Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Tabletki antykoncepcyjne

W XXI wieku tabletki hormonalne stały się jedną z najczęściej używanych metod antykoncepcji przez pary, które chcą zapobiec nieplanowanej ciąży. Po raz pierwszy ta metoda została zastosowana w 1960 roku i od tego momentu zyskała sporą rzeszę fanów. Pierwsze środki zawierały dużą dawkę hormonów, co było przyczyną licznych działań niepożądanych, ale obecne tabletki zawierają najmniejszą możliwą dawkę hormonów, dzięki czemu stały się one bezpieczniejsze. Metoda ta jest, skuteczna, łatwa w użyciu, nie wymagająca codziennej obserwacji swojego organizmu, mierzenia temperatury czy sprawdzania gęstości śluzu. Jednak z drugiej strony nie mogą jej stosować wszystkie kobiety, a od tych, które się na nią zdecydowały wymagana jest systematyczność i pamięć o codziennym zażyciu środka.

1. Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe

Tabletki hormonalne w antykoncepcji

Antykoncepcja hormonalna blokuje wytwarzanie hormonów kierujących dojrzewaniem komórki jajowej.

Są to tzw. minipigułki, które zawierają tylko jeden hormon - gestagen. Dawka progesteronu jest tu bardzo niska, mniejsza niż w preparatach dwuskładnikowych. Głównym mechanizmem działania tej tabletki antykoncepcyjnej jest zagęszczenie śluzu szyjki macicy, co utrudnia przedostanie się plemników do jajowodów, a tym samym zapłodnienie. Długotrwałe stosowanie powoduje także zahamowanie owulacji. Skuteczność tej metody jest bardzo wysoka, wskaźnik Pearla 0,7-1.

1.1. Wskazania do stosowania tabletek jednoskładnikowych

Antykoncepcja hormonalna typu „minipill” jest przeznaczona dla tych kobiet, które nie mogą przyjmować tabletek dwuskładnikowych, czyli dla osób palących papierosy, głównie po 35. roku życia, chorych na cukrzycę, nadciśnienie oraz gdy powyższy środek powoduje liczne lub uciążliwe działania uboczne (wymioty, biegunkę, bóle głowy). Jest to także odpowiednia metoda antykoncepcji dla młodych matek karmiących piersią, ponieważ przyjmowanie minipigułek można rozpocząć już w trzecim tygodniu po porodzie. Hormony, przenikające do mleka, występują tam w śladowych ilościach i nie udowodniono ich szkodliwego działania na dziecko.

1.2. Dawkowanie tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych

Pierwsze opakowanie pigułek antykoncepcyjnych należy rozpocząć w pierwszym dniu cyklu i codziennie przyjmować kolejne tabletki, nawet podczas miesiączki, ponieważ występujące tu krwawienie jest naturalne. Należy ściśle przestrzegać określonej pory przyjmowania pigułek - maksymalna różnica to 3 godziny. Poza tym należy pamiętać, że najefektywniejsze wytwarzanie śluzu rozpoczyna się cztery godziny po zażyciu leku. Efekt antykoncepcyjny uzyskuje się po 14 dniach stosowania, dlatego do tego czasu należy używać dodatkowej metody antykoncepcji.

1.3. Zalety i wady tabletek jednoskładnikowych

Ta metoda antykoncepcji jest bardzo prosta w stosowaniu, kobieta nie musi pamiętać o przerwie między kolejnymi opakowaniami tabletek antykoncepcyjnych. Ważny jest także fakt, że można wykorzystać ten środek zapobiegania ciąży u wielu kobiet, które wcześniej miały medyczne przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających estrogen.

Największym problemem, jaki dostarczają kobietom pigułki hormonalne, jest skrupulatne przestrzeganie pory ich przyjęcia. Ważne jest, by codziennie była to ta sama godzina, ponieważ opóźnienie trzy- lub czterogodzinne może skutkować zapłodnieniem. Mogą one powodować także zaburzenie miesiączkowania, dodatkowe plamienia lub krwawienia, nudności. Dolegliwości te zazwyczaj ustępują po kilkumiesięcznym stosowaniu.

2. Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe

W przeciwieństwie do tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych, te zawierają dwa rodzaje hormonów - estrogeny i gestageny. Obecnie jest to bardzo bezpieczna metoda antykoncepcji (wskaźnik Pearla 0,1-3). Ten typ antykoncepcji można podzielić na następujące grupy:

  • pigułki jednofazowe -zawierają identyczną dawkę hormonów,
  • preparaty dwufazowe - początkowe tabletki antykoncepcyjne zawierają same estrogeny, kolejne estrogeny i gestageny,
  • preparaty trójfazowe - zawierają trzy różne dawki hormonów.

Działanie tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych jest efektem obecności dwóch hormonów, co łącznie powoduje: zahamowanie owulacji, zagęszczenie śluzu szyjkowego, zmiany w budowie błony śluzowej, które w razie zapłodnienia uniemożliwią zagnieżdżenie komórki jajowej.

2.1. Dawkowanie tabletek dwuskładnikowych

Przyjmowanie tego rodzaju tabletek hormonalnych rozpoczyna się tak, jak minipigułki w pierwszym dniu miesiączki. Kolejne pigułki antykoncepcyjne przyjmuje się codziennie przez 21 dni o stałej porze (opóźnienie czterogodzinne nie zmniejsza skuteczności metody).  Po zakończeniu opakowania należy zrobić siedmiodniową przerwę, w której powinno wystąpić krwawienie. W ósmym dniu po przerwie należy rozpocząć kolejne opakowanie, nawet jeśli krwawienie nie ustąpiło. Należy pamiętać, że każde opakowanie trzeba rozpoczynać tego samego dania tygodnia. Jeśli przerwa w przyjmowanych tabletkach antykoncepcyjnych była większa niż 12 godzin należy: przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę (pozostałe pominięte wyrzucić) i przez najbliższe 7 dni stosować dodatkową metodę zabezpieczenia. Następnie należy policzyć, ile tabletek pozostało w opakowaniu:

  • Gdy jest ich mniej niż 7- po zakończeniu opakowania, należy opuścić siedmiodniową przerwę i rozpocząć nowe opakowanie oraz pamiętać przez tydzień o dodatkowym zabezpieczeniu.
  • Powyżej 7- należy tylko pamiętać o dodatkowym zabezpieczeniu, kolejne opakowanie rozpoczynamy według standardowej instrukcji.

Mimo że pominięcie tabletek 8-14 stwarza najmniejsze ryzyko niechcianej ciąży, dla zwiększenia poczucia bezpieczeństwa należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji. Największe ryzyko zapłodnienia daje opuszczenie tabletek początkowych.

2.2. Zalety i wady tabletek dwuskładnikowych

Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe mają wysoką skuteczność, są łatwe i wygodne w użyciu oraz mają wysoką odwracalność efektu antykoncepcyjnego (już w kolejnym cyklu), dlatego są tak chętnie stosowne przez kobiety. Poza tym te pigułki antykoncepcyjne zmniejszają dolegliwości napięcia przedmiesiączkowego oraz krwawienie miesiączkowe, jednocześnie regulując cykle. Ważnym faktem jest, że stosowanie tych środków obniża ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej, osteoporozy, torbieli i raka jajnika, raka endometrium, łagodnych nowotworów piersi oraz częstości zapaleń miednicy mniejszej. Dla kobiet ważnym elementem jest fakt, że odpowiednio dobrany preparat poprawia wygląd cery.

Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe mogą powodować działania niepożądane pod postacią migreny, nudności, poza tym powodują one wzrost masy ciała, spadek libido oraz u niektórych kobiet sprzyjają stanom zapalnym pochwy. Czasami można zauważyć nadwrażliwość na światło i trudności w noszeniu szkieł kontaktowych. Nie chronią one także przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

2.3. Przeciwwskazania do stosowania pigułek dwuskładnikowych

Kobiety palące papierosy po 35. roku życia, z chorobą zakrzepowo-zatorową, z niezdiagnozowanymi krwawieniami z pochwy, z chorobą niedokrwienną serca, z chorobami układu krążenia, zaburzeniami krzepliwości, chorobami wątroby powinny zdecydować się na inną metodę antykoncecji. Poza tym bóle migrenowe, nadciśnienie, cukrzyca, udar mózgu, toczeń rumieniowaty, unieruchomienie, czy planowany zabieg chirurgiczny dyskwalifikują te środki jako metodę bezpieczną.
  
Należy zawsze pamiętać, że to lekarz decyduje, jaki rodzaj antykoncepcji hormonalnej jest dla kobiety najlepszy. Pigułki antykoncepcyjne muszą zostać dobrane indywidualnie, ponieważ nieodpowiedni dobór tabletek powoduje negatywne efekty terapii, m.in.: ból i zawroty głowy, senność.

Bibliografia

  • Janiec W., Kompendium farmakologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3944-3
  • Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0
  • Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
  • Gillebaud J. Antykoncepcja - pytania i odpowiedzi, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, ISBN 83-7430-012-4

Źródła zewnętrzne

Iwona Leleń,
Komentarze (2)
~wiola
~wiola

Witam.
Chciałabym się dowiedzieć czy jeśli zacznę teraz brać tabletki antykoncepcyjne, (pomimo tego że to nie jest pierwszy dzień miesiączki, a raczej jestem 8dni od ostatniej miesiączki) to one będę działać?

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Tabletki antykoncepcyjne - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Tabletki antykoncepcyjne
Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki pięciofazowe

Tabletki pięciofazowe

Na rynku dostępne są już pięciofazowe tabletki antykoncepcyjne. Są to pigułki zawierające dwa hormony, a więc są one tzw. tabletkami złożonymi. Tabletki pięciofazowe mogą być stosowane jako hormonalna metoda zapobiegania ciąży lub jako metoda leczenia ... znajdują się dwie białe tabletki pozbawione substancji czynnych, tzw. tabletki placebo. Pięciofazowe tabletki antykoncepcyjne są ... jako antykoncepcji po porodzie u kobiet karmiących piersią. (Pigułki antykoncepcyjne, Tabletki antykoncepcyjne, Antykoncepcja po...

Tabletki antykoncepcyjne

Rodzaje tabletek antykoncepcyjnych

Rodzaje tabletek antykoncepcyjnych

(...) dwuskładnikowe jednofazowe To najczęściej przepisywane przez lekarzy ginekologów tabletki antykoncepcyjne. Są jednego koloru ... ów, dla których lekarze przepisują kobietom tabletki antykoncepcyjne, gdy efekt ochrony przed niechcianą ciążą ... hormonalnej z EE (np. palaczki), powinny szczególnie pomyśleć o sięgnięciu po tabletki antykoncepcyjne, gdyż opr ... óry jest syntetycznym progesteronem. Z kolei pigułki dwuskładnikowe zawierają zarówno progestagen, jak i estrogen. Obecnie...

Tabletki antykoncepcyjne

Co robić w przypadku spóźnionej tabletki?

(...) antykoncepcyjne wymagają dyscypliny od kobiety, gdyż należy je przyjmować regularnie. Tabletki antykoncepcyjne zawierają kombinację hormon ... godzin Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe, czyli takie, które zawierają estrogen i progesteron stosuje się przez 21 ... stwierdzenia, czy doszło do zapłodnienia. Antykoncepcja po stosunku Istnieją również tabletki antykoncepcyjne, kt ... , Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5(Tabletki antykoncepcyjne, Antykoncepcja a ciąża, tabletki antykoncepcyjne 7 dni...

Tabletki antykoncepcyjne

Brak okresu po odstawieniu tabletek

Brak okresu po odstawieniu tabletek

(...) óry, w tym pojawienie się trądziku; szybciej przetłuszczające się włosy; zmniejszenie biustu i obwodu w biodrach. Tabletki...

Tabletki antykoncepcyjne

Antykoncepcja a tycie

Antykoncepcja a tycie

(...) tabletki antykoncepcyjne powodują zatrzymanie wody i sodu w organizmie. Dlatego przez pierwsze tygodnie zażywania tabletek ... ówić sobie smakołyków.(Metody antykoncepcji, Tabletki antykoncepcyjne, Zmiany...

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne a alkohol

Tabletki antykoncepcyjne a alkohol

Tabletki antykoncepcyjne to jedna z najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży, dla której wskaźnik Pearla wynosi zaledwie 0,2-0,5. Wiele kobiet zastanawia się, czy istnieją czynniki, które negatywnie wpływają na antykoncepcję hormonalną ... o ograniczaniu ilości alkoholu. Ponadto estrogeny zwalniają metabolizm alkoholu, dlatego tabletki antykoncepcyjne połączone z alkoholem ... 978-83-60466-55-1(Metody antykoncepcji, Antykoncepcja a ciąża, Pigułki antykoncepcyjne, Tabletki...

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne a tycie

Tabletki antykoncepcyjne a tycie

(...) jednak skutków ubocznych antykoncepcji doustnej. Niektóre kobiety przyjmujące tabletki antykoncepcyjne, zwłaszcza starego ... przyjmowania estrogenów. Estrogeny sprzyjają magazynowaniu tłuszczu, przez co kobieta stosująca tabletki antykoncepcyjne może mieć problemy z odchudzaniem, a także może przybrać na wadze. Tabletki antykoncepcyjne a apetyt W niektórych przypadkach ... tabletki antykoncepcyjne zawierają minimalną ilość hormonów, niezbędną do zahamowania jajeczkowania. Dzięki temu udało...

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne a odchudzanie

Tabletki antykoncepcyjne a odchudzanie

Tabletki antykoncepcyjne nie są obojętne dla organizmu kobiety. Te najnowsze powodują minimalne skutki uboczne. Czasem ... óre choć rzadko, mogą się pojawić. Wpływ tabletek antykoncepcyjnych na wagę ciała Badania dowodzą, że tabletki antykoncepcyjne ... część twierdzi z kolei, że antykoncepcja hormonalnapomogła im schudnąć. Tabletki antykoncepcyjne zawierają estrogeny ... w zrzucaniu zbędnych kilogramów.Tabletki antykoncepcyjne działają antydiuretycznie. Oznacza to, że zawarte w nich...

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne a piersi

(...) poprawy wielkości piersi, tabletki antykoncepcyjne mają wpływ na wiele innych narządów. Może się powiększyć ... Tabletki antykoncepcyjne zawierają duże stężenie najważniejszych kobiecych hormonów - estrogenów i progestagen ... pigułki antykoncepcyjne cieszą się najbardziej.Na rynku rzeczywiście istnieją tabletki antykoncepcyjne, które...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500