Wazektomia

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Wazektomia to forma sterylizacji wykonywana u mężczyzn. Nie dopuszcza ona do wytrysku nasienia, w którym znajdują się plemniki. Nasienie produkowane jest w jądrach i gromadzone w najądrzach. Podczas stosunku sperma przemieszcza się z najądrzy przez nasieniowody, miesza z innymi elementami nasienia i zostaje wydalana z organizmu. Wszystkie techniki wazektomii zakładają przecięcie lub zablokowanie nasieniowodów tak, że męski ejakulat nie zawiera plemników.

Przebieg wazektomii

Podczas zwykłego zabiegu w znieczuleniu miejscowym lekarz wykonuje dwa nacięcia w mosznie, następnie przecina nasieniowód lub nasieniowody i zamyka ich końce. Wazektomia nie musi być operacyjna. Lekarz wyczuwa nasieniowód pod skórą moszny i przytrzymuje za pomocą zacisków. Następnie specjalnym urządzeniem są wykonywane nacięcia w skórze, przez które nasieniowód jest przecinany. Takie podejście powoduje bardzo niewielkie krwawienie, a szwy nie są potrzebne – nacięcia goją się same. Nowsza metoda wytwarza także mniej powikłań i mniej bólu niż konwencjonalna wazektomia. Wazektomia jest bardzo skuteczna. Oszacowano, że tylko u 15 par na 10 000, które poddało się wazektomii, doszło do poczęcia.

Stan pacjenta po zabiegu wazektomii

Po zabiegu mężczyzna może odczuwać tkliwość przez kilka dni i powinien odpoczywać w domu przynajmniej przez jeden dzień. Wielu mężczyzn poddaje się zabiegowi w piątek, a w poniedziałek wraca do pracy. Powikłania, takie jak opuchlizna, krwiaki, stan zapalny, infekcje mogą się zdarzyć. Są one jednak bardzo rzadkie. Jeśli jednak się pojawią, mężczyzna powinien zgłosić się do lekarza. Kilka dni po zabiegu może powrócić do aktywności seksualnej, z zastrzeżeniem stosowania jeszcze przez pewien czas innych form antykoncepcji. Po zabiegu powinno się stosować dodatkową formę antykoncepcji, dopóki płyn nie będzie wolny od plemników. Zwykle trwa to 10-20 wytrysków. Dopiero po przebadaniu ejakulatu i stwierdzeniu w nim braku plemników, można podjąć współżycie bez dodatkowego zabezpieczenia. Wazektomia nie wpływa na produkcję testosteronu, hormonu męskiego, ani nie zakłóca zdolności mężczyzny do erekcji lub produkcji płynu ejakulacyjnego. Mężczyźni czasami mogą odczuwać okazjonalne trudności w sferze seksualnej, ale mają one prawie zawsze podłoże emocjonalne. Większość mężczyzn wraz z partnerkami odkrywa, że po zabiegu seks jest bardziej spontaniczny i bardziej przyjemny, ponieważ nie muszą się martwić o zabezpieczenie przed niechcianą ciążą. Wazektomia nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, dlatego też ważne jest, aby po zabiegu mężczyźni nadal używali prezerwatyw, jeżeli chcą uniknąć chorób przenoszonych drogą moczowo-płciową.

Skutki uboczne wazektomii

Skutki uboczne wazektomii to głównie zapalenie najądrza/zapalenie jądra. Do tych stanów zapalnych dochodzi najczęściej w ciągu jednego roku po zabiegu. Po zabiegu u niektórych mężczyzn organizm wytwarza przeciwciała przeciwko spermie. Niektórzy lekarze zastanawiają się nad tą reakcją organizmu, ponieważ reakcja immunologiczna ciała na inny jego element powoduje czasami choroby. Reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca młodzieńcza, stwardnienie rozsiane to przykłady chorób autoimmunologicznych. Reakcja immunologiczna może także prowadzić do rozwoju miażdżycy. Jednakże niektóre badania nie potwierdzają, by wazektomia przyczyniała się do rozwoju chorób serca czy innych chorób autoimmunologicznych. Wazektomia nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka prostaty. Wazektomia może być odwrócona, ale to drogi zabieg i nie zawsze kończy się sukcesem, dlatego lekarze zalecają wazektomię tylko dla mężczyzn, którzy są gotowi pogodzić się z tym, że nigdy nie będą już mieli dzieci. Jeśli mężczyzna jest w poważnym związku z kobietą, powinien z nią o tym porozmawiać. Najczęściej jednak zabieg wazektomii wykonywany jest u mężczyzn posiadających już potomstwo oraz w wieku powyżej 40 lat.