Krztusiec - objawy, powikłania, leczenie i profilaktyka

Krztusiec (inaczej koklusz) to ostra choroba zakaźna dróg oddechowych, wywołana przez Gram-ujemną bakterię o nazwie Bordatella pertusis. Krztusiec u dzieci pojawia sie najczęściej w wieku 0-4 lat. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej podczas kontaktu z osobą chorą. Choroba pojawia się po ok. 3-14 dniach od zarażenia bakterią. W przypadku krztuśca objawem charakterystycznym są napady duszącego kaszlu, głównie w nocy. Przebycie krztuśca daje długotrwałą odporność, ale nie wyklucza ponownego zachorowania. Obecnie, ze względu na stosowane szczepienia ochronne, krztusiec występuje bardzo rzadko.

Zobacz film: "Jak rozpoznać krztusiec?"

Krztusiec - objawy

Przebieg krztuśca można podzielić na trzy okresy. Każdy z nich daje różne związane z krztuścem objawy. W pierwszym okresie choroby, trwającym około 7-14 dni, pojawiają się objawy krztuśca przypominające zwykłe przeziębienie. Należą do nich:

  • nieżyt nosa – katar i kichanie,
  • nieżyt gardła – zaczerwienienie, niewielki ból, niewielki suchy kaszel, stopniowo narastający,
  • zaczerwienienie spojówek,
  • stan podgorączkowy.

Podczas pierwszego okresu koklusz jest najbardziej zaraźliwy. Drugi okres choroby trwa od 2 do 4 tygodni, a nawet dłużej. Wówczas objawy krztuśca to:

  • narastanie charakterystycznego, napadowego kaszlu (kaszel zazwyczaj pojawia się w nocy, budząc dziecko ze snu, towarzyszą mu duszność, bezdechy i wykrztuszanie lepkiej, śluzowej wydzieliny; starsze dzieci próbują powstrzymywać uciążliwy napad kaszlu, czemu towarzyszy zaczerwienienie twarzy, łzawienie oczu; u niemowląt pojawia się zaś nieregularny oddech i charakterystyczne ‘zanoszenie się’, które przypomina pianie koguta);
  • wymioty, które zazwyczaj kończą napad kaszlu;
  • wybroczyny i obrzęki na twarzy i na spojówkach oraz krwawienia z nosa spowodowane nadmiernym wysiłkiem towarzyszącym napadom kaszlu.

Trzeci okres choroby jest okresem stopniowego zdrowienia. Wówczas głównym objawem krztuśca jest mniejsza siła i częstość ataków kaszlu powoli się zmniejszają. Zdrowienie trwa najczęściej ok. 2 tygodni, może jednak przedłużać się nawet do roku.

Mały pacjent z krztuścem

Krztusiec objawia się powtarzającymi napadami kaszlu i duszności.

Krztusiec - powikłania

Krztusiec jest chorobą, która niestety daje różne powikłania. Najczęściej pojawiają się one w drugim okresie choroby. W przebiegu krztuśca mogą wystąpić:

  • zapalenie płuc – jest to najczęstsze powikłanie o ciężkim przebiegu, może prowadzić do rozwoju ropnia płuc (na nałożenie się zapalenia płuc i na przebieg krztuśca mogą wskazywać osłabienie napadów kaszlu i wystąpienie wysokiej gorączki);
  • zapalenie ucha środkowego;
  • zapalenie mózgu;
  • encefalopatia krztuścowa – uszkodzenie mózgu dziecka i wynikające z niego zaburzenie rozwoju psychofizycznego dziecka.

Krztusiec - leczenie i profilaktyka

Leczenie krztuśca polega na podawaniu antybiotyków (najczęściej makrolidów lub ampicyliny). W przypadku niemowląt leczenie krztuśca, ze względu na możliwość wystąpienia powikłań, powinno odbywać się w szpitalu. W leczeniu krztuśca stosuje się też leki łagodzące objawy. Napady kaszlu można zmniejszać, często wietrząc pokój, w którym przebywa dziecko oraz zapewniając maluchowi spokój. Ważne jest też, by rodzice nie popadali w panikę w czasie napadu kaszlu, gdyż zdenerwowanie udziela się dziecku, co jeszcze bardziej nasila kaszel i duszność. W zapobieganiu rozwojowi krztuśca dużą rolę odgrywają obowiązkowe szczepienia ochronne. Zgodnie z kalendarzem szczepień pierwszą dawkę szczepionki przeciwko krztuścowi podaje się dziecku w 2 miesiącu życia, a następne dwie co 6 tygodni od pierwszej dawki (czyli na przełomie 3/4 i 5/6 miesiąca życia). W 6 roku życia dziecka podaje się dawkę przypominającą szczepionki.

Krztusiec u dorosłych jest zazwyczaj źle diagnozowany i leczony. Bardzo często zdarza się, że krztusiec u dorosłych jest mylony z astmą, alergią, a nawet rakiem płuc. Nieleczony krztusiec u dorosłych jest również groźny i daje takie same powikłania jak u dzieci.

Ewelina Rogowska, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zakażenia i zarażenia człowieka. Epidemiologia, zapobieganie i zwalczanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2568-0
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze (1)
~Marta
~Marta ponad rok temu

ja początkowo podejrzewałam, że mały ma krztusiec ale lekarz go wykluczył. Zmieniliśmy syrop na przeciwzapalny fosidal i szybko pomogło kaszel ustąpił. Zastanawiam się jeszcze nad testami na alergię wziewną.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Krztusiec - objawy, powikłania, leczenie i profilaktyka
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Krztusiec - objawy, powikłania, leczenie i profilaktyka
Krztusiec - objawy, powikłania, leczenie i profilaktyka

Mały pacjent z krztuścem

Mały pacjent z krztuścem

Krztusiec objawia się powtarzającymi napadami kaszlu i duszności.

Krztusiec - objawy, powikłania, leczenie i profilaktyka

Krztusiec - zakażenie, objawy, leczenie, powikłania

. Zdarza się, że choroba dotyka również dorosłych. Jakie są objawy krztuśca? Jak wygląda leczenie krztuśca? Jakie są powikłania po chorobie (...) można zachorować ponownie. Typowe objawy,...

Dur brzuszny - przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, profilaktyka, szczepienia

Pałeczki salmonelli

Pałeczki salmonelli

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Opryszczka narządów płciowych - epidemiologia, objawy, profilaktyka, leczenie

Leczenie opryszczki (WIDEO)

Leczenie opryszczki (WIDEO) Odtwórz wideo

U chorych z osłabioną odpornością immunologiczną, jak w przypadku AIDS i nowotworów, mogą występować poważne powikłania zakażenia wirusem opryszczki (...) . Najczęstsze poważne powikłania opryszczki to: zapalenie...

Krztusiec - objawy, powikłania, leczenie i profilaktyka

Koklusz - charakterystyka, szczepionki

. Odpowiadają za nią bakterie Bordatella pertusis. Koklusz, czyli inaczej krztusiec, objawia się kaszlem, często tak silnym, że chory nie może złapać oddechu (...) przechodzi koklusz nawet nie zdając sobie z tego sprawy, a objawy...

Świńska grypa - charakterystyka, historia, objawy, leczenie, profilaktyka, powikłania

Wirus AH1N1 znowu w Polsce (WIDEO)

Wirus AH1N1 znowu w Polsce (WIDEO) Odtwórz wideo

Świńska grypa znów wróciła do Polski. Maria Włodkowska ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie mówi o stanie pacjentów, u których stwierdzono zachorowania z powodu tego wirusa. Zostały zdiagnozowane cztery nowe przypadki tej choroby. Wszyscy chorzy są...

Próchnica - klasyfikacja, przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

Próchnica zęba

Próchnica zęba

Przed próchnicą może uchronić nas lakowanie zębów.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Gruczolakorak żołądka

Gruczolakorak żołądka

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Rzęsistkowica - objawy, profilaktyka, leczenie

Rzęsistki - zdjęcia

Rzęsistki - zdjęcia

Do zarażenia dochodzi w czasie kontaktu z chorym partnerem.