Impotencja

Impotencja występuje głównie u mężczyzn powyżej 50. roku życia, ale może wystąpić w młodszym wieku. Jest to dysfunkcja seksualna, której główny objaw stanowi br ak erekcji lub wytrysku nasienia, mimo podniecenia i satysfakcjonującej gry wstępnej. Krótkotrwałe zaburzenia erekcji są rzeczą normalną i nie należy ich mylić z impotencją. Za impotencję najczęściej odpowiada nieprawidłowy przepływ krwi, co sprawia, że penis nie jest w stanie uzyskać pełnej i trwałej erekcji. Większość mężczyzn traktuje tę przypadłość jako objaw starzenia lub całkowicie ignoruje problem podczas wizyty u lekarza.

Przyczyny impotencji

Impotencja bywa określana na wiele różnych sposobów – zaburzenia erekcji członka, brak reakcji genitalnej, niepełne wzwody, brak wzwodu, dysfunkcja erekcyjna, zanik lub osłabienie reaktywności seksualnej. Jako czynniki ryzyka wymienia się - poza wiekiem biologicznym - cukrzycę, nadciśnienie, hiperlipidemię i palenie papierosów. Najczęstszymi przyczynami impotencji są czynniki:

• psychogenne, np. lęk przed seksualnością, lęk przed posiadaniem dziecka, depresja, zaburzone relacje między partnerami, kompleks małego członka, nieświadome tendencje homoseksualne, psychastenia, czynniki ambicjonalne, stres sytuacyjny, zaburzenie identyfikacji z rolą męską, rygoryzm seksualny, lęk przed kobietami, ortodoksja religijna, niska samoocena;
• neurogenne, np. urazy kręgosłupa, dyskopatie, cukrzyca, udar mózgu, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, stany pooperacyjne w obrębie miednicy, guzy mózgu, choroby neurologiczne (np. stwardnienie zanikowe boczne, tetraplegia, paraplegia, polineuropatia, zaawansowana postać SM);
• hormonalne, np. obniżony poziom testosteronu, podwyższony poziom prolaktyny;
• krążeniowe, np. nadciśnienie związane z paleniem tytoniu, cukrzyca, miażdżyca naczyń krwionośnych, zmiany w naczyniach prącia;
• farmakologiczne, np. leki przeciwnadciśnieniowe, neuroleptyki, leki antydepresyjne z grupy SSRI i SNRI.      

W przypadku zaburzenia somatogennego, impotent nie jest w stanie osiągnąć erekcji ze względu na wiek albo choroby (choroba Peyroniego, wady rozwojowe narządów płciowych, np. stulejka).

U około 25% mężczyzn impotencja ma podłoże mieszane, np. hormonalne i krążeniowe, co spotyka się częściej w przebiegu andropauzy. Przyczyny psychogenne powszechniejsze są u młodych mężczyzn – szczególnie w związku z nową, wymagającą partnerką. Doświadczenie zaburzeń erekcji członka uderza w poczucie męskiej wartości, rodzi lęk i poczucie zagrożenia co do przyszłej sprawności.

Lęk przed impotencją może być tak silny, że niejeden mężczyzna nie dopuszcza do siebie takiej myśli, rozpoznaje inną przyczynę, np. zanik popędu, błędy popełniane przez partnerkę. Problem jest o tyle ważny, że poza impotencją mogą występować inne zaburzenia seksualne, np. zaburzenia wytrysku, obniżenie poziomu libido. Nie zawsze wiadomo, co było zaburzeniem pierwotnym, a co wtórnym. Impotencję na tle psychicznym można podejrzewać w wypadku, gdy pojawia się nagle, w konkretnej sytuacji, gdy między partnerami istnieją jakieś napięcia, lęki, a poranne erekcje członka są pełne. Impotencja na tle organicznym najczęściej rozwija się stopniowo, poranne erekcje są niepełne lub zanikają, nie ma zaburzeń wytrysku nasienia.

Diagnostyka impotencji

Nie każde zaburzenie wzwodu jest początkiem impotencji, dlatego nie warto od razu wpadać w panikę. Znacznie częściej zdarzają się zaburzenia wywołane przemęczeniem i przepracowaniem, brakiem snu lub zbyt dużą ilością wypitego alkoholu. Impotencja mężczyzny to nie tylko jego problem. To także problem kobiety, która dzieli z nim seksualne porażki. Do rozpoznania przyczyn impotencji wystarczy dobrze zebrany od pacjenta wywiad, przeprowadzenie badań laboratoryjnych (poziom cukru, cholesterolu, testosteronu, prolaktyny, kreatyniny), USG jąder i prostaty. Jedynie w trudniejszych diagnostycznie sytuacjach konieczne jest zastosowanie bardziej specjalistycznych metod, np. dopplersonografii. Obecnie często spotykaną metodą diagnostyczną stała się próbna iniekcja w ciała jamiste członka. Problem w tym, że wielu mężczyzn odczuwa silny lęk przed takim zastrzykiem, jakkolwiek jest on mniej bolesny od iniekcji domięśniowych. Jest to jednak metoda ryzykowna pod względem powikłań. Przy stosowaniu takiej metody mogą wystąpić zwłóknienia w miejscach iniekcji, zasinienia, zgrubienia oraz skrzywienie prącia.

Leczenie impotencji

Mężczyźni mający problemy ze wzwodem członka szukają często pomocy, zażywając cudowne leki, wierząc w magiczną moc afrodyzjaków lub specjalnej diety. Skuteczne leczenie impotencji musi opierać się na rozpoznaniu jej przyczyn. W zależności od źródła zaburzenia dobiera się stosowne metody. W przypadku impotencji na tle psychicznym stosuje się psychoterapię indywidualną lub małżeńską, metody treningowe ze współudziałem partnerki, techniki relaksacyjne, hipnozę, a także leki doustne (np. przeciwlękowe) i iniekcje w ciała jamiste członka. W przypadku impotencji na tle somatycznym stosuje się farmakoterapię (np. leki hormonalne, viagrę), pompę próżniową, fizykoterapię, zabiegi chirurgiczne udrażniające naczynia prącia, a w razie potrzeby – protezowanie członka (implanty). Nie warto rezygnować z satysfakcji seksualnej i żyć z wizją niesprawnego kochanka. Trzeba zasięgnąć porady lekarza seksuologa. Czasem wystarczy zmiana trybu życia, odstawienie papierosów i alkoholu, aby erekcja wróciła do normy.