Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Tężec jest ostrą chorobą zakaźną, którą wywołuje beztlenowa laseczka tężca. Bytuje ona w ziemi, jest obecna we florze jelitowej zwierząt domowych. Choroba ta występuje na całym świecie. Tężęc jest niezwykle groźny dla życia – około połowa chorych na tężec umiera pomimo zastosowanego leczenia. Na tężec chorują tylko osoby, które nie zostały uodpornione szczepionkami.

Tężec - przyczyny i objawy

Szczękościsk - zdjęcia

Leczenie pacjenta odbywa się w szpitalu, a dokładnie na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Wrota zakażenia, w przypadku tężca, to głównie uszkodzone powłoki skórne. Rzadziej zdarza się, by były to błony śluzowe, narząd rodny czy pępowina noworodka. Do zakażenia dochodzi w trakcie zranienia i zabrudzenia rany, najczęściej ziemią. W grupie największego ryzyka są osoby, które skaleczyły się podczas prac rolnych, w ogrodzie lub na działce. Wraz z brudem i ziemią do rany wnikają laseczki tężca, wywołujące tężec. Wytwarzają one bardzo silną truciznę, zwaną tetanospazminą. Niewielkie stężenie tej substancji – rzędu 0,01 mg, stanowi dawkę śmiertelną. Tetanospazmina przemieszcza się wzdłuż nerwów, uszkadza centralny układ nerwowy. Objawy tężca widoczne są po kilku do kilkunastu dni od momentu zakażenia. 
Pierwszymi objawami tężca są:

Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta

  • bóle głowy i tułowia,
  • przeczulica,
  • niepokój,
  • wzmożone napięcie mięśni żuchwy,
  • trudności z połykaniem,
  • wzrastające napięcie mięśni twarzy.

Po pewnym czasie dochodzą bolesne drgawki mięśni, głównie oddechowych, co daje objawy duszenia się. Czasami podczas napadu może mieć miejsce złamanie kompresyjne kręgów, najczęściej odcinka piersiowego kręgosłupa. Napady z czasem stopniowo się wydłużają.

Tężec - zapobieganie i leczenie

Jedyną metodą zapobiegania tężcowi są szczepienia przeciwtężcowe. Jest to niezwykle ważne, bo tylko dzięki nim organizm skutecznie uodporni się na tężec. Szczepionkę trzeba podawać w 4 dawkach: pierwsza już w 2 miesiącu życia, ostatnia miedzy 16-18 miesiącem życia. W 6, 14 i 19 roku życia konieczne jest podanie tzw. dawek przypominających. Nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonywania szczepień przeciw tężcowi. Stany osłabienia odporności, takie jak przeziębienie czy inne choroby, mogą jedynie odwlec w czasie termin szczepienia. Nie są jednak wskazaniem do zaniechania szczepienia. Od kilkunastu lat szczepienie przeciw tężcowi należy do obowiązkowych szczepień dzieci w wieku szkolnym.

Szczepionki przeciw tężcowi są bardzo bezpieczne, gdyż nie zawierają żywych drobnoustrojów, a tylko toksynę. Warto dodać, że w Polsce szczepienia przeciwtężcowe są bezpłatne. Najczęściej chorują osoby starsze, u których choroba przebiega bardzo ciężko i często kończy się śmiercią. Aby uchronić te osoby, niezbędne jest podawanie szczepionek przez całe życie, nie rzadziej niż co 10 lat. U osób skaleczonych, podstawą w leczeniu jest dokładne oczyszczenie rany. Stosuje się też antybiotyki i inne leki, by uzupełnić leczenie.

Wśród innych sposobów zapobiegania zakażeniom wymienić należy likwidację potencjalnych ognisk zakaźnych (dbanie o właściwe funkcjonowanie wysypisk śmieci, śmietników, odprowadzeń ścieków) oraz przestrzeganie higieny przy pracy na roli. Leczenie tężca prowadzi się w warunkach intensywnej opieki medycznej, a zasadniczym lekiem w tym przypadku jest podawana surowica przeciwtężcowa. Antytoksynę podaje się w zależności od częstości przypadku. Aby zapobiegać tężcowi, należy pamiętać, aby dziecko było szczepione zgodnie z kalendarzem szczepień ochronnych i bez opóźnień.

Sylwia Michalczyk, 10 miesięcy temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Gładysz A., Juszczyk J., Diagnostyka różnicowa chorób zakaźnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2208-8
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
  • Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Szczękościsk - zdjęcia

Szczękościsk - zdjęcia

Leczenie pacjenta odbywa się w szpitalu, a dokładnie na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Tężec - objawy, leczenie

Chociaż tężec jest ostrą chorobą zakaźną - na szczęście nie zaraźliwą. Może jednak doprowadzić do zagrożenia życia. Tężec - objawy wywołane (...) są przez bakterię Clostridium tetani, znaną również pod...

Tłuszczaki - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Tłuszczak - zdjęcia

Tłuszczak - zdjęcia

Tłuszczaki są z reguły niewielkich rozmiarów, ale mogą rosnąć nawet do 6 cm.

Siniaki - przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Podbiegnięcie krwawe - zdjęcia

Podbiegnięcie krwawe - zdjęcia

Czerwone i fioletowe plamy spowodowane przez słabe krwawienia z uszkodzonych naczyń kapilarnych.

Grzybica skóry - przyczyny, objawy, zapobieganie, diagnostyka, leczenie

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

To najczęściej wystęująca odmiana choroby. Może pojawić się na całej powierzchni ciała.

Niedoczynność tarczycy - gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Hypotyreoza

Hypotyreoza

Sześciotygodniowe dziecko cierpiące na niedoczynność tarczycy.

Poronienie - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Wiadomość o poronieniu

Wiadomość o poronieniu

W obliczu informacji o poronieniu niezwykle ważne jest wsparcie rodziny oraz uświadomienie sobie, że nikt nie jest winny temu, co się stało.