Krztusiec

Mały pacjent z krztuścem

Krztusiec objawia się powtarzającymi napadami kaszlu i duszności. 

Krztusiec (inaczej koklusz) to ostra choroba zakaźna dróg oddechowych, wywołana przez Gram-ujemną bakterię o nazwie Bordatella pertusis. Najczęściej pojawiająca się u dzieci w wieku 0-4 lat. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej podczas kontaktu z osobą chorą. Choroba pojawia się po ok. 3-14 dniach od zarażenia bakterią. Przebycie krztuśca daje długotrwałą odporność, ale nie wyklucza ponownego zachorowania. Obecnie, ze względu na stosowane szczepienia ochronne, choroba występuje bardzo rzadko.

Polecane wideo:

1. Objawy krztuśca

Przebieg krztuśca można podzielić na trzy okresy. W pierwszym okresie choroby, trwającym około 7-14 dni, pojawiają się objawy przypominające zwykłe przeziębienie. Należą do nich:

  • nieżyt nosa – katar i kichanie,
  • nieżyt gardła – zaczerwienienie, niewielki ból, niewielki suchy kaszel, stopniowo narastający,
  • zaczerwienienie spojówek,
  • stan podgorączkowy.

Podczas pierwszego okresu koklusz jest najbardziej zaraźliwy. Drugi okres choroby trwa od 2 do 4 tygodni, a nawet dłużej. Objawia się przez:

  • narastanie charakterystycznego, napadowego kaszlu (kaszel zazwyczaj pojawia się w nocy, budząc dziecko ze snu, towarzyszą mu duszność, bezdechy i wykrztuszanie lepkiej, śluzowej wydzieliny; starsze dzieci próbują powstrzymywać uciążliwy napad kaszlu, czemu towarzyszy zaczerwienienie twarzy, łzawienie oczu; u niemowląt pojawia się zaś nieregularny oddech i charakterystyczne ‘zanoszenie się’, które przypomina pianie koguta);
  • wymioty, które zazwyczaj kończą napad kaszlu;
  • wybroczyny i obrzęki na twarzy i na spojówkach oraz krwawienia z nosa spowodowane nadmiernym wysiłkiem towarzyszącym napadom kaszlu.

Trzeci okres choroby jest okresem stopniowego zdrowienia. Siła i częstość ataków kaszlu powoli się zmniejszają. Zdrowienie trwa najczęściej ok. 2 tygodni, może jednak przedłużać się nawet do roku.

2. Powikłania krztuśca

Krztusiec jest chorobą, która niestety daje różne powikłania. Najczęściej pojawiają się one w drugim okresie choroby. W przebiegu krztuśca mogą wystąpić:

  • zapalenie płuc – jest to najczęstsze powikłanie o ciężkim przebiegu, może prowadzić do rozwoju ropnia płuc (na nałożenie się zapalenia płuc i na przebieg krztuśca mogą wskazywać osłabienie napadów kaszlu i wystąpienie wysokiej gorączki);
  • zapalenie ucha środkowego;
  • zapalenie mózgu;
  • encefalopatia krztuścowa – uszkodzenie mózgu dziecka i wynikające z niego zaburzenie rozwoju psychofizycznego dziecka.

3. Leczenie i profilaktyka krztuśca

Leczenie krztuśca polega na podawaniu antybiotyków (najczęściej makrolidów lub ampicyliny). Niemowlęta, ze względu na możliwość wystąpienia powikłań, powinny być hospitalizowane. Stosuje się też leki łagodzące objawy choroby. Napady kaszlu można zmniejszać, często wietrząc pokój, w którym przebywa dziecko oraz zapewniając maluchowi spokój. Ważne jest też, by rodzice nie popadali w panikę w czasie napadu kaszlu, gdyż zdenerwowanie udziela się dziecku, co jeszcze bardziej nasila kaszel i duszność. W zapobieganiu rozwojowi krztuśca dużą rolę odgrywają obowiązkowe szczepienia ochronne. Zgodnie z kalendarzem szczepień pierwszą dawkę szczepionki przeciwko krztuścowi podaje się dziecku w 2 miesiącu życia, a następne dwie co 6 tygodni od pierwszej dawki (czyli na przełomie 3/4 i 5/6 miesiąca życia). W 6 roku życia dziecka podaje się dawkę przypominającą szczepionki.

Ewelina Rogowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zakażenia i zarażenia człowieka. Epidemiologia, zapobieganie i zwalczanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2568-0
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze (1)
~Marta
~Marta

ja początkowo podejrzewałam, że mały ma krztusiec ale lekarz go wykluczył. Zmieniliśmy syrop na przeciwzapalny fosidal i szybko pomogło kaszel ustąpił. Zastanawiam się jeszcze nad testami na alergię wziewną.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Krztusiec
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Krztusiec
Krztusiec

Koklusz u dorosłych

kropelkową. Odpowiadają za nią bakterie Bordatella pertusis. Koklusz, czyli inaczej krztusiec, objawia się kaszlem, często tak silnym, że chory (...) się przed zachorowaniem na koklusz można poddać się szczepieniu. W Polsce oprócz szczepionki...

Choroby i dolegliwości

Odrodzenie wirusów. Groźne choroby wracają

Odrodzenie wirusów. Groźne choroby wracają

jako „importowane". Jednak liczba chorych na gorączkę malaryczną na świecie sięga 500 mln. Umiera 3 mln osób w ciągu roku. Krztusiec 2098 osób zachorowało (...) w ubiegłym roku na krztusiec w Polsce. Choroba zwana także...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepionka na krztusiec

Krztusiec to poważna choroba, której nie należy lekceważyć. Początkowe objawy są podobne do infekcji. U dziecka pojawia się kaszel, który powinien (...) . Ochronę przed tą groźną chorobą daje szczepionka. Krztusiec inaczej...

Szczepienia dzieci

Szczepienie pięciolatków

Szczepienie pięciolatków

poliwalentną OPV. Pierwsza szczepionka ma za zadanie uodpornić dzieci na błonicę, tężec oraz krztusiec. Natomiast pierwsza dawka przypominająca (...) się z zachorowaniem na błonicę, tężec, krztusiec oraz polio? Błonica...

Choroby i dolegliwości

Choroby zakaźne i pasożytnicze

można wymienić: AIDS, anginę, błonicę, cholerę, dżumę, dur brzuszny, febrę, kiłę, krztusiec, mononukleozę, odrę, opryszczkę, ospę, półpasiec, różyczkę

Szczepienia

Szczepienia na rzadkie choroby

rzadkim chorobom, do których należą błonica, odra prawdziwa, różyczka, krztusiec, tężec. Należy pamiętać, że to właśnie dzięki szczepieniom liczba

Przyczyny grypy

Przyczyny bólu gardła

także wymioty. Inną infekcją bakteryjną jest krztusiec (koklusz), występujący najczęściej u dzieci. Początkowe objawy to kaszel, katar i niewysoka