Grypa żołądkowa - etiologia, objawy, powikłania, leczenie

Grypa żołądkowa to nieprzyjemne schorzenie zwane również grypą jelitową. Jego leczenie polega jedynie na łagodzeniu objawów. Nie ma bowiem leku, który walczy z wirusem grypy żołądkowej – organizm musi uporać się z nim samodzielnie. W walce z nim ważne jest regularne nawadnianie oraz lekkostrawna dieta. Jednak w przypadku, gdy wirusem zakazi się dziecko, lepiej skontaktować się z pediatrą, by uniknąć odwodnienia. Jak sobie poradzić z grypą żołądkową?

Grypa żołądkowa, zwana grypą 24 godzin, to choroba polegająca na podrażnieniu żołądka i jelit. Drobnoustroje wywołujące grypę żołądkową dostają się do organizmu przez jamę ustną. Grypa żołądkowa zazwyczaj trwa kilka dni przed pojawieniem się objawów. Mimo nazwy, grypy żołądkowej nie wywołuje wirus grypy, ale rotawirusy.

1. Grypa żołądkowa - czym jest?

Kiedy grypa zaczyna być groźną chorobą?
Kiedy grypa zaczyna być groźną chorobą?

Grypa to niebezpieczna choroba wirusowa; co roku na świecie umiera rocznie od 10 000 do 40 000 osób....

zobacz galerię

Zobacz film: "Jakie są objawy grypy żołądkowej?"

Choroba, którą potocznie nazywamy grypą żołądkową, to tak naprawdę zakażenie przewodu pokarmowego o etiologii wirusowej. Choć choroba określana jest mianem „grypy”, ani morfologicznie, ani biochemicznie nie jest z nią związana. Nazwa powstała zaś ze względu na charakterystyczne spektrum podobieństw. Zalicza się do nich etiologię wirusową obydwu chorób, cykliczny okres zakażeń, wzrost ilości chorych w okresie jesienno- zimowo- wiosennym oraz bardzo podobną łatwość transmisji. Przypadki grypy żołądkowej mogą mieć także charakter epidemiczny. Na szczęście jednak, częściej są to lokalne (np. dom lub blok), lub występujące na oddziałach szpitalnych (wysokie ryzyko wsytępuje szczególnie na oddziałach dziecięcych i geriatrycznych) przypadki zakażeń.

Na początku lat 70. pojawiła się choroba powodująca ostre stany zapalne przewodu pokarmowego, z towarzyszącym jej szerokim spektrum objawów żołądkowo-jelitowych. Choć jej przyczyny były nieznane, objawy i okres pojawiania się epidemii podobne były do grypy. W potocznym języku została więc nazwana grypą żołądkową. Jednak już w 1973 roku przyczyna została zidentyfikowana przez Australijkę - dr Ruth Bishop – lekarz szpitala The Royal Children’s Hospital in Melbourne. W kale chorego dziecka i bioptacie dwunastnicy, dzięki mikroskopii elektronowej, zauważyła ona nieznane dotąd wirusy, które nazwała określeniem duovirus. A to ze względu na fakt, że pochodziły one z dwunastnicy (duodenum) i miały podwójny kapsyd (tzw. płaszcz białkowy, wewnątrz którego znajduje się kwas nukleinowy wirusa).

Nazwę rotawirusy zasugerował pewien czas później Dr Thomas Henry Flewett. Ich nazwa to zlepek słów rota (z łac. koło – od ich kształtu) oraz wirus. Każdego roku na świecie notuje się około 120 milionów przypadków zakażeń. W Europie, wśród dzieci jest to około 4 milionów przypadków. Śmiertelność z powodu choroby wśród osób dorosłych jest znikoma (około 4 %, z czego większość na skutek powikłań), niestety wśród dzieci jest znacznie gorzej. Notuje się bowiem od 600 do 650 tysięcy przypadków śmiertelnych. W Stanach Zjednoczonych, przed rozpoczęciem programu szczepień antywirusowych, rotawirusy spowodowały śmierć ok. 2,7 mln dzieci, hospitalizację prawie 6 tys. i około 37 śmierci każdego toku. Kampanie zdrowia publicznego zwalczające rotawirusy skupiają się na zapewnieniu doustnej rehydracji dla zakażonych dzieci oraz szczepionek. W Polsce rocznie choruje około 200 tysięcy dzieci. Przypadków śmiertelnych jest około 100, z czego większość to niemowlęta.


PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

2. Grypa żołądkowa - etiologia

Rotawirusy są jednym z kilku wirusów powodujących infekcje grypy żołądkowej, pomimo braku związków z grypą. To najczęstsza przyczyna dotkliwej biegunki wśród dzieci i niemowląt. Do 5. roku życia prawie każde dziecko na świecie chociaż raz było zainfekowane rotawirusami. Podczas każdej infekcji następuje wzmocnienie odporności i następne infekcje są mniej dotkliwe, więc dorośli są rzadko zarażeni. Istnieje 5 rodzajów tego wirusa, określanych kolejno A, B, C, D i E. Rotawirus A jest najczęstszy i powoduje ponad 90% infekcji. Co ważne, tylko trzy grupy rotawirusów (oznaczone symbolami A, B i C) są zakaźne dla ludzi. Podstawą budowy wirusa jest jego genom, składający się z 11 segmentów RNA, zamknięty w trzywarstwowej otoczce kapsydowej. Ze względu na rodzaj tej otoczki wirus ten określany jest bryłowym. Wirus odporny jest na zamrażanie oraz inkubację przez godzinę w temperaturze 56 °C. Zakaźność zmniejsza jednak alkohol etylowy i podchloryn sodu. Dzięki takim właściwościom, wśród ludzi krąży aż pięć szczepów wirusa, co znacznie utrudnia możliwości leczenia.

Wirus grypy żołądkowej jest przenoszony drogą fekalno-oralną. Infekuje i uszkadza komórki z jelit. Mimo że wirus został odkryty w 1973 roku i odpowiada za 50% hospitalizacji dzieci i niemowląt z objawami ciężkiej biegunki, jego rola nie została należycie poznana w środowisku zdrowia publicznego, szczególnie w krajach rozwiniętych. Rotawirus również infekuje zwierzęta i jest chorobotwórczy dla inwentarza.

3. Grypa żołądkowa - objawy

Pierwsze objawy choroby żołądkowej wyglądają bardzo niewinnie, stąd też tak trudno ją rozpoznać. Bardzo często mylone są także z zatruciem pokarmowym. Ile trwa grypa żołądkowa? Okres inkubacji choroby trwa około od 1 do 3 dni, natomiast właściwe objawy zakażenia zazwyczaj od 2-4 dni. W niektórych przypadkach może to być jednak nawet 9 dni. Wśród objawów jakie mogą się pojawić, znajdują się:

  • gorączka – pojawia się zazwyczaj jako pierwsza w końcowej fazie inkubacji, w większości mylona jest z inną chorobą lub po prostu ignorowana,
  • biegunka – ostra, przewlekła i wodnista, występuje nawet kilkanaście razy na dobę,
  • bóle brzucha – towarzyszą biegunce,
  • wymioty – mogą występować nawet kilkanaście razy dziennie,
  • nudności,
  • ogólne zmęczenie i złe samopoczucie,
  • brak apetytu.

4. Grypa żołądkowa - powikłania

Grypa żołądkowa u dzieci w wieku od 3 miesięcy do 3 lat należy do szczególnej grupy ryzyka. To właśnie wśród nich zachorowalność jest najczęstsza i najgroźniejsza w skutkach. Może zaowocować wystąpieniem licznych powikłań a nawet prowadzić do śmierci. Do najgroźniejszych powikłań pogrypowych należą: odwodnienie, drgawki gorączkowe u dzieci, zapalenie płuc czy oskrzeli, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie zatok i ucha oraz nasilenie wszystkich innych dotychczasowych chorób.

Zobacz także

5. Grypa żołądkowa - drogi zarażenia

Zarówno rotawirusy, jak i inne wirusy, które mogą być przyczyną grypy żołądkowej wyjątkowo łatwo ulegają transmisji. Bezpośrednio wpływa to na fakt, że tak trudno się przed nimi uchronić. Czy jednak na pewno nie jest to możliwe? Znając przyczyny i drogi, jakimi wirusy atakują organizm człowieka możemy pamiętać o profilaktyce. Może nie jest ona skuteczna w 100%, lecz na pewno zmniejsza ryzyko zakażenia.

Jak dochodzi do zarażenia grypą żołądkową?

  • choroba rozprzestrzenia się droga kropelkową, szczególnie niebezpieczny jest więc kontakt z innym zakażonym, oraz przedmiotami, z którymi miał styczność,
  • nieodpowiednia higiena osobista,
  • brudne środowisko (np. przebywanie w pomieszczeniach nieprzewietrzonych),
  • brak regularnej dezynfekcji sanitaratów w okresie jesienno-zimowym,
  • picie wody, która nie jest do tego przeznaczona.

6. Grypa żołądkowa - leczenie

Niestety pomimo faktu, że rotawirusy wywołujące grypę żołądkową zostały odkryte około 40 lat temu, wciąż nie ma na nie swoistego leczenia przeciwwirusowego. Najczęściej jednak leczenie nie jest nawet potrzebne. Podstawowym zaleceniem podczas trwania choroby jest uzupełnianie płynów i elektrolitów, które człowiek traci podczas wymiotów i biegunki. Specjalne preparaty wieloelektrolitowe można kupić w aptece. Ponieważ nie są one jednak zbyt smaczne, wskazane jest picie przynajmniej zimnej wody niegazowanej. Należy pamiętać, że soki lub mleko mogą nasilić biegunkę. W przypadku towarzyszącej gorączki zaleca się leki przeciwgorączkowe. Dodatkowym zaleceniem leczniczym jest także pozostanie w łóżku oraz odizolowanie się od innych zdrowych osób. Pamiętajmy, by nie bagatelizować pozornie niegroźnej grypy żołądkowej!

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Świńska grypa

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!