Właściwości czosnku

Większości osób czosnek kojarzy się z odstraszaniem wampirów i niezbyt przyjemnym zapachem. Mimo specyficznej woni warto jednak przełamać się i wprowadzić czosnek do swojego jadłospisu. Jest to bowiem warzywo o naprawdę ciekawych właściwościach. Znany jako „naturalny antybiotyk”, czosnek wpływa pozytywnie na libido i wzmacnia wytrzymałość sportowców. Dzięki zawartości antyoksydantów czosnek jest ważnym elementem profilaktyki nowotworów. Jakie inne właściwości czosnku są godne uwagi?

Spis treści:
  1. 1. Działanie czosnku 
  2. 2. Czosnek w świecie roślin
  3. 3. Składniki czosnku
  4. 4. Korzyści ze spożywania czosnku

1. Działanie czosnku 

O dezynfekujących właściwościach czosnku głoszono już dawno przed naszą erą. Wyryte tablice, odkryte na piramidzie w Gizeh liczą sobie 4500 lat. Wg nich, przy budowie niewolnicy otrzymywali czosnek, aby „mieli serce i odwagę” do pracy oraz by byli „strzeżeni przed chorobami”. W średniowieczu żniwiarze wypijali miód pitny lub wino z jego dodatkiem. Czosnek jest również podawany kogutom przed walkami. Uwielbiają go Arabowie (ponoć na pustyni chroni przed pragnieniem), a złośliwi twierdzą, że to dzięki czosnkowemu aromatowi matadorzy zabijają byki. To tylko nieliczne przykłady wiary w dobrodziejstwa płynące ze spożywania tego warzywa. Trudno więc nie przyjrzeć się mu bliżej i nie sprawdzić, ile w tym prawdy. Co mówi nauka?

2. Czosnek w świecie roślin

Czosnek należy do rodziny amarylkowatych i jest bardzo rozpowszechniony na świecie. Istnieje około 260 gatunków tej rośliny, w samej tylko Polsce – 16 (m.in. niedźwiedzi, zielony, wężowy, dziki), choć nasze uprawy to głównie czosnek pospolity – Allium sativum. Jego pobratyńcami są takie warzywa jak: cebula, szczypiorek, por, siedmiolatka, szalotka, które nie mają jednak takich jak czosnek właściwości. Rośnie on prawie we wszystkich strefach klimatycznych, choć ze względu na glebę upodobał sobie Hiszpanię, Turcję, Egipt czy Indie.

3. Składniki czosnku

Czosnek to w większości woda (60%) oraz węglowodany (33%). Ilość, jaką przeważnie zjadamy (ok. 5 g), dostarcza nam jedynie 7 kcal. W czosnku znajdziemy olejki eteryczne oraz lotne i organiczne związki siarkowe, czyli allinę i skordyninę A i B. Charakterystyczny zapach oraz zdrowotne właściwości pojawiające się po zmiażdżeniu czosnku zawdzięczamy przejściu alliny w allicynę. Działanie allicyny jest ponoć na tyle silne, że wystarczają 3 minuty, by sok z czosnku zniszczył kolonię bakterii w warunkach in vitro. Czosnek to również flawonoidy, witaminy z grupy B, witamina C, potas, żelazo i magnez, jednak ze względu na małe użycie w kuchni nie można nazwać go źródłem tychże witamin i składników mineralnych.

W czosnku znajdują się naturalne antyoksydanty, a samo warzywo ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Antybakteryjne działanie czosnku pomaga zapobiec chorobie nowotworowej, między innymi poprzez spowolnienie procesu namnażania się komórek. Czosnek działa jak antybiotyk. Jego ząbki zawierają duże stężenie siarki, flawonoidów oraz selenu. Wiele wskazuje na to, że siarczki selenu blokują uszkodzenia w DNA komórek i pobudzają naprawę uszkodzonego kwasu nukleinowego. Z kolei flawonoidy to związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Zapobiegając uszkodzeniu komórek, walczą one z rakiem. Gdy czosnek jest rozdrobniony, wydziela się związek o nazwie allicyna. Ma on działanie antybiotykowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz skorzystać w optymalnym stopniu z właściwości czosnku, jedz go na surowo. Aby uniknąć nieprzyjemnego oddechu po spożyciu czosnku, rozważ spożywanie go w formie suplementów diety. Przygotuj się jednak na to, że zawartość allicyny może być dużo niższa niż ma to miejsce w przypadku surowego czosnku. 

Przez lata ludzie próbowali pozbyć się nieprzyjemnego zapachu po spożyciu świeżego czosnku. Oto niektóre z licznych metod:

  • żucie zielonej natki pietruszki lub goździków (w ilości około dziesięciokrotnie większej niż czosnku),
  • zjedzenie łyżeczki miodu, jabłka, ziarnka palonej kawy,
  • popijanie jogurtem lub mlekiem,
  • popijanie czerwonym winem.

Wiemy już na pewno, jaka forma przygotowania czosnku jest najwłaściwsza, by wykorzystać dobroczynne właściwości allicyny. Należy go zmiażdżyć i odstawić na ok. 10 minut. Po upływie tego czasu nastąpi odpowiedni wzrost stężenia allicyny i można wziąć się za jedzenie lub szybkie (najwyżej 5-minutowe) gotowanie czosnku. Natomiast długotrwała obróbka termiczna pozbawia go właściwości bakteriobójczych, nie wstrzymując jednak działania antyutleniającego i grzybobójczego. Zalecane przez piśmiennictwo ilości to 4 gramy dla osoby dorosłej dziennie (1–2 ząbki surowego czosnku).

4. Korzyści ze spożywania czosnku

Codzienne spożywanie ząbka świeżego czosnku może zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka piersi, przełyku, jelit i prostaty. Wystarczy połączyć czosnek z kalafiorem, brokułami, owocami, błonnikiem i regularnymi ćwiczeniami, by prawdopodobieństwo raka piersi zmalało jeszcze bardziej. Czosnek poprawia stan zdrowia również poprzez obniżenie ciśnienia krwi i poziomu złego cholesterolu. Nie należy jednak oczekiwać cudów. Analiza 29 badań klinicznych wykazała, że czosnek zmniejsza poziom cholesterolu tylko w stosunkowo niewielkim stopniu. Jego wpływ na ciśnienie krwi również jest ograniczony. Czosnek jest co prawda skuteczniejszy niż placebo, ale nie oznacza to, że działa jak leki na nadciśnienie. Czosnek ma działanie przeciwutleniające i zmniejsza ilość wolnych rodników.  Obniża poziom cukru we krwi. Czosnek koi  bóle głowy i ułatwia zasypianie. Włączenie go do diety jest jednak dobrym posunięciem w profilaktyce chorób serca, infekcji i przeziębień. Nie należy przy tym przesadzać z jego ilością. W nadmiarze czosnek może wywołać problemy żołądkowe, ból głowy, uczucie zmęczenia oraz biegunkę. Ze względu na fakt, że czosnek rozrzedza krew, nie powinien być spożywany przez co najmniej siedem dni przed operacją. Warzywo to może wchodzić w interakcję w niektórymi lekami, dlatego nie każdy powinien je spożywać.

Czosnek jest ciekawym warzywem o licznych właściwościach prozdrowotnych. Warto włączyć go do swojej diety mimo nieprzyjemnego zapachu po jego spożyciu. Z pewnością wyjdzie to na zdrowie.

Bibliografia

  • Ackermann R.T. Garlic shows promise for improving some cardiovascular risk factors, Archives of Internal Medicine, 2001, 161, 813–824
  • Cavagnaro P.F., Camargo A., Galmarini C.G., Simon P.W., Effect of Cooking on Garlic- Antiplatelet Activity and Thiosulfinates Content, J. Agric. Food Chem. 2007, 55, 1280–1288
  • Lissiman E., Bhasale A.L., Cohen M. Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, 2009
  • Tattelman E. Health Effects of Garlic, Am Fam Physician, 2005, 72, 103–106
Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
11

Komentarze (5)

Wyloguj
~marcello
~marcello

Niedoceniane warzywo ze względu na swój zapach... Mi zawsze pomaga w przeziębieniu

Odpowiedz

Porady ekspertów

+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Artykuły Warzywa

Warzywa Właściwości papryki

Czerwona, zielona, żółta, pomarańczowa – papryka. Warzywo, które kusi swoim smakiem, zdobi potrawy, wzmacnia siły witalne oraz poprawia libido. Papryka to nie tylko przyprawa, ale także afrodyzjak. Za ojczyznę papryki uważa się...

Warzywa Właściwości soi

Soja znana jest od setek lat. Ostatnio wraca do łask za sprawą trwającej mody na wegetarianizm. Najpierw podbiła Amerykę, by teraz pojawiać się na europejskich stołach. Również w Polsce coraz częściej spożywamy tę rośliną. I słusznie, gdyż...

Właściwości szparagów
Warzywa Właściwości szparagów

Szparagi to niskokaloryczne warzywa zielone. Stanowią ozdobę i przysmak Francuzów. W Polsce znane były już w XVIII wieku, za czasów Napoleona. Pierwsze wzmianki o szparagach istnieją w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza. Szparagi są niskokaloryczne i pożywne, gdyż zawierają sporo białka. Mogą być składnikiem zdrowej diety, gdyż mają tylko 18 kcal w 100 g. U nas uchodzą za luksus, rzadko je jadamy. Szparagi są również cenionym afrodyzjakiem. A może warto...

Warzywa Zielone warzywa

Zielone warzywa są zdrowe. Wiadomo to od dawna. Od niedawna natomiast wiadomo, że kolor tego co jemy, jest równie ważny jak wartość odżywcza pokarmu. Zielone warzywa zawierają chlorofil, który wzmacnia odporność organizmu, chroni ... ilość rzeżuchy lub szczypiorku, a będziemy jeść smacznie i zdrowo. Podział warzyw Naukowcy amerykańscy dzielą warzywa i owoce ... razy dziennie warzyw i dwa razy owoców z każdej grupy kolorystycznej. Zielone warzywa swoje zdrowe właściwości i...

Warzywa Właściwości sałaty

Roszponka, lollo, dębolistna, rukola, masłowa, lodowa, rzymska, radicchio – to bogate królestwo sałaty. Zielone niczym wiosna kuszą swoim wyglądem, stanowią dekorację stołów oraz są podstawowym elementem zdrowej diety. Osoby,...

Właściwości cebuli
Warzywa Właściwości cebuli

Właściwości cebuli docenili już XV-wieczni żeglarze. Przez całe stulecia cebula traktowana była jako skuteczny lek na szkorbut. Ze względu na zawartą w niej witaminę C, na dalekie wyprawy zamorskie zabierali to warzywo marynarze, kupcy i wielorybnicy.

Warzywa Właściwości pietruszki

Właściwości pietruszki są znane już od ponad 2000 lat. Liście, owoce i korzenie pietruszki wykorzystywane są w medycynie ludowej od stuleci. Świeże liście pietruszki są bardzo pożyteczne i mogą być używane jako składnik zdrowej diety. Korzeń pietruszki jest stosowany w leczeniu wzdęć, zapalenia pęcherza oraz dolegliwości reumatycznych. Świeże warzywa są cenionym ziołem łagodzącym bóle miesiączkowe. Pietruszka zwyczajna jest bogata w prowitaminę A, witaminę C, sole mineralne i żelazo. Właściwości lecznicze...

Warzywa Właściwości selera

Właściwości selera były znane Egipcjanom już przed kilku tysiącami lat. Seler był wykorzystywany jako lek na reumatyzm, artretyzm, bóle neuralgiczne, wysokie ciśnienie, zaostrzenie apetytu i wzmocnienie układu nerwowego. Obecnie, świeże warzywa naciowe i korzeniowe są składnikiem prawie każdej diety odchudzającej. Seler korzeniowy zawiera wiele składników mineralnych ... . Seler jest cudownym warzywem, które powinno znaleźć się na talerzu każdego z nas, podobnie jak wszystkie zielone warzywa.

Nieznane działanie pomidorów!
Warzywa Nieznane działanie pomidorów!

Antyoksydanty to niezastąpione składniki diety zwalczające wolne rodniki. Związki te zwiększają odporność organizmu na zakażenia i infekcje, a także chronią przed ryzykiem zachorowania na nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzycę oraz choroby...

Warzywa Przeciwnowotworowe właściwości brokułów

Sulforafan to jeden ze związków fitochemicznych zawartych w brokułach i innych warzywach kapustowatych, dzięki którym rośliny te pomagają w zapobieganiu raka. W najnowszych badaniach udało się po raz pierwszy wykazać, iż substancja ta...

Warzywa Źródło zakażenia bakteriami E. coli w Niemczech

Jeszcze niedawno sądzono, że za groźne zatrucia wywołane bakterią E. coli w Niemczech odpowiedzialne były warzywa importowane z Hiszpanii. Badania wykazały jednak, że przyczyna leży gdzie indziej. Skutki zakażeń pałeczkami okrężnicy Rzadkie ... nałożyła embargo na warzywa pochodzące z krajów Unii Europejskiej. Poszukiwanie źródeł zakażenia bakteriami EHEC ... ódła zakażenia Komisji Europejskiej udało się skłonić władze Rosji do częściowego zniesienia embarga na warzywa.(Bakterie...

Warzywa Bakterie E. coli w Niemczech

Do 30 maja w Niemczech zanotowano 14 zgonów w wyniku zakażenia pałeczkami okrężnicy. Groźne bakterie znaleziono na warzywach sprowadzanych z Hiszpanii. Pałeczki okrężnicy Escherichia coli to bakteria Gram-ujemna, która powszechnie występuje...

Warzywa Warzywa kapustne w diecie człowieka

(...) i skład chemiczny. Według powyższych wyznaczników, warzywa dzielimy na takie grupy, jak: warzywa liściowe, cebulowe ... warzyw kapustnych Warzywa kapustne są także bogate w karotenoidy – naturalny barwnik roślinny. Związki te wykazują szerokie ... órek przed utlenianiem, które może prowadzić do powstawania zmian nowotworowych. Ponadto, jak już wspomniano w przypadku jarmużu, warzywa ... przede wszystkim reumatycy, palacze, osoby zmagające się często ze stresem. Warzywa kapustne w profilaktyce nowotworów Jednakże z...

Warzywa Soki z warzyw organicznych są zdrowsze!

Organiczny sok pomidorowy zawiera więcej składników wykazujących działanie prozdrowotne niż sok pomidorowy otrzymany z warzyw tradycyjnie uprawianych. Żywność organiczna to produkty, które wyrastały i były uprawiane według ścisłych procedur...

Warzywa Właściwości pestek dyni

Pestki dyni to składniki odżywcze zdrowej diety, ponieważ są bogate w wiele cennych witamin i kwasów tłuszczowych. Dodane do muesli, zupy, surówki i innych potraw będą stanowiły nie tylko doskonały walor smakowy, ale także wzbogacą posiłek o...

Warzywa Właściwości lecznicze cebuli

Cebula znana jest ze swojego charakterystycznego silnego smaku i zapachu. To zielone warzywo stanowi jeden z podstawowych elementów diety śródziemnomorskiej, ale jest również bardzo popularne w wielu innych rejonach świata, w tym...

Warzywa Właściwości kapusty

Brukselka, brokuł, kalarepa, kalafior, jarmuż – to cała rodzina roślin kapustnych. W medycynie ludowej te okrągłe, zielone, twarde warzywa królują wśród zdrowego jedzenia. Kapusta znana była już w starożytności, stawiano na jej cześć świątynie. Według legendy główka kapusty powstała z łez Likurga, którego bóg wina ukarał za zniszczenie winnicy. Kapusta ma opinię ciężkostrawnego, niezdrowego warzywa. Owszem, to prawda, ale tylko, gdy dodamy do niej...

Pomidory a zdrowie
Warzywa Pomidory a zdrowie

Pomidory to jedne z najpopularniejszych warzyw na polskich stołach. Zupa pomidorowa, ketchup i sałatki z pomidorów – to tylko niektóre z najbardziej lubianych postaci tych warzyw. Najczęściej jemy świeże pomidory lub gotowane, jednak...

Właściwości szpinaku
Warzywa Właściwości szpinaku

(...) óbować tego przepysznego zdrowotnego warzywa, to czas najwyższy. Podobno upodobania kulinarne zmieniają się co siedem lat, więc jeśli...

Zastosowanie alg morskich
Warzywa Zastosowanie alg morskich

Algi morskie mają szerokie zastosowanie. Są wykorzystywane między innymi w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i w kosmetyce. Z uwagi na duże wartości odżywcze, w niektórych regionach świata glony te używane są jako składnik codziennej diety lub...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij