Choroba hemolityczna noworodka

Choroba hemolityczna noworodka powstaje, gdy dochodzi do niezgodności (konfliktu krwi) w zakresie czynnika Rh lub grup krwi AB0 między matką a płodem. Wtedy we krwi matki pojawiają się specyficzne przeciwciała klasy IgG, które przechodząc przez łożysko, powodują rozpad czerwonych krwinek płodu, co niesie za sobą wystąpienie retikulocytozy i niedokrwistości.

Przyczyny choroby hemolitycznej noworodka

Przeciwciała przeciwko erytrocytom wytwarzane są we krwi matki, gdy pojawia się obcy dla organizmu matki antygen. Dzieje się tak, gdy występuje konflikt serologiczny, tj. niezgodność czynnika Rh między matką a płodem. Pierwsza ciąża nie jest zagrożona, gdyż nie było bezpośredniego kontaktu krwi matki z płodem. Dochodzi do tego dopiero w czasie porodu. Organizm matki wytwarza przeciwciała IgG przeciwko antygenowi znajdującemu się w krwinkach czerwonych dziecka. Przeciwciała te pozostają w organizmie kobiety po porodzie. Przy kolejnej ciąży z niezgodnością tkankową dochodzi do przenikania IgG przez łożysko, kierowania na erytrocyty płodu i ich niszczenia, co może być zagrożeniem życia płodu.

Choroba hemolityczna u dziecka w trakcie pierwszej ciąży może wystąpić na skutek:

  • urazu, pęknięcia w łożysku w czasie ciąży czy też zabiegów medycznych przeprowadzonych w okresie ciąży, powodujących naruszenie ściany macicy,
  • transfuzji krwi,
  • występowania u kobiety grupy krwi 0 – pojawia się rodzaj odpowiedzi immunologicznej na antygeny A i B, które są szeroko rozpowszechnione w środowisku; zwykle prowadzi to do produkcji przeciwciał IgM anty-A i IgM anty-B we wczesnym okresie życia, w rzadkich przypadkach produkowane są przeciwciała IgG.

Objawy choroby hemolitycznej noworodka

Choroba hemolityczna noworodka występuje w postaci łagodnej lub ciężkiej, ale może nawet dojść do śmierci płodu w wyniku niewydolności mięśnia sercowego. Hemoliza krwinek powoduje szybki wzrost stężenia bilirubiny we krwi, co skutkuje w swej najcięższej postaci ciężką żółtaczką dziecka. Łożysko nie jest w stanie usunąć tak wysokiego poziomu bilirubiny – to tworzy objawy żółtaczki u noworodków (skóra żółtawa i żółte zabarwienie białek oczu) w ciągu 24 godzin po urodzeniu. Gruntowna niedokrwistość może spowodować niewydolność serca, z bladością, powiększeniem wątroby i/lub śledziony, obrzęki i niewydolność oddechową. W ciężkiej postaci mogą wystąpić wybroczyny i plamica. Jeśli stężenie bilirubiny przekroczy pewien ustalony poziom, może dojść do uszkodzenia mózgu – tzw. żółtaczka jąder podstawy mózgu – co w konsekwencji, jeśli dziecko przeżyje, powoduje niedorozwój psychofizyczny.

Diagnostyka i leczenie choroby hemolitycznej noworodka

W celu zdiagnozowania choroby u dziecka przeprowadza się szereg badań, m.in.:

  • badanie krwi,
  • testy biochemiczne na występowanie żółtaczki,
  • morfologię krwi obwodowej,
  • bezpośredni test Coombsa (pozytywny wynik testu świadczy o chorobie).

Badania krwi prowadzone u matki:

  • pośredni test Coombsa.

Przed urodzeniem możliwości leczenia obejmują leczenie wewnątrzmaciczne lub na początku indukcji porodu transfuzję krwi. U matki można zastosować wymianę osocza w celu zmniejszenia poziomu krążących przeciwciał aż o 75%. Po urodzeniu leczenie zależy od ciężkości stanu. Polega ono na stabilizacji temperatury i monitorowaniu dziecka. Może to być także transfuzja krwi czy zastosowanie wodorowęglanu sodu do korekcji kwasicy i/lub wspomagania wentylacji. U matek z czynnikiem Rh(+) będących w ciąży z dzieckiem Rh(-) podaje się w 28 tygodniu ciąży i w ciągu 72 godzin po porodzie immunoglobuliny Rh (RhIG), aby zapobiec uczuleniu na antygen D.

Przypisy
Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6

Artykuły Choroba hemolityczna noworodka

Niedokrwistość (potocznie nazywana anemią) jest patologicznym stanem, o którym mówimy, kiedy dochodzi do zmniejszenia liczby erytrocytów (czerwonych krwinek), poziomu hemoglobiny (barwnika ...

Noworodek dystroficzny w ocenie skalą APGAR dostaje zwykle minimalną ilość punktów za reakcje na bodźce i za napięcie mięśniowe. Dystrofie mięśniowe należą do chorób dziedzicznych.

Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych, które są wywoływane przez nadmiar witamin w organizmie. Chodzi tu przede wszystkim o mikroelementy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E, K. ...

Wysypka u niemowląt może oznaczać albo jakąś alergię (pokarmową, kontaktową, wziewną itd.), albo chorobę wieku dziecięcego, taką jak np. odra, różyczka czy ospa wietrzna.

Świąd bardzo często pojawia się wraz z atopowym zapaleniem skóry. Niewiele osób wie jednak, jak&nbsp; postępować w takim przypadku oraz jak właściwie rozpoznać czynniki drażniące. Z tego powodu edukacja ludzi na temat tej choroby jest bardzo ważna.<br />
<br />
Co robić, by nie dopuścić do pojawienia się tak przykrej dolegliwości? Istnieje cały szereg działań, które mogą działać zapobiegawczo. Przede wszystkim nie wolno dopuścić do nadmiernego wysuszenia skóry. Lepiej zatem zrezygnować z długich kąpieli w gorącej wodzie. Skóry nie wolno mocno pocierać celem wysuszenia, a do po takim rytuale pielęgnacyjnym wskazane jest zastosowanie produktów nawilżających. Takie zabiegi pomogą zredukować swędzenie skóry. Noszona odzież powinna być luźna i wykonana z bawełny. Kolejnym ważnym elementem jest pranie nowych ubrań. Często bywa tak, że mają one na sobie środki chemiczne takie jak np. formaldehydy. Należy jednak unikać proszków do prania czy środków zmiękczających tkaniny.<br />
<br />
Jakie są inne sposoby protekcji przed świądem? Więcej o tym opowie prof. Jacek Szepietowski.

Spożywanie pokarmów rybnych bogatych w kwasy omega-3 przez kobiety w ciąży może wywrzeć pozytywny wpływ na układ odpornościowy dziecka. Niestety, nie wszystkie ryby są bezpieczne dla dziecka.

Ryby i owoce morza są głównym i bezpośrednim źródłem korzystnie działających kwasów tłuszczowych z grupy omega-3. Najwięcej dobroczynnych kwasów zawierają łosoś, sardynki i wszystkie skorupiaki.

W momencie, kiedy zdrowe dziecko przyjdzie na świat, na pewno odczujesz ulgę. Jeśli jednak jesteście podobni do większości nowo upieczonych rodziców, ta ulga nie potrwa długo. Nieprzewidziane ...

Noworodki często dopada czkawka i nadmierna produkcja gazów. Zdarza im się także pluć. Takie zachowanie często przyprawia rodziców o zawrót głowy, trzeba jednak w tych sytuacjach zaufać naturze.

Febra to dawna nazwa malarii, zwanej również zimnicą, przewlekłej tropikalnej choroby pasożytniczej. Wywołuje ją jednokomórkowy pasożyt – zarodziec (Plasmodium) – który zagnieżdża się w komórkach ...

Erytrocyty zaatakowane pasożytem.&nbsp;

Methemoglobinemia to choroba krwi, która związana jest z powstaniem nieprawidłowej hemoglobiny , której cząsteczka hemu zawiera żelazo na +III stopniu utlenienia zamiast na +II. Powoduje to ...

W zależności od stopnia nasilenia, methemoglobinemia może nie powodować żadnych objawów lub w przypadku zawartości methemoglobiny powyżej 70% – może powodować śmierć.

Pasty do zębów dla niemowląt powinny różnić się swym składem od past używanych przez dorosłych. Wynika to z faktu odmiennej budowy szkliwa i zapotrzebowania organizmu na fluor. Ponadto niewiele ...

Babezjoza rzadko występuje u ludzi, ale często chorują na nią psy. Jest to choroba przenoszona przez kleszcze i może występować razem z boreliozą . Chorobę wywołuje pierwotniak grupy ...

Pierwotniaki z rodzaju Babesia, w jednej z krwinek widać zmiany (ciemniejszy odcień).

Lordoza jest to zgięcie kręgosłupa ku przodowi w płaszczyźnie strzałkowej. Prawidłowo kręgosłup dorosłego człowieka tworzy 3 krzywizny: lordozę szyjną, kyfozę piersiową, lordozę lędźwiową ...

Leczenie lordozy opiera się na stosowaniu usztywniających gorsetów. W niektórych przypadkach operacja może być jednak nieunikniona.

Jaskra wtórna to choroba narządu wzroku polegająca na uszkodzeniu nerwu wzrokowego oraz komórek siatkówki, wywołana czynnikami patologicznymi zwiększającymi ciśnienie środgałkowe . Takie ...

Jaskra wtórna

Badanie przeciwciał odpornościowych u kobiet w ciąży, inaczej zwane badaniem w profilaktyce konfliktu serologicznego , ma na celu stwierdzenie obecności przeciwciał we krwi, które mogłyby być ...

Układ odpornościowy opiera się na działaniu mechanizmów organizmu, które mają na celu ochronę&nbsp; przed chorobami, infekcjami i bakteriami. Narządy układu odpornościowego to: szpik kostny, grasica, śledziona, węzły chłonne, migdałki, etc. Organizm ma wykształconą odporność wrodzoną (nieswoistą) oraz odporność nabytą (swoistą). Oba rodzaje odporności opierają się na zdolności układu do rozróżniania antygenów (substancji przywiązanych do receptorów odpornościowych, wywołujących odpowiedź immunologiczną).<br />
<br />
Zaburzenia odporności są przyczyną poważnych chorób. Jeżeli system immunologiczny pracuje nieefektywnie, można mówić o niedoborze odporności, która jest najczęściej spowodowana chorobami genetycznymi, ciężkim zakażeniem (retrowirusem HIV) i przyjmowanianiem niektórych środków farmakologicznych.

Wirus cytomegalii (CMV) bytuje w organizmie człowieka i uaktywnia się, gdy słabnie odporność organizmu gospodarza. Zakażona komórka powiększa się nawet 40-krotnie i zawiera charakterystyczne ...

Żółtaczka u noworodków to powszechna dolegliwość. Charakteryzuje się wysokim poziomem bilirubiny we krwi , który powoduje żółtawy odcień skóry i białek oczu. W większości przypadków żółtaczka ...

Rzeżączka to bakteryjna choroba weneryczna, występująca zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Jej objawy są niezbyt przyjemne, warto więc wiedzieć, jak można leczyć jej objawy, gdy dojdzie do zakażenia.

Nieleczone prowadzi do stanów zapalnych, powstawania ropni itp.

Toczeń rumieniowaty układowy to złożona choroba, która może mieć wiele różnorodnych objawów.

Co to jest toczeń rumieniowaty układowy, czyli historia wielkiego mistyfikatora

Antybiotyki w ciąży mogą negatywnie wpłynąć na rozwój płodu. Przyjmowanie leków w ciąży powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. Kobieta powinna jednak znać ryzyko, które się z tym wiąże.

Lekarz, zanim przepisze antybiotyki lub jakiekolwiek inne leki kobiecie w ciąży lub karmiącej, musi przeanalizować wszystkie plusy i minusy takiej kuracji.

Zespolenie przełyku jest zabiegiem wykonywanym u dzieci z niedorozwojem przełyku. Choroba jest wadą wrodzoną u dzieci i zdarza się raz na 3000 do 5000 porodów. Niedorozwój przełyku zagraża życiu ...

VDRL (ang. Venereal Diseases Research Laboratory) to test przesiewowy na syfilis ( kiłę ). Inne nazwy to badanie WR, czyli chorób wenerycznych . Test ten należy do klasycznych nieswoistych ...

Pytania do eksperta

Guzek na lewej stopie

Witam serdecznie! Mam na stopie lewej w miejscu widocznym guzka o cechach ganglionu dł. 11mm. To jest wynik USG kończyn dolnych, oprócz tego niewydolność żył u nogi lewej. Moje pytanie to: czy tylko chirurgicznie można tego gangliana usunąć, mówi się że w tym samym miejscu urośnie i jeszcze większy, mam już problem z włożeniem buta. Okładam rywanolem tego guzka, ale chyba już nie pomaga, może ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zimny i bolesny palec wskazujący ręki

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Widoczna żyła podskórna prącia

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »