Co to jest osteoporoza?

Dzisiejszy styl życia – pośpiech, fatalna dieta, używki oraz brak ruchu – silnie wpływa na nasze zdrowie. Nie zdajemy sobie sprawy, że takie postępowanie również nie jest obojętne dla naszych kości. Osteoporoza to choroba, której rozwojowi sprzyjają wyżej wymienione czynniki.

Polecane wideo:

1. Czym jest osteoporoza?

Często pacjent, słysząc od lekarza diagnozę, jaką jest osteoporoza, nie rozumie istoty tej choroby. Nie każdy lekarz dysponuje wystarczającą ilością czasu, aby należycie wyjaśnić jej charakterystykę i zapoznać go z nią.

Słowo „osteoporoza” pochodzi z języka greckiego i już samo tłumaczenie daje wiele informacji na temat tej choroby; osteon oznacza „kość”, a porus „otwór”, można więc przetłumaczyć to jako „dziurawa kość”.

Osteoporoza to postępująca metaboliczna choroba całego szkieletu człowieka. Dochodzi w niej do zmniejszenia gęstości kości („mniej kości w kości”), następuje też zmiana jej wewnętrznej struktury, przez co szkielet staje się bardziej kruchy i podatny na złamania. Dzieje się tak dlatego, że procesy niszczenia i odbudowy kości, które u zdrowego człowieka pozostają w równowadze, u chorych na osteoporozę przesunięte są w stronę degradacji (człowiek traci więcej tkanki kostnej, niż jest w stanie odbudować).

Na procesy te duży wpływ mają hormony (parathormon, kalcytonina czy hormony płciowe, zarówno estrogeny – hormony żeńskie, jak i androgeny – hormony męskie), ilość wapnia i witaminy D w diecie czy też aktywność fizyczna i wiele innych czynników.

Każdy człowiek około 30. roku życia osiąga tak zwaną masę szczytową kości. Po tym okresie kościec ani nie zwiększa swojej masy (jak to następuje w okresie wzrostu i przez jakiś czas potem), ani jej nie traci (jak to się dzieje po 40. roku życia). Jednak po przekroczeniu 45. roku życia zaczynamy systematycznie „tracić” kości – jest to proces zupełnie naturalny i nie ma w tym nic niepokojącego, o ile utrata ta utrzymuje się na prawidłowym poziomie (ok. 0,5 proc. do 1 proc. masy kostnej rocznie).

Jednak u ludzi cierpiących na osteoporozę utrata ta wynosi od 2 do 4 proc. lub więcej. Co gorsza, jest zupełnie bezobjawowa, więc nie sposób jej zauważyć.

Konsekwencją wyżej wymienionych zmian jest większa podatność kości na złamania, przez co nawet niewielki uraz, który dla zdrowego człowieka byłby zupełnie nieszkodliwy, może doprowadzić do złamania groźnego dla zdrowia, a nawet życia. Złamanie powstałe na skutek takiego urazu nazywamy „złamaniem niskoenergetycznym” lub „patologicznym” i zawsze nasuwa ono podejrzenie procesu chorobowego w obrębie kości, między innymi osteoporozy.

Tkanka kostna u zdrowego człowieka składa się z macierzy zewnątrzkomórkowej oraz części komórkowej. Do komórek tkanki kostnej zaliczają się osteocyty – dojrzałe komórki tkanki kostnej. Powstają one w wyniku mineralizacji osteoblastów. Na powierzchni osteocytów znajdują się liczne wypustki cytoplazmatyczne, dzięki którym mogą one łączyć się z innymi osteocytami i stykają się z naczyniami krwionośnymi, uczestnicząc w wymianie substancji odżywczych. W tkance kostnej znajdują się również osteoblasty – komórki odpowiedzialne za kościotworzenie i za właściwy skład organicznej części pozakomórkowej kości (tzw. osteoid). Na czynność osteoblastów w dużej mierze wpływ mają czynniki hormonalne. Trzeci rodzaj komórek tkanki kostnej to osteoklasty – komórki kościogubne, które są odpowiedzialne za "utylizację" tkanki kostnej. Dzięki przebudowie i odnawianiu struktur kostnych szkielet człowieka jest wytrzymały. Niezwykle ważne jest zachowanie równowagi między osteoblastami oraz osteoklastami. Jest ona niezbędna, by mogły zachodzić procesy wzrostu kości, zrostu złamań oraz wzmacniania kości, które są narażone na znaczne przeciążenia oraz naprężenia. Z kolei w macierzy pozakomórkowej znajduje się kolagen, wapń oraz związki mineralne zapewniające wytrzymałość kości oraz ich elastyczność.

2. Jak często występuje osteoporoza?

Osteoporoza występuje zwykle u kobiet po menopauzie i u mężczyzn w podeszłym wieku.
W Polsce na tę chorobę cierpi około 7 proc. kobiet w wieku 45–54 lat, około 25 proc. kobiet w wieku 65–74 lat i aż 50 proc. kobiet w wieku 75–84 lat. Mimo że choroba ta dotyczy najczęściej kobiet, nie tylko one są na nią narażone, może ona dotykać również mężczyzn, a nawet dzieci.

Już teraz liczbę chorych w naszym kraju szacuje się na 6 milionów, a postawione rozpoznanie osteoporozy ma 3 miliony osób. Na skutek stałego starzenia się społeczeństwa możemy spodziewać się jednak, że ich liczba będzie rosnąć.

Widać więc, że nie jest to problem rzadki, w związku z czym warto mieć chociaż ogólne pojęcie o tej jednostce chorobowej, ponieważ prawdopodobieństwo, że dotknięty zostanie nią ktoś z grona naszych znajomych lub rodziny, jest niestety duże.

3. Typy osteoporozy

Osteoporoza nie u każdego pacjenta przebiega tak samo i nie u każdego powodowana jest przez te same czynniki. W związku z tym, aby usystematyzować i ułatwić porozumiewanie się lekarzy między sobą, a także lekarzy z pacjentami, wprowadzono ogólnie przyjęty podział tej jednostki chorobowej.

  • Typ A (typ II według Meltona i Riggsa), nazywany również „osteoporozą starczą” lub „osteoporozą inwolucyjną”

Występuje u osób w wieku 70–75 lat. Dwa razy częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Główną przyczyną tego typu osteoporozy jest utrudnione wchłanianie wapnia, co prowadzi do zwiększonego uwalniania go z kości. Złamania zdarzające się w tym typie osteoporozy dotyczą najczęściej trzonów kręgów lub bliższej części kości udowej (złamania szyjki kości udowej lub złamania przezkrętarzowe, międzykrętarzowe kości udowej).

  • Typ B (typ I według Meltona i Riggsa), nazywany również „osteoporozą pomenopauzalną

Występuje u kobiet w wieku 55–65 lat. Główną przyczyną tego typu osteoporozy jest niski poziom estrogenów (żeńskie hormony płciowe) występujący u kobiet w wieku menopauzalnym. Złamania kości występujące w tym typie osteoporozy dotyczą głównie dalszego odcinka kości przedramienia (złamania kości przedramienia w okolicy nadgarstka) lub trzonów kręgów.

W tym typie osteoporozy jest ona następstwem innych chorób pacjenta lub przyjmowania przez niego leków.

4. Przyczyny osteoporozy

Lekami, które mogą powodować osteoporozę, są te z następujących grup: glikokortykosteroidy (szeroko stosowane w medycynie, między innymi do leczenia astmy oskrzelowej, ale też wielu innych chorób), leki przeciwpadaczkowe, heparyna (lek podawany w celu zmniejszenia krzepliwości krwi), doustne antykoagulanty (leki często przyjmowane przez ludzi z zaburzeniami rytmu serca), niektóre leki przeciwnowotworowe.

W dalszym ciągu niewiele w naszym społeczeństwie mówi się o typowych przyczynach osteoporozy, jej następstwach czy też o tym, jak możemy jej zapobiegać. Zważywszy na to, jak częsty jest to problem i jak wiele osób już jest lub w niedługim czasie będzie dotkniętych osteoporozą, należy dążyć do tego, aby świadomość ludzi na temat tej choroby stale się zwiększała.

Co więcej, w związku z tym, że średnia wieku w naszym kraju stale rośnie, co oznacza, że nasze społeczeństwo się starzeje, możemy spodziewać się, że liczba ludzi dotkniętych problemem osteoporozy będzie się zwiększać. Uwidacznia to konieczność propagowania wiedzy na temat występowania tej jednostki chorobowej i możliwości zapobiegania jej, jeśli zależy nam na naszych bliskich, znajomych lub nawet na ludziach z naszego otoczenia, ponieważ, jak wiadomo nie od dziś, zapobiegać jest zawsze lepiej, niż leczyć.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Osteoporoza - klasyfikacja, diagnostyka, profilaktyka, leczenie
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Osteoporoza - klasyfikacja, diagnostyka, profilaktyka, leczenie
Osteoporoza - klasyfikacja, diagnostyka, profilaktyka, leczenie

Osteoporoza u kobiet

Osteoporoza u kobiet

, steroidów i leków przeciwkonwulsyjnych), palenie papierosów, spożywanie alkoholu. Profilaktyka osteoporozy u kobiet Zastąpienie utraconej (...) Osteoporoza to choroba, która atakuje...

Ślub

Intercyza przed ślubem

Intercyza przed ślubem lub po zawarciu małżeństwa jest to umowa majątkowa między partnerami. Zawiera się ją, kiedy para chce, aby ich stosunki majątkowe odbiegały od tych „domyślnie" stosowanych przy zawieraniu związku małżeńskiego. Może to oznaczać,...

Zabiegi

Wyłonienie jelita

Stomia zwana jest także przetoką jelitową, przetoką moczową, sztucznym odbytem lub brzusznym odbytem. Jest to celowo wykonane ujście narządu wewnętrznego przez skórę. Wyłonienie jelita to inaczej stomia. Jest to zabieg operacyjny polegający na...

Emocje

Jak być szczęśliwym?

Jak być szczęśliwym człowiekiem? Co robić, by osiągnąć szczęście? Coraz częściej zadaje się te pytania w mediach, prasie, telewizji. Ludzie kupują szereg poradników z cudownymi radami, co zrobić, by osiągnąć subiektywną radość z życia. Gotowej recepty...

Parapsychologia

Medytacje buddyjskie

Ćwiczenia mentalne, znane jako medytacje, można odnaleźć we wszystkich systemach religijnych. Modlitwa jest formą medytacji dyskursywnej. W buddyzmie odczytywanie mantr powoduje uspokojenie umysłu. W większości systemów medytacji celem jest identyfikowanie...

Emocje

Chęć do życia

Chęć do życia

Co odróżnia depresję od innych chorób śmiertelnych? to pradawny instynkt, który tkwi w każdym człowieku. Wiąże się często z instynktem samozachowawczym, czyli unikaniem wszelkich bodźców i sytuacji mogących przynieść szkodę lub doprowadzić do śmierci...

Techniki gotowania

Blanszowanie

Blanszowanie to rodzaj szybkiej, cieplnej obróbki żywności, a konkretnie warzyw i owoców. Jest to sposób na to, by nie jeść surowych warzyw, a równocześnie nie tracić ich chrupkości i świeżego smaku. Blanszowanie polega na tym, że wrzucamy warzywa na...

NLP

Podstawy NLP

Według ogólnej definicji, NLP to zbiór technik komunikacyjnych, których celem jest tworzenie nowych wzorców postrzegania i myślenia u ludzi. Nazwa „NLP" oznacza powiązanie trzech składowych: neuro (procesy neurologiczne), lingwistyczne (język i procesy...

Szybka nauka

Metoda Colina Rose

Nauka języków obcych jest obecnie bardzo popularna. Szybka nauka języka angielskiego bez stresu? Według Colina Rose jest to możliwe. Jego metoda nauki - Accelerated Learning, czyli przyspieszone uczenie się, zakłada przyswajanie języka w sposób możliwie...

Turystyka

Weekend w Europie

Weekend w Europie

Nie jest łatwo zaplanować urlop. Jest tak wiele sposobów spędzania wolnego czasu i tyle miejsc wartych zobaczenia, że ciężko jest się na coś zdecydować. Dla osób, które preferują krótkie wyjazdy i intensywne zwiedzanie, dobrym rozwiązaniem jest dwudniowy...