Nadżerka - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Nadżerka szyjki macicy jest jedną z najczęściej spotykanych dolegliwości kobiecych. Nadżerka szyjki macicy to zmiana chorobowa, która pojawia się w części pochwowej szyjki macicy. Lekarze podają, że choruje na nią już jedna na cztery kobiet. Nadżerka nie wpływa znacząco na życie kobiety, jednak może prowadzić do wielu niebezpiecznych chorób, dlatego nie można jej bagatelizować.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Co powoduje raka szyjki macicy?"

spis treści

1. Nadżerka - definicja

Nadżerka to nieregularny zaczerwieniony obszar, występujący na szyjce macicy. Nadżerka (zwana też erytroplakią) powstaje, gdy nabłonek z części pochwowej wypiera nabłonek walcowaty z kanału szyjki macicy. Nadżerka to malutka ranka o nierównej powierzchni, która sprawia wrażenie niepozornej. Jej występowanie jest bardzo powszechne, szacuje się, że dotyka co trzecią kobietę.

Nadżerka szyjki macicy jest powszechnie występującą chorobą żeńskich organów rozrodczych. Nie stanowi niebezpieczeństwa dla życia kobiety, jednak nieleczona nadżerka szyjki macicy może wywołać o wiele poważniejsze schorzenia (jak np. nowotwory). Przyczyny nadżerki nie zostały jeszcze do końca poznane. Bez wątpienia jednak wpływ na rozwój nadżerki mają stany zapalne zachodzące w organizmie oraz infekcje bakteryjne.

Zaniedbana nadżerka może być przyczyną nowotworu złośliwego, czyli raka szyjki macicy. Niestety, nadżerkę trudno zdiagnozować – początkowe objawy nadżerki to tylko zmiany na nabłonku i są one widoczne dopiero podczas badania ginekologicznego. Na części pochwowej macicy ginekolog może zauważyć wtedy ubytek nabłonka charakteryzujący się nierówną powierzchnią.

2. Nadżerka - przyczyny

Przyczyny powstawania nadżerki szyjki macicy nie są do końca poznane. Wiadomo jednak, jakie sytuacje zwiększają ryzyko pojawienia się nadżerki. Należy do nich m.in. ignorowanie stanów zapalnych pochwy i sromu. Nieleczone stany zapalne przyczyniają się do rozwoju nadżerki. Nadżerka może pojawiać się u kobiet, które doznały urazów mechanicznych, np. w trakcie współżycia. Bardziej narażone są również kobiety, które często zmieniają partnerów seksualnych.

Narażone na powstanie nadżerki są kobiety po porodzie, te które rodziły wiele razy oraz te które przeszły poronienie. Osłabiona szyjka macicy jest bardziej podatna na tworzenie się nadżerki.

3. Nadżerka - objawy

Jeśli kobieta nie odwiedza regularnie ginekologa, może nie zdawać sobie nawet sprawy z tego, że ma nadżerkę szyjki macicy. Czasem jednak pojawiają się niepokojące objawy, które mogą świadczyć o rozwijającej się chorobie. Należą do nich krwawienie z pochwy między miesiączkami lub po stosunku oraz białe upławy (czasem zabarwione krwią) o nieprzyjemnym zapachu.

Objawem nadżerki może być również ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej i w podbrzuszu.

Dolegliwości te nie zawsze występują, są też na tyle niespecyficzne, że mogą być równie dobrze symptomem innej choroby. Ważne są więc regularne kontrole u ginekologa, który może zaobserwować zmienioną chorobowo tkankę, za pomocą wziernika. Jeśli zauważy niepokojące zmiany zaleci dalszą diagnostykę.

4. Nadżerka - rodzaje

Wyróżnia się trzy odmiany nadżerki:

  • Nadżerka prawdziwa – w tej odmianie obserwuje się zanik nabłonka; jej przyczyną są urazy mechaniczne, infekcje bakteryjne oraz negatywny wpływ substancji chemicznych. Czasami jest ona jednym z pierwszych objawów raka szyjki macicy.
  • Nadżerka rzekoma – zwana inaczej erytroplakią; najczęściej spotykany rodzaj nadżerki. Powstaje w wyniku zmian nabłonkowych – jeden typ nabłonka tworzy się w miejscu występowania drugiego.
  • Nadżerka w stanach przednowotworowych – ten rodzaj nadżerki poprzedza rozwój nowotworu, jakim jest rak szyjki macicy. Często można zdiagnozować w tym przypadku zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
Sytuacje, kiedy powinnaś pilnie skonsultować się z ginekologiem
Sytuacje, kiedy powinnaś pilnie skonsultować się z ginekologiem [10 zdjęć]

Każda kobieta powinna przynajmniej raz w roku odwiedzać gabinet ginekologiczny. W trakcie wizyty kontrolnej...

zobacz galerię

5. Nadżerka - diagnostyka

Kobieta, która zaobserwuje u siebie niepokojące upławy oraz ból podbrzusza, powinna zgłosić się do ginekologa. Lekarz wprowadza do dróg rodnych kobiety specjalny przyrząd zwany wziernikiem. Dzięki niemu jest w stanie zbadać stan żeńskich narządów płciowych. W rozpoznaniu nadżerki pomaga także wynik cytologii i kolposkopowego.

Cytologia polega na pobraniu komórek z szyjki macicy, następnie lekarz ogląda preparat pod mikroskopem. Badanie cytologiczne ma na celu wykluczenie zmian nowotworowych w obrębie szyjki macicy. Z kolei w badaniu kolposkopowym obserwuje się szyjkę macicy w znacznym powiększeniu.

6. Nadżerka - leczenie

Niektórzy lekarze uważają, że niewielkie nadżerki u młodych kobiet, które jeszcze nie rodziły, nie wymagają leczenia, lecz tylko obserwacji. Niekiedy wystarczy wyeliminować czynnik, który powoduje stan zapalny pochwy, by stan pochwy wrócił do równowagi. Gdy podłoże nadżerek jest hormonalne, w 60 proc. przypadków obserwuje się samoistne wyleczenie nadżerki.

Proces samoistnego leczenia nadżerki może przebiegać z komplikacjami. Mogą towarzyszyć mu stany zapalne, krwawienia bądź torbiele. W nadżerkach leczenie zależy od badania cytologicznego, wielkości zmiany i wywiadu z pacjentką oraz od wieku pacjentki. U nieródek preferuje się postawę wyczekującą, leczenie zachowawcze nadżerek (koagulacja) lub zabiegowe (np. krioterapia, czyli leczenie nadżerek zimnym azotem).

Niekiedy w leczeniu kobiet z nadżerką szyjki macicy wykorzystuje się elektrokoagulację, czyli wypalanie nadżerki prądem.

6.1. Leczenie nadżerki - koagulacja

Jeśli nadżerka nie zniknie po zastosowaniu leków dopochwowych, konieczna może być tzw. koagulacja chemiczna. Nadżerkę smaruje się kilka razy preparatem, który niszczy chory nabłonek. Na jego miejscu, w ciągu dwóch tygodni, odradza się nowy, zdrowy nabłonek. Wspomagająco, podczas leczenia, stosuje się też globulki hormonalne zawierające estradiol. Przyśpieszają one gojenie się nadżerki.

Większe nadżerki usuwa się za pomocą prądu (elektrokoagulacja) lub lasera (fotokoagulacja). Zabieg taki przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym. W przypadku elektrokoagulacji, po zabiegu może pojawić się niewielka blizna. Proces gojenia się rany wynosi od 3 do 5 tygodniu. W przypadku fotokoagulacji blizny nie powstają, proces gojenia jest też krótszy - trwa ok. 2 tygodni.

6.2. Leczenie nadżerki - krioterapia

Zmieniony chorobowo nabłonek można również zniszczyć za pomocą krioterapii, czyli zamrożenia nadżerki. Do tego celu wykorzystuje się sondę chłodzoną ciekłym azotem. Po zabiegu, do momentu wygojenia się ranki, mogą pojawiać się niewielkie upławy.

Niezależnie od tego jaką metodę leczenia wybierze dobry ginekolog, oba te zabiegi wykonuje się ambulatoryjnie, co oznacza, że nie ma potrzeby zostawania w szpitalu na rekonwalescencję.

W przypadku, gdy wynik cytologii sugeruje zmiany nowotworowe lekarz musi pobrać fragment tkanki do badań. Pobranie odbywa się w znieczuleniu ogólnym, a to oznacza, że po zabiegu trzeba spędzić kilka dni w szpitalu.

7. Nadżerka - czas gojenia

W zależności od wybranej metody usuwania nadżerki, czas gojenia się rany może wynosić od 2 do 6 tygodni. W tym czasie należy powstrzymać się od współżycia, a w szczególności od głębokiej penetracji i użycia prezerwatyw. Szyjka macicy musi mieć czas na regenerację, a drażnienie jej ruchami prącia i nasieniem może ją tylko bardziej uszkodzić i wywołać krwawienie. Do czasu wygojenia się rany najbezpieczniej jest zrezygnować ze stosunków dopochwowych.

8. Nadżerka - ciąża

Nadżerki szyjki macicy są bardzo często rozpoznawane w czasie ciąży. Nadżerka w ciąży najczęściej jest wyrywana dlatego, że wcześniej nie daje żadnych objawów, a przed ciążą kobieta rzadko bada się regularnie. Nadżerkę można wykryć w czasie badania ginekologicznego, dlatego bardzo często wykrywa się nadżerkę w ciąży. W przypadku nadżerki szyjki macicy wykrytej w czasie ciąży określa się ją jako ektopię doczesnową. Objawem nadżerki szyjki macicy w czasie ciąży są bóle brzucha i dziwne upławy. W nadżerce w czasie ciąży często pojawiają się również krwawienia.

Jeśli diagnozuje się nadżerkę w czasie ciąży, może to oznaczać, że zmiana jest niewielka i nie zagraża ciąży. Jednak jeśli wiemy o nadżerce i dolegliwości są bardzo dokuczliwe, należy ją wyleczyć jeszcze przed ciążą. Pamiętajmy jednak, że nadżerki szyjki macicy w czasie ciąży nie stanowią dla niej zagrożenia. Lekarzom zależy jednak na wyleczeniu stanu zapalnego spowodowanego przez nadżerkę, który może postępować.

Rekomendowane przez naszych ekspertów:

W leczeniu nadżerki zazwyczaj stosuje się leki przeciwzapalne, które mają usunąć stan zapalny w nadżerce. Takie leczenie nadżerki w ciąży nie zagraża dziecku. Jednak jeśli zmiany w nadżerce są zbyt zaawansowane, wówczas z leczeniem należy poczekać do narodzin.

Następny artykuł: Zapalenie macicy

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy