Łysienie plackowate

Łysienie plackowate występuje zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Dolegliwość może pojawić się w dowolnym wieku, ale u większości osób pierwsze objawy występują w okresie dzieciństwa lub dojrzewania. Aż 60% przypadków łysienia plackowatego diagnozuje się przed ukończeniem przez pacjentów 20. roku życia. Choroba dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Przyczyny i objawy łysienia plackowatego

Szacuje się, że 20% przypadków ma podłoże dziedziczne. Przyczyna choroby nie jest znana, choć przypuszcza się, że wpływ na schorzenie mogą mieć czynniki genetyczne, stres psychiczny, zaburzenia gruczołów dokrewnych i immunologiczne. Łysienie plackowate często klasyfikuje się jako chorobę autoimmunologiczną, która objawia się błędnym postrzeganiem przez system odporności części własnego ciała jako zagrożenia. U osób dotkniętych łysieniem plackowatym można zaobserwować skupiska białych krwinek (limfocytów) wokół cebulek włosów. W tych miejscach włosy są uznawane przez organizm za coś obcego, co powoduje łagodny stan zapalny, który osłabia włosy i prowadzi do ich wypadania. Nie wiadomo, dlaczego tylko część włosów jest zajętych chorobą. Co ciekawe, jeśli reakcja immunologiczna minie, włosy odrastają. Mimo iż przyczyny łysienia plackowatego nie są do końca znane, choroba ta jest coraz lepiej zbadana. Lekarze doszli do wniosku, że łysienie plackowate w niewielkim stopniu zwiększa ryzyko zachorowania na inne choroby autoimmunologiczne, na przykład na zaburzenia tarczycy, vitiligo oraz niedokrwistość złośliwą.

Łysienie plackowate pojawia się w postaci kilku okrągłych ognisk (1-5 cm średnicy) pozbawionych włosów. Skóra jest w tych miejscach kremowo-żółta. Kiedy dochodzi do wystąpienia placka, trudno przewidzieć, jak będzie się on rozwijał. Placki mogą zarastać lub powiększać się. Rzadko mogą wypadać brwi, rzęsy, włosy zarostu, pachowe i łonowe, a nawet meszek włosowy. Mówi się wtedy o łysieniu plackowatym złośliwym i rokowanie co do odrostu jest tu niepomyślne. U jednej piątej chorych dochodzi do zmian w paznokciach, których powierzchnia staje się nierówna. Można zaobserwować na nich nieregularne wgłębienia.

Diagnoza i leczenie łysienia plackowatego

Rozpoznanie łysienia plackowatego nie jest skomplikowane. Zwykle nie trzeba przeprowadzać żadnych badań, lekarzowi wystarczy obejrzenie łysych placków. Jeśli istnieją wątpliwości dotyczące przyczyny utraty włosów, zleca się niekiedy badanie krwi lub pobranie próbki skóry z łysego miejsca. Czasami wykonuje się biopsję skóry, by zbadać próbkę pod mikroskopem. Leczenie to jedynie kilka metod ogólnych i stosowanie płynów drażniących w celu pobudzenia odrostu włosów. Najbardziej skuteczne są zastrzyki ze sterydami, ale nie sprawdzają się u każdego. Dość powszechne jest niepodjęcie jakiegokolwiek leczenia, zwłaszcza że łysienie plackowate jest niezwykle nieprzewidywalne. W wielu przypadkach dochodzi do samoistnego odrośnięcia włosów. Jeśli u pacjenta wystąpił tylko jeden placek lub dwa, wielu lekarzy doradza, by przez pewien czas nic z tym nie robić. Często włosy zaczynają odrastać po kilku miesiącach, a niewielka zmiana fryzury pomaga zamaskować tymczasowy brak owłosienia w danym miejscu.