w:] Psychiatra, t. 2, Urban&Partner, Wrocław 2002, ISBN 83-87944-72-6.(Drętwienie dłoni, Problemy ze snem, Zaburzenia...

Jak się wysypiać?
Zaburzenia snu Jak się wysypiać?

(...) óry pozwalasz sobie co noc, oraz ucieczką od problemów szarego dnia.(Sposób na sen, Zdrowy sen, Zaburzenia...

Dlaczego choroba zmusza do snu?
Zaburzenia snu Dlaczego choroba zmusza do snu?

Choroba kładzie nas do łóżka nie tylko dlatego, że źle się czujemy. Jesteśmy też wyczerpani i po prostu senni, często nie możemy dosłownie utrzymać się na nogach. Znamy to wszyscy z własnego doświadczenia, jednak aż do tej pory naukowcy nie...

Dlaczego niewyspanie pogarsza pamięć?
Zaburzenia snu Dlaczego niewyspanie pogarsza pamięć?

Badacze z Uniwersytetu Pensylwanii, Instytutu Technologii w Massachusetts i Uniwersytetu Tufts zidentyfikowali mechanizmy pogorszenia pamięci na skutek niedoboru snu. Każdy, kto zarwał noc wie, że niedostatek snu objawia się następnego dnia trudnościami z...

Zaburzenia snu Zespół chronicznego zmęczenia

Zespół chronicznego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) to zespół objawów chorobowych spowodowanych złożonymi przyczynami. Po raz pierwszy został zdiagnozowany w 1988 roku w Stanach Zjednoczonych. Objawami zespołu...

Zaburzenia snu Budzenie się w nocy

(...) specjalisty, np. w poradni leczenia zaburzeń snu.Prusiński A., Bezsenność i inne zaburzenia snu, PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-20034-34-9.Szelenberger W., Skalski M., Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60072-61-5.(Problemy ze snem, Zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu Trudności z zasypianiem

(...) częściej wśród ludzi obserwuje się zaburzenia snu w postaci bezsenności, trudności z zasypianiem, zbyt krótkiego snu ... . Zaburzenia snu wśród społeczeństw państw wysoko rozwiniętych stają się prawdziwą plagą. Bezsenność trwająca ponad trzy tygodnie uważana jest za chorobę. Jak wykazują badania, już prawie 40% dorosłych Polaków sięga po środki nasenne. Zaburzenia snu ... , problemy rodzinne, śmierć bliskiej osoby to tylko niektóre z sytuacji stresowych, mających wpływ na zaburzenia snu.

Zaburzenia snu Środki nasenne

Środki nasenne stosuje się tylko w określonych przypadkach na zalecenie lekarza, ponieważ się są one obojętne dla naszego organizmu. Zazwyczaj na zaburzenia snu pomaga powrócenie do zdrowego trybu życia, spacer, wietrzenie sypialni, ćwiczenia fizyczne. Co trzeba wiedzieć o środkach nasennych? Leki na sen Tabletki nasenne obok środków uspokajających ... , środki nasenne bez recepty, Zaburzenia...

Zaburzenia snu Sposoby na sen

(...) ób na sen. Pomaga się odprężyć i zrelaksować. (Zaburzenia snu, Problemy ze snem, Zdrowy sen, Sposób na sen, przyczyny...

Zaburzenia snu Kozłek lekarski na zdrowy sen

(...) wykorzystać do przemywania ran lub wrzodów. (Zaburzenia snu, Problemy ze snem, Sposób na sen, Zdrowy sen, zioła na...

Zaburzenia snu Leczenie zaburzeń snu

Zaburzenia snu są coraz częstym problemem. Wstajemy niewyspani, przez cały dzień odczuwamy zmęczenie i mamy problemy ... na sen. Leki nasenne Zaburzenia snu zwalczamy odpowiednimi lekami. Sen wywołany przez leki nasenne nie jest pełnowartościowym snem ... , niepamięć. Leków nie można stosować przed długi czas, ponieważ to prowadzi do uzależnienia. Zaburzenia snu można skutecznie ... nasenne. Dawkę ustala się indywidualnie do potrzeb pacjenta. Przyczyny zaburzeń snu Jet-lag – czyli zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu Melisa na sen

(...) Kompres można przykładać na miejsca opuchnięte. Z kolei maść będzie skuteczna w leczeniu opryszczki lub miejsc po ugryzieniach owadów.(Zaburzenia snu, Problemy ze snem, Sposób na sen, melisa na uspokojenie, Zdrowy...

Zaburzenia snu Jakie zioła są dobre na sen?

(...) napary z liści melisy działają jak zioła uspokajające. Leczą zaburzenia snu. Są szczególnie zalecane osobom w starszym ... wyeliminować. Inaczej kuracja lekami nie przyniesie efektów.(Zaburzenia snu, Problemy ze snem, Sposób na sen, zioła...

Przyczyny koszmarów sennych
Zaburzenia snu Przyczyny koszmarów sennych

Strata ukochanej osoby, walka z potworami, brak możliwości ucieczki, spóźnienie się na ważne spotkanie – to tematy koszmarów nocnych. Dla niektórych z nas zły sen skutecznie zakłóca jakość snu, inni przyznają, że nic im...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij