Zaburzenia dysocjacyjne

Zaburzenia świadomości kojarzone są głównie z dziwnymi zachowaniami z pogranicza opętania, transu i histerii... Dysocjacja i konwersja należą do jednych z najostrzejszych mechanizmów obronnych w nerwicy. Człowiek popada w nie, gdy nie radzi sobie z traumatycznymi doświadczeniami, bolesną przeszłością. Jeśli słyszałeś o popadnięciu w furię, trans lub o niespodziewanej utracie wzroku bez przyczyn organicznych, to wiesz już jak różne mogą być oblicza nerwicy.

Czym są zaburzenia dysocjacyjne?

Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne) są zaklasyfikowane w ICD-10 pod kodem F44 i oznaczają częściową lub całkowitą utratę integracji między przeszłością, a teraźniejszością, poczuciem własnej tożsamości, bezpośrednimi wrażeniami i kontrolą dowolnych ruchów ciała. Fenomenalne i nieodgadnione, nie mają wyjaśnienia w postaci jakichkolwiek organicznych zmian w ciele. Co się dzieje z człowiekiem w stanie dysocjacji, kiedy psychika stawia mur nie do przekroczenia?

Zobacz film: "Depresja - przyczyny"

Jakie są rodzaje zaburzeń dysocjacyjnych?

  • Amnezja dysocjacyjna - polega na utracie pamięci. Najczęściej jest to amnezja wybiórcza – osoba zapomina tylko niektóre wspomnienia. Przede wszystkim te, które wiążą się z jakimś traumatycznym zdarzeniem. Może się pojawić w przypadku gwałtu, wypadku, bycia ofiarą napaści itp.
  • Fuga dysocjacyjna - jest jedną z ciekawszych form dysocjacji. Objawia się jako podróżowanie przy jednoczesnej amnezji. Osoba będąca w fudze po prostu zaczyna podróż do nikąd – „jedzie przed siebie”. Jest w stanie nagle wsiąść do pociągu, nie planując wcześniej podróży. Zachowanie takiego podróżnika nie odbiega od normy, na postronnym obserwatorze nie sprawia wrażenia będącego w amnezji.
  • Osłupienie - człowiek wpadający w osłupienie dysocjacyjne przestaje reagować na bodźce zewnętrzne, wyraźnie spowalnia się jego aktywność ruchowa. Osłupienie w dysocjacji pojawia się na wskutek trudnego doświadczenia, wypadku. Tak jak każda dysocjacja jest to formą odreagowania intensywności przeżycia emocjonalnego, traumy.
  • Zaburzenia transowe - za zaburzenie transowe możemy uznać sytuację, w której stan taki jest niezależny od woli człowieka. Człowiek w transie częściowo traci kontakt z otoczeniem i poczucie tożsamości. W niektórych kulturach trans jest ściśle związany z religią czy pewnymi obyczajami, ale nie ma on wiele wspólnego z transem na podłożu dysocjacyjnym. W tym drugim przypadku mamy bowiem do czynienia z następstwami traumy, które przerastają możliwości doświadczającej je osoby.
  • Dysocjacyjne zaburzenia ruchu - oznaczają utratę zdolności do poruszania którąś kończyną lub jej częścią. Do takich zaburzeń należy na przykład utrata umiejętności chodzenia po doświadczeniu wypadku, kiedy nie ma ku temu uzasadnienia medycznego – wykluczone zostały uszkodzenia organiczne.
  • Drgawki dysocjacyjne - przypominają napad padaczkowy, chociaż w rzeczywistości nim nie są. Człowiek zachowuje pełną świadomość. Niekiedy może dojść do transu lub osłupienia.
  • Dysocjacyjne znieczulenie i utrata czucia zmysłowego - w jednym z filmów w swojej własnej reżyserii, Woody Allen wciela się w postać nieco neurotycznego reżysera, stającego przed życiową szansą - nakręcenia wymarzonego filmu. Jednak tuż przed rozpoczęciem zdjęć do filmu jego ambitny bohater nagle traci wzrok. Jak się później okazuje, ma to swoje psychosomatyczne wyjaśnienie. Tak też często dzieje się w przypadku dysocjacji – najczęściej nie całkowicie, ale można niedowidzieć, niedosłyszeć lub zupełnie utracić czucie, widzenie lub słyszenie. A przyczyny tego nie można się doszukać w organice, ale psychosomatyce właśnie. Można powiedzieć, że pacjent ma w tej dysocjacji jakiś ukryty cel. Przy czym należy zaznaczyć, że dzieje się to poza procesami świadomości. Innym przykładem jest autentyczny przypadek pacjentki, która po awanturze ze swoim narzeczonym zapowiedziała mu w złości, że więcej się do niego nie odezwie. Dzień później okazało się, że cierpi na mutyzm.
  • Zaburzenie dysocjacyjne osobowości - osobowość wieloraka, rozdwojenie jaźni. U jednej osoby występuje naraz kilka osobowości. Różnią się one między sobą, a najczęściej przejawiają zupełnie skrajne cechy. Co ciekawe, mają inny wiek, płeć, iloraz inteligencji a nawet preferencje seksualne. Poszczególne osobowości różnią się także pod względem cech somatycznych, jak chociażby pracą fal mózgowych. Zaburzenie to jest bardzo rzadkie i wzbudza wiele kontrowersji.

Fenomen ludzkiej psychiki

„Dissociatio” oznacza w języku łacińskim „rozdzielenie”. W języku psychologii dysocjacją nazywamy rozdzielenie tego, co przeżywa psychika, od tego, co się dzieje z ciałem. Trans, fuga, utrata wzroku lub mowy pod wpływem traumatycznych przeżyć udowadniają, że umysł i ciało są ze sobą ściśle związane. Tak ściśle, że jedno wyraża traumę drugiego. Wszystkie rodzaje zaburzeń dysocjacyjnych wydają się być ucieczką - od tego co trudne, co przerażające, co jest zbyt trudne do zaakceptowania, wspominania, do przeżycia.

Zaburzenia dysocjacyjne i konwersyjne udowadniają jak silny jest wpływ psychiki na ciało, jak bardzo reakcje ludzkiego organizmu są zależne od emocji, od interpretacji napotykanych doświadczeń i jak praktycznie radzi sobie człowiek z traumą, z którą teoretycznie nie jest sobie w stanie poradzić.

Psycholog Paulina Stolorz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Grzywa A., Oblicza psychozy, Czelej, Lublin 2005, ISBN 83-89309-45-9.
  • Imielski W., Zaburzenia psychiczne i emocjonalne, SCHOLAR, Warszawa 2010, ISBN 978-83-7383-440-8.
  • Kokoszka A., Zaburzenia nerwicowe. Postępowanie w praktyce ogólnolekarskiej, Medycyna Praktyczna, Kraków 2004, ISBN 83-7430-004-3.
  • Krzyżowski J., Natręctwa, obsesje, kompulsje, Medyk, Warszawa 2003, ISBN 83-87340-04-9.

Nerwica i lęki

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Gry terapeutyczne

Gry terapeutyczne

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Nerwica i lęki

Ćwiczenia a napady paniki

Ćwiczenia a napady paniki

Regularne ćwiczenia mogą być alternatywą lub pomocniczą strategią w terapii farmakologicznej, a także psychoterapii, mających na celu zwalczanie niekontrolowanych napadów strachu. Już w tym momencie wiadomo, że ćwiczenia są pomocne w leczeniu osób cierpiących...

Nerwica i lęki

Strach i lęk

psychopatologiczny. Występuje w nerwicach, psychozach i zaburzeniach nastroju. Jak zdefiniować lęk, a jak - strach? Jakie są podobieństwa, a jakie różnice między (...) . W terminologii psychologicznej uczucie lęku...

Nerwica i lęki

Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10...

Nerwica i lęki

Gry komputerowe wyleczą nas z lęków

Stres i presja, jakim jesteśmy poddawani każdego dnia, często ujawniają się w postaci różnorodnych lęków i nerwic. Leczy się je przeważnie (...) i wirtualnej rzeczywistości, pozwalając pacjentom w bezpieczny sposób stanąć...

Nerwica i lęki

Lęk przed ciemnością

Lęk przed ciemnością należy do głównych lęków małych dzieci. Jest to lęk rozwojowy, z którego z czasem dziecko wyrasta i uczy się zasypiać (...) bez konieczności palenia światła w pokoju przez całą noc....

Nerwica i lęki

Fobie - co o nich wiesz?

Fobie są to niezwykle silne lęki przed konkretnymi sytuacjami, rzeczami, przedmiotami, zjawiskami, które zazwyczaj nie wzbudzają przerażenia u ludzi (...) nie panuje nad swoimi lękami. Słowa pociechy lub próba uspokojenia...

Nerwica i lęki

Zaburzenia adaptacyjne

Zaburzenia adaptacyjne

się różnie u poszczególnych pacjentów. Wśród charakterystycznych symptomów chorobowych wymienia się: nastrój depresyjny, lęk i niepokój, zamartwianie

Nerwica i lęki

Kortyzol na lęk wysokości

, przy przezwyciężaniu lęku wysokości. Leczenie fobii Naukowcy uznają fobie za wyuczone reakcje lękowe, których można się oduczyć poprzez desensytyzację (...) , czyli odwrażliwianie. Terapia ta polega na wprowadzaniu chorego w kontakt...