Przejdź na WP

Glukoza - przebieg badania, wyniki, hiperglikemia, glukoza w moczu

Glukoza jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Sprawdzenie stężęnia glukozy w próbce krwi jest bardzo istotne i może pomóc w diagnostyce wielu chorób. Każdy wynik wykraczający poza normę należy skonsultować z lekarzem. Jaka jest prawidłowa ilość glukozy? Co oznacza hiperglikemia oraz hipoglikemia? Czy glukoza w moczu to powód do obaw? Jak wygląda badanie glukozy w ciąży?

Zobacz film: "Badania krwi - glukoza"

spis treści

1. Glukoza - definicja

Glukoza to cukier prosty, który jest głównym źródłem energii w organizmie człowieka. Wytwarza on glukozę z białek, tłuszczów, a przede wszystkim z węglowodanów.

Wraz z krwiobiegiem glukoza dociera do każdej komórki naszego ciała. Na jej poziom we krwi odpowiada glikogenoliza, glikogeneza, glikoliza oraz glukoneogeneza. Regulowaniem jej ilości zajmuje się hormon produkowany przez trzustkę - insulina.

Glukoza ma wpływ na pracę układu nerwowego, mózgu i wielu innych narządów. Glukoza jest gromadzona w wątrobie i wyczerpuje się po około 4-5 godzinach po posiłku. Wówczas wątroba jest zachęcana do uwalniania glukozy z zapasów.

Glukoza wzrasta po posiłkach, wówczas trzustka jest zmuszona do tworzenia insuliny. Hormon ten przenosi glukozę z krwi do tkanek. Natomiast w przypadku zapotrzebowania na cukier, jest on produkowany przez kortyzol z kory nadnerczy, hormon wzrostu, glukagon i adrenalinę.

Gdy poziom glukozy we krwi jest zbyt niski, dochodzi do hipoglikemii. W takim przypadku komórki nie mogą normalnie funkcjonować. Objawami hipoglikemii jest nerwowość, bóle głowy, stan splątania, drgawki, a nawet śpiączka.

Prawidłowy stan glukozy dla dorosłego człowieka na czczo powinien wynosić 70–99 mg%, a 2 godziny po posiłku lub w doustnym teście obciążenia glukozą – poniżej 140 mg%.

2. Glukoza - pochodzenie

Glukoza może występować w przyjmowanych pokarmach jako czysta glukoza lub w postaci dwucukrów. Znajduje się też w węglowodanach i w tłuszczach.

Poziom glukozy uzupełniają:

  • owoce,
  • warzywa (np. buraki i zielony groszek)
  • biały ryż,
  • rodzynki,
  • słodkie napoje,
  • soki,
  • muesli,
  • batony,
  • sosy,
  • surówki,
  • ciastka,
  • napoje energetyczne,
  • białe pieczywo,
  • płatki śniadaniowe.

3. Glukoza - wskazania do badania

Badanie stężenia glukozy we krwi wykonuje się po wystąpieniu konkretnych dolegliwości. Należą do nich:

4. Glukoza - przebieg badania

Badanie stężenia glukozy we krwi to podstawowe badanie, które przeprowadza się gdy wystąpią niepokojące objawy, takie jak atak padaczki, zmiany zachowania czy omdlenia.

Glukoza umożliwia również diagnostykę cukrzycy, a także kontrolowanie stanu zdrowia podczas tej choroby.

Badanie poziomu glukozy we krwi wykonuje się na czczo, po nieprzyjmowaniu pokarmów przez 16 godzin. Krew jest pobierana z żyły łokciowej, natomiast u młodszych pacjentów nacina się skórę lancetem i surowica jest oddawana do analizy.

Również wystąpienie glukozy w moczu pacjenta jest wskazaniem do dalszej diagnostyki i może sugerować wiele chorób.

Zazwyczaj czas oczekiwania na rezultaty testów wynosi 1 dzień. Osoby chore na cukrzyce powinny samodzielnie kontrolować ilość glukozy przed posiłkiem oraz przed dawką insuliny.

Pomiar glukozy we krwi
Pomiar glukozy we krwi

Stopień fluorescencji materiału w badaniu wzrasta wraz ze stężeniem glukozy we krwi. Dzięki temu chory...

zobacz galerię

5. Glukoza - normy

Wynik badania jest interpretowany w oparciu o normy glukozy, które wynoszą:

Przekroczenie norm glukozy we krwi należy skonsultować z lekarzem.
Przekroczenie norm glukozy we krwi należy skonsultować z lekarzem. (Zdjęcie glukometru / Shutterstock)
  • dorośli - 3,9 - 6,4 mmol/l,
  • noworodki - 2,8 - 4,4 mmol/l,
  • dzieci 3,9 - 58 mmol/l.

Zakres norm może nieco się różnić w zależności od laboratorium i warto sprawdzić te informacje u źródła. Każdy rezultat analizy poza przyjętym zakresem należy skonsultować z lekarzem. Wynik wyższy od prawidłowego poziomu glukozy we krwi może sugerować stan przedcukrzycowy lub cukrzycę.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

6. Wysoki poziom glukozy - hiperglikemia

Hiperglikemia to przekroczenie górnej granicy prawidłowego zakresu, może być krótkotrwała lub długotrwała. Pierwsza z nich to wzrost stężenia cukru, pojawiający się od czasu do czasu i szybko wracający do normy.

Może towarzyszyć temu częstomocz, ból głowy, irytacja oraz utrudniona koncentracja. Dolegliwości warto skonsultować z lekarzem, który postawi odpowiednią diagnozę i zaproponuje leczenie.

Hiperglikemia długotrwała jest niebezpieczna dla organizmu, ponieważ może wywołać uszkodzenia systemu nerwowego, krwionośnego, moczowo-płciowego, a także problemy ze wzrokiem.

To schorzenie może wywołać objawy stopy cukrzycowej, która charakteryzuje się bólem, utratą czucia w stopie, a także pojawieniem się ran i owrzodzeń.

Diagnoza w kierunku hiperglikemii rozpoczyna się, gdy:

  • stężenie glukozy we krwi przekracza 200 mg/dl,
  • stężenie glukozy we krwi na czczo przekracza 126 mg/dl,
  • stężenie glukozy we krwi przekracza 200 mg/dl w ciągu dwóch godzin po spożyciu 75 mg glukozy.

Ustalenia są stosowane bez względu na wiek pacjenta. Wyjątkiem są kobiety w ciąży, u których prawidłowy zakres wygląda nieco inaczej.

6.1. Wysoki poziom glukozy - przyczyny

Hiperglikemię może powodować:

7. Niski poziom glukozy - przyczyny

Hipoglikemię może powodować:

8. Glukoza w moczu

Glukozę wykrytą w moczu należy skonsultować z lekarzem, który zleci dalszą diagnostykę. Najprawdopodobniej zostanie sprawdzona ilość cukru we krwi i wynik powinien być mniejszy niż 125 mmol/dl.

Kolejno wykonuje się próg nerkowy, sprawdzając co 30 minut poziom glikemii przy jednoczesnym badaniu stężenia glukozy w moczu. W tym przypadku glukoza w moczu nie powinna przekroczyć 180 mg/dl.

Jeżeli wyniki badań przekroczą normy wówczas zostanie poprowadzona diagnostyka w kierunku cukrzycy, choroby nerek oraz guza przysadki mózgowej.

Zobacz także:

9. Glukoza w ciąży

W początkowej fazie ciąży ginekolog kieruje pacjentkę na test wykonywany na czczo, który ma za zadanie sprawdzić stężenie glukozy w surowicy krwi. Kolejne badanie przypada między 24. a 28. tygodniem ciąży.

Wówczas kobieta doustnie przyjmuje 50 g glukozy rozpuszczonej w wodzie, a po godzinie zostaje pobrana krew do analizy. Ważne, że badanie może być wykonane bez względu na porę dnia, a także pacjentka może niedługo wcześniej coś zjeść.

Jeśli stężenie glukozy wyniesie od 140 do 180 mg/dl, wymagane jest powtórzenie analizy. Wówczas wymagane jest spożycie 75 gramów glukozy.

Ponowne przekroczenie normy jest wyraźnym sygnałem wystąpienia cukrzycy ciążowej, wymagającej kontroli lekarskiej i ograniczenia spożywania słodyczy. Kobieta zostaje wówczas skierowana do poradni diabetologicznej.

Jeżeli rezultat drugiego badania jest w normie, w 32. tygodniu ciąży zostaje powtórzone doustne obciążenie glukozą (75 gramów).

Następny artykuł: Poziom cukru we krwi

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy