Trwa ładowanie...

Aminoglikozydy – podział, działanie i zastosowanie

Aminoglikozydy to grupa bakteriobójczych substancji, które mają podobny zakres aktywności. Obejmuje on przede wszystkim bakterie Gram-ujemne. Antybiotyki aminoglikozydowe nie działają na bakterie beztlenowe. Co warto o nich wiedzieć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

spis treści

1. Co to są aminoglikozydy?

Aminoglikozydy, czyli antybiotyki aminoglikozydowe to grupa bakteriobójczych antybiotyków, które znajdują zastosowanie w leczeniu zakażeń wywołanych przez tlenowe pałeczki Gram-ujemne i niektóre szczepy S.aureus, S. epidermidis, P. aeruginosa i M. tuberculosis.

Antybiotyki aminoglikozydowe to aminocukry połączone wiązaniami glikozydowymi z aglikonem, którym jest najczęściej aminocyklitol. Większość z nich to naturalnie występujące substancje wytwarzane przez promieniowce z rodzaju Streptomyces oraz Micromonospora.

Związki uzyskane z promieniowców z rodzaju Streptomyces i ich półsyntetyczne pochodne mają w nazwie międzynarodowej końcówkę „mycin”, a w nazwie polskiej - „mycyna”. Z kolei związki otrzymane z promieniowców Micromonospora cechuje końcówka w nazwie międzynarodowej „micin” , w polskiej „micyna”.

Do grupy aminoglikozydów między innymi należą:

  • pochodne naturalne: neomycyna, gentamycyna, streptomycyna, sisomycyna, kanamycyna, tobramycyna
  • pochodne półsyntetyczne: amikacyna, dibekacyna, netelmicyna. Pierwszym aminoglikozydem była odkryta w 1943 rokustreptomycyna. Albert Schatz, w laboratorium Selmana Waksmana na Uniwersytecie Rutgersa, wyizolował ją z hodowli promieniowca Streptomyces griseus.

Dziś aminoglikozydy dzieli się na:

  • aminoglikozydy I generacji. To streptomycyna, paromomycyna, neomycyna, kanamycyna,
  • aminoglikozydy II generacji. To gentamycyna, netylmycyna, sisomycyna, tobramycyna, amikacyna,
  • aminoglikozydy III generacji. To daktynomycyna, sepamycyna.

2. Działanie aminoglikozydów

Działanie aminoglikozydów, które wynika ze struktury chemicznej, polega na zakłócaniu syntezy białek bakteryjnych, w tym wchodzących w skład błony komórkowej. Antybiotyki z tej grupy nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego, nie ulegają biotransformacji. Są wydalane przez nerki z moczem oraz przez wątrobę z żółcią, w stanie niezmienionym.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Jeśli chodzi o włączenie antybiotyków aminoglikozydowych do leczenia, lepiej jest podać jednorazowo większą dawkę leku niż stosować niewielkie dawki przez wiele dni. Ma to związek z tym, że skuteczność działania aminoglikozydów nie zależy od utrzymywania się stężenia powyżej minimalnego hamującego przez dłuższy czas, a od szczytowego, to jest najwyższego stężenia leku w miejscu działania.

Aminoglikozydy działają na:

Aminoglikozydy są nieaktywne wobec:

  • bakterii beztlenowych,
  • pałeczek niefermentujących,
  • bakterii atypowych, np. Chlamydia czy Mycoplasma.

3. Zastosowanie antybiotyków aminoglikozydowych

Aminoglikozydy są związkami bakteriobójczymi o działaniu zależnym od stężenia, wykazującymi efekt poantybiotykowy. Z uwagi na dużą efektywność, ale i toksyczność, stosuje się do leczenia zakażeń o ciężkim przebiegu. Wykorzystuje się je do leczenia między innymi:

4. Działania niepożądane

Aminoglikozydy należą do antybiotyków toksycznych. Są najbardziej niebezpieczne dla niemowląt i ludzi w wieku starczym. Wykazują:

  • ototoksyczność, czyli mogą prowadzić do uszkodzenia ucha wewnętrznego i wywołać zaburzenia słuchu oraz równowagi. Ponieważ aminoglikozydy dobrze przenikają przez łożysko, mogą powodować uszkodzenie słuchu u płodu,
  • nefrotoksyczność, ponieważ uszkadzają komórki miąższu nerek. Objawy te są odwracalne. Oznacza to, że po odstawieniu leku następuje ich regeneracja,
  • działanie kuraropodobne. Mogą wywołać blok nerwowo - mięśniowy,
  • szkodliwe działanie na układ krążenia. Wpływają na ciśnienie krwi, zmniejszają rzut serca, działają depresyjnie na serce,
  • szkodliwe działanie na układ pokarmowy, ponieważ uszkadzają śluzówkę i kosmki jelitowe. Powodują nadżerki i owrzodzenia, upośledzają wchłanianie witaminy A, D i B, prowadzą do obniżenia cholesterolu w ustroju.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.