Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badania wykonywane przy udarze mózgu

Udar mózgu to nagłe wystąpienie ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu trwające co najmniej 24 godziny lub więcej, spowodowane zmianami w przepływie krwi przez naczynia mózgowe. Najczęstszą przyczyną takiego stanu jest zamknięcie tętnicy doprowadzającej krew do mózgu przez skrzeplinę lub oderwany fragment blaszki miażdżycowej, co powoduje jego niedotlenienie. Zdarza się także, że do udaru dochodzi na skutek krwotoku do mózgu np. spowodowanego przez pęknięcie tętniaka jednego z naczyń mózgu.

1. Podstawowe badania przy udarze mózgu

Udar mózgu - zdjęcia

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Podstawą rozpoznania udaru jest wywiad lekarski zebrany od pacjenta lub jeżeli jest to niemożliwe ze względu na to, że pacjent jest nieprzytomny lub ma zaburzenia świadomości – z rodziną lub świadkami zdarzenia. Niezbędne jest zweryfikowanie czasu jaki minął od pojawienia się objawów do czasu przywiezienia do szpitala – determinuje to sposób leczenia. Po zebraniu wywiadu należy ocenić stan pacjenta – czynność serca, oddychanie i wartość ciśnienia tętniczego krwi. U pacjenta, który ma podejrzenie udaru powinno się także wykonać badanie EKG, oznaczyć wysycenie krwi za pomocą pulsoksymetru. Należy także wykonać badanie krwi i oznaczyć w niej wszystkie podstawowe parametry takie jak morfologia, parametry krzepnięcia krwi, stężenie elektrolitów i cukru, wskaźniki stanu zapalnego, biochemiczne wskaźniki czynności nerek i wątroby, markery uszkodzenia mięśnia sercowego a także gazometrię krwi tętniczej – badanie, które pozwala ocenić stężenie tlenu i dwutlenku węgla we krwi, co daje możliwość oceny czy organizm nie jest niedotleniony, a także ogólne badanie moczu. Wszystkie te wstępne badania być może umożliwią rozpoznanie bezpośredniej przyczyny udaru, a także ocenę jak dużego spustoszenia udar dokonał w innych narządach. Należy przeprowadzić także szczegółowe badanie neurologiczne, aby ocenić kliniczne do jak dużych zmian doszło w mózgu.

2. Tomografia i rezonans po udarze mózgu

U każdego chorego z podejrzeniem udaru mózgu należy jak najszybciej wykonać tomografię komputerową głowy lub rezonans magnetyczny. Badanie to pozwalają zróżnicować przyczynę udaru – czy był on skutkiem zamknięcia ważnej tętnicy zaopatrującej mózg w tlen i związki odżywcze, czy wręcz przeciwnie, jest on następstwem krwotoku do mózgu. Odnalezienie przyczyny a przez to rozpoznanie czy był to udar krwotoczny czy niedokrwienny, decyduje o wybraniu metody leczenia, a także wpływa na rokowanie. Na większości oddziałów neurologicznych podstawowym badaniem obrazowym w przypadku udaru mózgu jest tomografia komputerowa. Powinna być wykonana w ciągu 24 godzin od wystąpienia objawów. Jednak im więcej czasu minie od początku udaru do wykonania badania, tym większa jest szansa na wykrycie niedokrwienia mózgu. Dlatego jeżeli w badaniu tym wystąpią zmiany w mózgu o charakterze niedokrwienia można jednoznacznie potwierdzić, jednak brak takich zmian nie pozwala na wykluczenie udaru o charakterze niedokrwienia, gdyż możliwe jest że zmiany są na tyle dyskretne i minęło bardzo niewiele czasu od udaru i po prostu zmian tych w TK jeszcze nie widać. Jeżeli istnieją kliniczne objawy udaru, ale brak zmian w tomografii, należy ją powtórzyć za kilka godzin lub wykonać badanie rezonansem magnetycznym.

Mimo tego, że udaru niedokrwiennego czasem nie widać w tomografii to jest to badanie przydatne w rozpoznawaniu udaru, gdyż pozwala wykluczyć udar krwotoczny, który jest znacznie groźniejszy na zdrowia i życia pacjenta. Jest to najlepsze metoda obrazowania krwotoku do mózgu. Rezonans magnetyczny ma obecnie coraz większą role we wczesnym rozpoznawaniu udaru niedokrwiennego, szczególnie przy udarach zajmujących niewielką część mózgu a także przy udarach wieloogniskowych. Za to badanie to jest obarczone dużo większym błędem, jeżeli chodzi o rozpoznawanie udaru krwotocznego niż tomografia komputerowa.

3. Badanie tętnic (USG doppler i arteriografia)

Przy podejrzeniu udaru wskazane jest także wykonanie badania usg Doppler tętnic mózgowych. Pozwala ono wykryć zwężenia i inne nieprawidłowości w naczyniach mózgowych co daje szanse na znalezienie odpowiedzi, która tętnica była przyczyną udaru. Tą metodą możliwe jest także lokalizowanie zatorów w naczyniach mózgowych. Główną wadą Dopplera było to, że nie pokazuje niewielkich zmian w naczyniach, jednak istnieją coraz bardziej precyzyjne aparaty do usg, które obrazują nawet małe patologie. Konieczne jest także wykonanie badania przepływów w tętnicach szyjnych, gdyż to blaszki miażdżycowe w nich zlokalizowane mogą być przyczyną udaru. Innym badaniem obrazującym tętnice mózgowe jest arteriografia, jednak obecnie wykonuje się je rzadko. Zaletą tego badania jest duża dokładność w obrazowaniu naczyń, wadą to, że jest to badanie inwazyjne, a w związku z tym znacznie bardziej niebezpieczne dla pacjenta niż usg naczyń. Stosuje się ją praktycznie tylko przy podejrzeniu tętniaka naczyń mózgowych. Bardziej bezpieczna dla pacjenta jest arteriografia przy pomocy rezonansu magnetycznego – także dokładnie pokazuje wnętrze naczynia a nie wymaga wprowadzania specjalnego cewnika do naczynia.

4. Nakłucie lędźwiowe a udar mózgu

Jeżeli badanie tomografem komputerowym było prawidłowe, a istnieje realne ryzyko, że wystąpiło krwawienie podpajęczynówkowe, należy wykonać nakłucie lędźwiowe, jednak nie wcześniej niż w ciągu 12 godzin od początku objawów, wykonanie go wcześniej może dać wynik fałszywie dodatni. Przed nakłuciem trzeba koniecznie wykluczyć zwiększone ciśnienie środczaszkowe poprzez wykonanie tomografii komputerowej oraz badania dna oka.

5. Echo serca po udarze mózgu

U niektórych chorych wskazanie jest także wykonanie badania echokardiograficznego serca. Należą do nich przede wszystkim chorzy z chorobą niedokrwienną serca, z migotaniem przedsionków a także z wadami zastawek serca. Serce może być miejscem tworzenia się skrzepliny, która kiedy się oderwie, popłynie z prądem krwi do mózgu i spowoduje jego udar. Wykrycie skrzeplin i zastosowanie leczenia przeciwkrzepliwego może zapobiec kolejnym udarom.

Udar mózgu to bardzo poważna choroba, może kosztować pacjenta sprawność, zdrowie a nawet życie. Ważne jest jak najszybsza diagnoza, która umożliwi wdrożenie właściwego leczenia – w przypadku udaru niedokrwiennego leków rozpuszczających skrzep, który blokuje dopływ krwi do mózgu, a w przypadku udaru krwotocznego wykonanie operacji. Badania dodatkowe, a szczególnie diagnostyka obrazowa są niezbędne w diagnostyce udaru. Nie tylko umożliwiają rodzaj udaru, ale także jego przyczynę, co pomoże lekarzowi w dobraniu właściwego leczenia przyczynowego a tym samym zapobieganiu kolejnym udarom.

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Lekarz Marta Szaniawska,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Udar mózgu - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Udar mózgu
Udar mózgu

Kurkuma w leczeniu udaru

Na międzynarodowej konferencji American Heart Association w Los Angeles przedstawiono wyniki badań, które wskazują, iż lek otrzymywany z kurkumy może przyczynić się do naprawy tkanki nerwowej po uszkodzeniach, do których doszło w wyniku...

Udar mózgu

Wpływ oliwy z oliwek na ryzyko udaru

Na łamach pisma „Neurology” opublikowano wyniki badań, które wskazują, iż dieta bogata w oliwę z oliwek zmniejsza ryzyko udarów mózgu u osób powyżej 65 roku życia. Badania nad spożyciem oliwy z oliwek Naukowcy z...

Udar mózgu

Kwasy omega-3 w terapii udaru

Naukowcy dowodzą, iż DHA (składnik tłuszczu rybiego) może mieć ogromne znaczenie w zapobieganiu uszkodzeniom mózgu w wyniku udaru. W przeciwieństwie do obecnie stosowanego leku, kwas tłuszczowy jest skuteczny nawet, gdy się go poda 5 godzin po...

Udar mózgu

Nowy lek przeciwzakrzepowy w profilaktyce udaru mózgu

Na udar mózgu najbardziej narażone są osoby z migotaniem przedsionków. To właśnie dla nich przeznaczony jest nowy lek przeciwzakrzepowy, którego dotyczą wyniki badań przedstawione ostatnio na kongresie American Heart Association w...

Udar mózgu

Czy jesteś narażona na udar?

Ostatnie badania naukowe wskazały na nowy sposób przewidywania ryzyka udaru. Dwa nieinwazyjne badania szyi z użyciem ultradźwiękówpozwalają na identyfikację osób, u których zwężone tętnice mogą zwiększyć prawdopodobieństwo...

Udar mózgu

Eksperymentalny lek zapobiegający udarom

Podczas międzynarodowej konferencji dotyczącej udarów mózgu naukowcy przedstawili nowy antykoagulant, który pod wieloma względami okazał się lepszy niż kwas acetylosalicylowy w zapobieganiu udarom u pacjentów cierpiących na...

Udar mózgu

Statyny w leczeniu poudarowym

Z badań wynika, iż statyny stosowane w celu obniżenia poziomu cholesterolu mogą zwiększyć skuteczność leku trombolitycznego u osób, które przeszły udar mózgu. Przyczyny udaru Ze wszystkich przypadków udaru 80% stanowią udary...

Udar mózgu

Wpływ miłorzębu japońskiego na mózg

Ludzie od wieków wykorzystują lecznicze właściwości miłorzębu japońskiego. Ostatnio rośliną tą zainteresowali się neurobiolodzy z kliniki Oregon Stroke Center w Portland. Według nich substancje zawarte w miłorzębie japońskim mogą znaleźć...

Udar mózgu

Zawał mózgu

Mózg to, obok serca, najważniejszy organ ludzkiego organizmu. Reguluje on działanie całego naszego ciała oraz wszystkich funkcji każdej, nawet najmniejszej, komórki. To dzięki komórkom mózgowym mówimy, poruszamy się,...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500