Mdłości - zatrucie pokarmowe, choroba lokomocyjna, choroby błędnika, wczesna ciąża, zapalenie wyrostka

Mdłości, odbijanie się, sporadyczne wymioty... Pierwsze skojarzenie, jakie w takiej sytuacji przychodzi na myśl kobietom, to ciąża. Jednak tego typu objawy mogą mieć wiele przyczyn i co najmniej kilka – zupełnie odmiennych – mechanizmów powstawania.

Najczęstszą przyczyną mdłości jest wzrost stężenia we krwi szkodliwych substancji, które przenikając przez barierę krew-mózg, oddziałują na ośrodek wymiotny w rdzeniu przedłużonym. Tak się dzieje np. przy niewydolności wątroby i nerek, gdy we krwi wzrasta m.in. poziom bilirubiny lub mocznika. To dlatego pacjenci z niewydolnymi nerkami, którzy muszą być poddawani dializie, aby usuwać z organizmu metabolity i zbędne substancje zawarte we krwi, czują się tym gorzej, im dłuższy czas upływa od poprzedniego zabiegu. Nagromadzenie szkodliwych produktów przemiany materii powoduje złe samopoczucie prowadzące do nudności i wymiotów. Podobna sytuacja występuje podczas stosowania niektórych leków, np. cytostatyków podawanych w trakcie chemioterapii. Tutaj mdłości i uporczywe wymioty są kosztem, który trzeba ponieść za leczenie. To sytuacje ekstremalne. Jakie są najczęstsze?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

1. Mdłości - zatrucie pokarmowe

Nieświeże, nadpsute produkty spożywcze zawierają toksyny. Te, przenikając do żołądka, a potem wraz z krwią do mózgu, pobudzają ośrodek wymiotny, co daje organizmowi sygnał, że należy jak najszybciej pozbyć się niebezpiecznej treści. Co więcej, mechanizm mdłości i wymiotów działa również wtedy, kiedy już wszystko zwrócimy, ponieważ we krwi docierającej do mózgu nadal znajduje się zbyt wysokie stężenie substancji pobudzających ośrodek wymiotny. Dlatego z odruchem tym męczymy się także wtedy, gdy jest to już nieproduktywne, bo nie mamy czym zwracać.

2. Mdłości - choroba lokomocyjna

Jej przyczyną jest dezorientacja organizmu w wyniku sprzeczności informacji odbieranych oczami (najbliższe otoczenie jest nieruchome) a błędnikiem (wrażenie przemieszczania się). Jak temu zaradzić? W czasie podróży nie należy skupiać wzroku na blisko położonych przedmiotach (np. nie czytać, nie korzystać ze smartfona i tabletu), siadać z przodu pojazdu (bądź przy oknie), by obserwować zmieniające się za oknem widoki (wtedy informacje odbierane przez błędnik są spójne z tymi odbieranymi oczami), oraz zażyć jeden z wielu preparatów OTC zawierających wyciągi z imbiru lub dimenhydrinat (Aviomarin).

Poznaj najlepsze sposoby na zwalczenie nudności i wymiotów
Poznaj najlepsze sposoby na zwalczenie nudności i wymiotów [10 zdjęć]

Objawy u dzieci, takie jak nudności oraz uporczywe wymioty, zazwyczaj nie są groźne dla ich stanu zdrowia....

zobacz galerię

3. Mdłości - choroby błędnika (zespół wędrujących otolitów, choroba Ménière'a, zapalenie błędnika)

Nagłe, bardzo gwałtowne ataki zawrotów głowy prowadzące do mdłości i wymiotów mogą być też symptomem choroby błędnika, np. zespołu wędrujących otolitów. W tym przypadku uczucie mdłości wynika z niekontrolowanego przemieszczania się pokruszonych kamyczków węglanu wapnia zawieszonych w płynie zwanym śródchłonką. Kiedy przechylamy głowę, położenie kamyczków zmienia się, zaczynają uciskać odpowiednie receptory, a to daje mózgowi informację o zmianie położenia ciała w przestrzeni. U osób starszych kamyczki te często kruszą się na jeszcze mniejsze kawałki, a te przesuwają się nawet podczas delikatnego ruchu głową. Nawet minimalne podrażnienie receptorów w uchu będzie generować sygnał, że ciało zmienia położenie, a to z kolei uruchamia reakcje mdłości i zawrotów głowy. Choroba Ménière'a polega natomiast na nadmiernym gromadzeniu się płynu w błędniku błoniastym, na skutek czego tworzy się wodniak błędnika.

4. Mdłości - infekcja rotawirusowa

Mdłości i wymioty wraz z biegunką i podwyższoną temperaturą towarzyszą wirusowemu zapaleniu jelit (potocznie nazywanemu grypą żołądkową) i wynikają z drażniącego działania wirusów na ściany jelit. Sposobem radzenia sobie z tą dolegliwością jest zażycie środka zapierającego, leku przeciwbólowego i przeciwzapalnego, picie dużej ilości płynów, uzupełnianie traconych elektrolitów (w postaci np. Gastrolitu) i odpoczynek. Jeżeli wymioty się przedłużają, słabniemy, a skóra po ściśnięciu palcami nie chce powrócić do pierwotnego kształtu, oznacza to odwodnienie organizmu. Taki stan wymaga hospitalizacji i podania kroplówek.

5. Mdłości - wczesna ciąża

Mdłości i towarzyszące im poranne wymioty pojawiają się w pierwszych tygodniach ciąży. Ich przyczyną są przede wszystkim gwałtowne zmiany hormonalne – wzrost poziomu gonadotropiny kosmówkowej (HCG) oraz wysokie stężenie estrogenu i progesteronu. Wysoki poziom hormonów we krwi działa drażniąco na błonę śluzową żołądka i powoduje rozluźnienie mięśniówki przewodu pokarmowego, co zmniejsza skuteczność trawienia.

Możliwą przyczyną porannych mdłości jest też spadek glukozy we krwi po długim czasie niejedzenia w nocy – dlatego w takiej sytuacji od razu po wstaniu z łózka dobrze jest cokolwiek zjeść. Jeśli mdłości są umiarkowane, warto je po prostu przeczekać. W większości przypadków samoistnie ustąpią w 4. miesiącu ciąży. Do tego czasu należy zachować regularność posiłków, unikać potraw tłustych o intensywnym, drażniącym zapachu, a także kawy i napojów mlecznych. Można wspomagać się herbatą imbirową (ma działanie przeciwwymiotne). Jeśli natomiast dolegliwości nasilają się, trzeba powiedzieć o tym lekarzowi, bo mogą powodować odwodnienie, produkcję toksycznych ciał ketonowych oraz niedobory składników odżywczych, a to wszystko ma wpływ na rozwój płodu.

6. Mdłości - zapalenie wyrostka, zmiany chorobowe w obrębie woreczka żółciowego, dwunastnicy lub wątroby

Kiedy wymiotom i mdłościom towarzyszy mniej lub bardziej odczuwalny ból w górnej części brzucha (w przypadku chorób woreczka żółciowego czasami zlokalizowany w klatce piersiowej) może to świadczyć o chorobie układu pokarmowego. Wymioty towarzyszące stanom zapalnym woreczka żółciowego, dwunastnicy lub wątroby często przybierają postać odruchowych, czyli takich, które są mimowolną reakcją organizmu na bóle trzewne.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Objawy zatrucia Salmonellą

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy