Przejdź na WP

Homocysteina - wskazania, przebieg, interpretacja

Homocysteina to rodzaj aminokwasu obecnego w organizmie człowieka. We krwi pojawia się ona w wyniku trawienia pokarmów zawierających białko. Niewielka ilość tego aminokwasu jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak zbyt wysoki poziom homocysteiny uszkadza naczynia krwionośne i wiąże się z problemami miażdżycowymi i zakrzepowymi.

Zobacz film: "Kobiety mają mniejsze szanse przeżyć zawał!"

spis treści

W wielu przypadkach to nie zbyt wysoki poziom cholesterolu, a nadmierne stężenie homocysteiny, wiąże się z wystąpieniem zawału serca.

1. Homocysteina - czym jest?

Homocysteina jest aminokwasem, którego zbyt wysokie stężenie we krwi może spowodować zmiany miażdżycowe. Wpływa ona bardzo niekorzystnie na naczynia krwionośne, które tracą elastyczność i stają się bardziej na miażdżycę podatne.

Niestety, mała jest świadomość społeczeństwa na temat hiperhomocysteinemii (czyli stan, w którym poziom homocysteiny jest zbyt niski).

Mutacja genu MTHFR może podnieść poziom tego aminokwasy i wywołać miażdżycowe zmiany.

W warunkach normalnych gen ten jest odpowiedzialny za utrzymanie właściwego stężenia homocysteiny w osoczu krwi. Uszkodzenie go przynosi jednak skutek zupełnie odwrotny.

Zbyt duży poziom homocysteiny uszkadza żyły, co bardziej naraża je na ryzyko choroby zakrzepowej i miażdżycy.

Aminokwas ten sprawia, że źle wchłaniany do organizmu jest kwas foliowy, homocysteina nie może się przekształcić w metioninę. Zbyt mała ilość kwasu foliowego to jedna z przyczyn hiperhomocysteinemii.

Wysokie stężenie można obniżyć poprzez dostarczanie sobie do organizmu odpowiednich dawek kwasu foliowego, witaminy B6 i B12. Obecność tych mikroelementów pozwala zachować poziom homocysteiny na właściwym poziomie.

Jednak samo podawanie dużych ilości kwasu foliowego osobom z mutacją genu MTHFR jeszcze nie wyleczy ich z hiperhomocysteinemii. Może im wręcz zaszkodzić, zamiast pomóc.

Ponieważ organizm osoby chorej nie jest w stanie samodzielnie przetworzyć i wchłonąć kwasu foliowego, powinien zostać dostarczony w przetworzonej formie, tzw. metylowanej.

Aby jednak lekarz mógł przepisać choremu tego typu specjalny kwas foliowy, powinien najpierw dowiedzieć się, czy rzeczywiście posiada on ww. uszkodzony gen. Sprawdzić to można dzięki badaniom genetycznym.

Aby przeprowadzić test na obecność mutacji genu MTHFR jest potrzebna próbka krwi lub wymaz z policzka. Chory wykonując go dowiaduje się, czy niewłaściwe wchłanianie kwasu foliowego oraz hiperhomocysteinemia, która u niego występuje, wynika z błędu genetycznego.

Wystarczy jedynie znaleźć placówkę medyczną, posiadającą w swojej ofercie badanie w kierunku mutacji MTHFR (placówek oferujących ten test jest obecnie coraz więcej).

2. Homocysteina - wskazania

Homocysteinę powinny zbadać osoby, które są:

Badania wykazały, że podwyższony poziom homocysteiny znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca, a także obniża przeżywalność po zawale. Homocysteina wpływa na krzepliwość krwi, choć jeszcze nie odkryto dokładnego mechanizmu łączącego zawał serca z poziomem homocysteiny.

Pozwala ona także wnioskować o poziomach witamin B6, B12 i kwasu foliowego w organizmie. Stężenie homocysteiny wzrasta, zanim jeszcze obniży się ich poziom.

Badanie homocysteiny jest przeprowadzane u:

Poziom homocysteiny podnosi się w przebiegu niektórych chorób
Poziom homocysteiny podnosi się w przebiegu niektórych chorób (123rf.com)
  • osób starszych,
  • osób niedożywionych,
  • alkoholików,
  • narkomanów.
5 sygnałów, które wysyła organizm miesiąc przed zawałem serca
5 sygnałów, które wysyła organizm miesiąc przed zawałem serca [6 zdjęć]

Z powodu chorób sercowo-naczyniowych umiera dwukrotnie więcej osób niż z powodu chorób nowotworowych....

zobacz galerię

Poziom homocysteiny jest także oznaczany u niemowląt, u których istnieje podejrzenia homocystynurii, czyli wrodzonej choroby metabolicznej, związanej z nieprawidłowym metabolizmem aminokwasu metioniny.

Jeśli stwierdzone zostanie podwyższenie homocysteiny w moczu i we krwi oraz inne badania potwierdzą diagnozę, można wdrożyć leczenie, które spowalnia rozwój choroby.

3. Homocysteina - przebieg badania

Homocysteinę można oznaczać w moczu lub krwi. Badanie homocysteiny przeprowadza się na czczo. 10-12 godzin przed badaniem homocysteiny nie należy jeść ani pić niczego poza wodą. Krew do badania homocysteiny pobiera się z żyły łokciowej.

Można zbadać równocześnie poziom homocysteiny we krwi i w moczu. Niektóre leki, łącznie z ziołowymi i bez recepty, mogą wpływać na wynik badania homocysteiny.

Dlatego zawsze przed badaniem homocysteiny należy skonsultować z lekarzem wszystkie przyjmowane suplementy.

W moczu homocysteina wcale nie powinna się pojawiać, dlatego wynik dodatni badania poziomu homocysteiny w moczu zawsze świadczy o nieprawidłowościach. We krwi norma homocysteiny wynosi 5 - 14 mol/l. Jednak już ok. 11 - 13 mol/l może zacząć uszkadzać tkanki.

4. Homocysteina - interpretacja

Aminokwas ten może być związany z różnymi schorzeniami. Podwyższony poziom homocysteiny we krwi to hiperhomocysteinemia. Może być wywołana przez:

  • palenie papierosów,
  • picie dużych ilości kawy,
  • niektóre leki,
  • czynniki genetyczne,
  • brak witamin spowodowany niewłaściwą dietą (niedobór witaminy B6, B12 i kwasu foliowego).

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Poziom homocysteiny podnosi się także w przebiegu chorób takich, jak:

Suplementacja kwasem foliowym, witaminą B12 i witaminą B6 powoduje spadek poziomu homocysteiny aż o 30 proc. Zażywanie takich preparatów zaleca się osobom w starszym wieku, u których ryzyko pojawienia się zawału serca jest duże.

5. Homocysteina a miażdżyca

Jak wcześniej wspomniano, skutkiem wysokiego poziomu homocysteiny jest postępująca miażdżyca. Białko to jest również czynnikiem prozakrzepowym - jej wysoki poziom zwiększa ryzyko chorób takich jak m.in. zakrzepica żylna.

5.1. Czym jest miażdżyca?

Miażdżyca jest to choroba, w której dochodzi do całkowitego lub częściowego zatkania światła naczyń krwionośnych przez blaszkę miażdżycową, zbudowaną z cholesterolu.

Cholesterol produkowany w wątrobie odpowiada za wiele ważnych funkcji w organizmie, w tym produkcję hormonów oraz trawienie.

Cholesterol można podzielić na dwa rodzaje:

  • cholesterol o małej gęstości (LDL), zwany potocznie złym,
  • cholesterol o dużej gęstości (HDL), potocznie zwany dobrym,
  • cholesterol całkowity - stanowi sumę wszystkich frakcji (rodzajów).

Warto wiedzieć, że cholesterolu dostarczamy sobie w pożywieniu. Dlatego właśnie zbyt duży poziom złego cholesterolu jest często efektem nieprawidłowej, bogatej w niezdrowe tłuszcze diety.

W naczyniu krwionośnym, które nie jest drożne, nie ma swobodnego przepływu krwi, a zasila ona organizm w substancje odżywcze i tlen. Prawidłowe jej krążenie w organizmie jest konieczne do życia.

Krew zapewnia wszystkim wewnętrznym organom prawidłowe odżywienie i utlenienie. Z tych właśnie powodów zaawansowana miażdżyca może doprowadzić do:

5.2. Przeciwdziałanie miażdżycy

Profilaktyka miażdżycy to głównie właściwa dieta. Z codziennego pożywienia powinniśmy wyeliminować główne źródła cholesterolu:

Dobrze jest w zamian za to dostarczać organizmowi odpowiednich dawek kwasu foliowego. Można go znaleźć w:

Kwas foliowy obniża poziom homocysteiny we krwi, przez co nie będzie ona uszkadzać naczyń krwionośnych.

6. Homocysteina a ciąża

Od niedawna mówi się o związku między wysokim poziomem homocysteiny a ryzykiem powikłań ciążowych. Pojawia się coraz więcej badań, których wyniki mówią, że hiperhomocysteinemia mogłaby być niekorzystna dla płodu i wpływać negatywnie na poród.

W miarę wyraźnie udokumentowany jest związek między zbyt wysokim poziomem homocysteiny, a ryzykiem wad wrodzonych u płodu, stanu przedrzucawkowego czy wewnątrzmacicznego spowolnienia wzrastania płodu.

Jeśli chodzi o inne problemy, jak np. poronienie, cukrzyca ciążowa, przedwczesne oddzielenie się łożyska lub pęknięcie błon płodowych, zdania badaczy są podzielone. Istnieje jednak możliwość, że nadmiar homocysteiny może również sprzyjać ich występowaniu.

W przypadku oceny związku między zaburzeniami płodności a hiperhomocysteinemią, wg jednych naukowców taki związek istnieje, inni zaś całkowicie go negują.

Należy podkreślić, że nadmiar homocysteiny może rzeczywiście być niebezpieczny dla dziecka i jego matki, jednak w sytuacji, kiedy jego poziom jest prawidłowy, ten aminokwas nie stwarza żadnego zagrożenia dla nich.

Oznaczanie stężenia poziomu homocysteiny we krwi nie zaleca się każdej kobiecie będącej w ciąży. Można je jednak zasugerować głównie tym pacjentkom, które borykały się z takimi problemami jak:

  • liczne poronienia (tak u samej pacjentki, jak u innej kobiety w rodzinie),
  • urodzenie dziecka z wadą cewy nerwowej.

Problemy tego typu mogą być związane z hiperhomocysteinemią właśnie, stąd też w razie gdy miały miejsce, korzystnie jest zbadać poziom homocysteiny.

Takie badanie można wykonać w ramach NFZ bezpłatnie. Jeśli decydujemy się na oznaczenie poziomu homocysteiny we krwi w medycznej placówce prywatnej, powinniśmy liczyć się z kosztem rzędu 40-50 złotych.

7. Homocysteina - dieta obniżająca jej poziom

Dieta może także mieć wpływ na częstotliwość i nasilenie objawów, które są skutkiem ubocznym zbyt wysokiego poziomu homocysteiny. Jeśli będziemy spożywać dużo produktów zwierzęcego pochodzenia, a także przetworzonej żywności, prawdopodobieństwo wysokiego poziomu tego aminokwasu zwiększa się.

Oto kilka zasad diety, która pomoże obniżyć poziom homocysteiny:

  • spożywaj więcej antyoksydantów, takich jak witamina C, które są obecne m.in. w owocach cytrusowych i warzywach liściastych; witamina E np. z jagód i kartenoidy z kolorowych warzyw,
  • pij świeże soki z warzyw - jest to również rewelacyjny sposób na zwiększenie dziennego zapotrzebowania na przeciwulteniacze,
  • jedz żywność nieprzetworzoną, ekologiczną. Wysoki poziom homocysteiny zwiększa stan zapalny, utrudnia odtruwanie organizmu,
  • alkohol spożywaj w niewielkich ilościach, tak jak kofeinę, ponieważ wiążą się one także z homocysteiną,
  • spożywaj pokarmy przyjazne dla jelit - organiczne warzywa i owoce, nasiona chia i świeże soki.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy