Przyczyny bólu kręgosłupa

Na bóle kręgosłupa skarżą się często już młodzi ludzie, a częstość występowania tej dolegliwości wzrasta z wiekiem. Główną rolę w ich rozwoju odgrywa siedzący tryb życia, praca w wymuszonej, niefizjologicznej pozycji ciała, mała aktywność fizyczna, nadwaga i otyłość. Do pojawienia się bólu kręgosłupa przyczyniają się istniejące schorzenia kręgosłupa.

1. Budowa i funkcje kręgosłupa

Kręgosłup składa się z ułożonych jeden na drugim kręgów. Dzieli się on na 5 odcinków – odcinek szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy (kość krzyżowa) i guziczny (kość guziczna). Pomiędzy trzonami kręgów trzech pierwszych odcinków znajdują się krążki międzykręgowe, potocznie zwane dyskami. Krążek składa się z włóknistego pierścienia, który otacza galaretowatą substancję - tzw. jądro miażdżyste oraz płytek chrzęstnych łączących krążek z trzonami sąsiadujących kręgów. Oprócz wpływu na ruchomość kręgosłupa, krążki międzykręgowe pełnią funkcję amortyzującą wstrząsy. Kręgosłup jest ponadto wzmocniony połączeniami stawowymi, układem więzadłowym i mięśniami przykręgosłupowymi. W kanale utworzonym przez otwory kręgowe kręgów znajdują się struktury nerwowe – rdzeń kręgowy, korzenie nerwowe.

Od prawidłowej budowy i współdziałania wszystkich tych elementów zależy, czy kręgosłup będzie spełniał swoje funkcje.

2. Skąd się bierze ból kręgosłupa?

U większości chorych skarżących się na bóle nie stwierdza się patologicznych zmian w strukturze kręgosłupa. Dolegliwości takie określa się mianem czynnościowych, a u ich podłoża leżą długotrwałe przeciążenia, na jakie narażony jest kręgosłup w związku z utrwaloną nieprawidłową postawą, długotrwałym przebywaniem w wymuszonej pozycji, brakiem aktywności fizycznej.
Do powstawania dolegliwości bólowych dochodzi przede wszystkim w następujących mechanizmach:

Polecane wideo:

  • nadmierne napięcie mięśni przykręgosłupowych,
  • podrażnienie włókien nerwowych (ucisk na korzenie nerwowe, podrażnienie drobnych gałązek nerwowych zaopatrujących struktury kręgosłupa),
  • rozwój stanu zapalnego.

Bóle kręgosłupa zlokalizowane są przede wszystkim w odcinkach o dużej ruchomości – czyli tych narażonych w największym stopniu na urazy, przeciążenia i rozwój zmian zwyrodnieniowych. Pacjenci najczęściej zgłaszają dolegliwości ze strony odcinka lędźwiowegooraz szyjnego kręgosłupa, najrzadziej zaś – piersiowego.

3. Choroby powodujące bóle kręgosłupa

Jak już wspomniano, najczęstszą przyczyną bólów kręgosłupa są tzw. bóle czynnościowe. Oprócz nich, do najpopularniejszych przyczyn występowania dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa należą:

Najczęściej zmiany zwyrodnieniowe rozwijają się bez uchwytnej przyczyny, wraz ze starzeniem się organizmu. Mogą być także skutkiem wcześniejszych urazów, długo działających na kręgosłup przeciążeń czy choroby ogólnoustrojowej. Degeneracja dotyczyć może krążków międzykręgowych, więzadeł kręgosłupa, mogą tworzyć się wyrośla kostne, tzw. osteofity.
Efektem zmian, do których dochodzi w kręgosłupie, jest drażnienie, ucisk na struktury nerwowe (korzenie, ale i drobne włókna nerwowe), co skutkować może dolegliwościami bólowymi, ale również zaburzeniami czucia czy siły mięśniowej. Szczególnie często zmiany o charakterze zwyrodnieniowym dotyczą szyjnego odcinka kręgosłupa.

Procesy starzenia, ostre bądź przewlekłe przeciążenie kręgosłupa, przebyty uraz czy wrodzone wady kręgosłupa prowadzą do utraty opisanej powyżej fizjologicznej funkcji krążków międzykręgowych. Obniża się ich wysokość, zmniejsza sprężystość. Dochodzi do osłabienia struktury pierścienia włóknistego (otaczającego wewnętrzne struktury krążka), który może pęknąć. Stan taki umożliwia znajdującemu się w części centralnej krążka jądru miażdżystemu wpuklenie się do kanału kręgowego. Jeśli wpuklina będzie uciskać na znajdujące się tam struktury nerwowe, doprowadzić to może do rozwoju objawów neurologicznych, w tym dolegliwości bólowych.
Zmiany dyskopatyczne mogą przebiegać pod postacią ostrą (np. po dźwignięciu ciężkiego przedmiotu) bądź przewlekłą. Ból wywołany podrażnieniem korzeni nerwowych przez wpuklony do kanału kręgowego dysk i powstający przy tej okazji stan zapalny określa się mianem rwy kulszowej. Stopień nasilenia dolegliwości bólowych nie zależy od wielości fragmentu krążka międzykręgowego, który „wpadł” do kanału. Czasem bardzo małe zmiany powodują silne dolegliwości bólowe i odwrotnie – duża zmiana może być całkowicie bezobjawowa.
Najczęściej dolegliwości o charakterze dyskopatii występują w odcinku lędźwiowym oraz na pograniczu odcinka lędźwiowego i krzyżowego kręgosłupa.

  • Zmiany pourazowe

Ból spowodowany wcześniejszym urazem może wynikać bezpośrednio z uszkodzenia tkanek (kości, więzadeł, tkanek miękkich okolicy kręgosłupa) bądź z odruchowego skurczu mięśni przykręgosłupowych.

Ponadto bóle kręgosłupa mogą być spowodowane przez:

  • Zniekształcenia i złamania kręgów spowodowane zmianą struktury tkanki kostnej w przebiegu chorób kości, np. osteoporozy.
  • Kręgozmyk, czyli przesunięcie się do przodu jednego kręgu względem drugiego (położonego poniżej). Kręgozmyk może być wrodzony, może powstać wskutek urazu bądź rozwoju zmian zwyrodnieniowych krążka międzykręgowego.
  • Wady wrodzone kręgosłupa, np. przepuklina oponowo-rdzeniowa.
  • Choroby reumatyczne (zwłaszcza reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie kręgosłupa).
  • Czynniki psychiczne.


Bóle kręgosłupa, przed rozpoznaniem którejś z powyższych przyczyn, często wymagają od lekarza wykluczenia nowotworów, chorób układu moczowo-płciowego, zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów (m.in. stawów biodrowych), chorób narządów jamy brzusznej (zapalenia trzustki), tętniaka aorty i innych.

Lekarz Małgorzata Waszkiewicz, 5 miesięcy temu

Bibliografia

  • Kiwerski J., Kowalski M., Krasuski M., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 1997
  • Krasuski M., Algorytm postępowania diagnostyczno-leczniczego w zespołach bólowych kręgosłupa, Rehabilitacja Medyczna 2005 nr 9 (3)
  • Morton M., Zespoły bólowe kręgosłupa, Przewodnik Lekarza 2008, nr 5

Źródła zewnętrzne

Ból kręgosłupa

Komentarze (2)
~stokrotka
~stokrotka

zawsze wydawało mi się, że bóle kręgosłupa są związane z krzywym siedzeniem albo z urazami. Mój fizjoterapeuta w Kręg Clinic uświadomił mi, ze nerwy i stres również mogą powodować takie dolegliwości...

Odpowiedz
~kasia
~kasia

Dawniej zawsze miałam z tym problem. Co miesiąc wizyta u masażysty. Miałam jeszcze kilkanaście kg nadwagi. Potrzebowałam zmienić nawyki żywieniowe i zgubić te kg.Aż wreszcie ktoś polecił coś rewelacyjnego! (idealnafigura.com/gberes)Nawet nie wiem kiedy zgubiłam te kg, dzięki temu mój kręgosłup nie jest tak obciążony, a i poprawił się też mój stan zdrowia. Ciesze się że teraz lepiej się czuję i mam mnóstwo energii do życia:)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ból kręgosłupa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa

Ćwiczenia na mięśnie głębokie

Ćwiczenia na mięśnie głębokie

Ćwiczenia na kręgosłup mają za zadanie wzmocnienie mięśni stabilizujących kręgosłup. Jest to bardzo istotna grupa mięśni, ponieważ od ich wydolności (...) i kręgosłupa. Niestety, większość ćwiczących...

Ból kręgosłupa

Medimouse

Medimouse

Medimouse to urządzenie diagnostyczne, które służy do diagnostyki biomechaniki kręgosłupa od pierwszego kręgu piersiowego do kości krzyżowej (...) kręgosłupa. Badanie wykonuje się w trzech pozycjach: stojącej, w pozycji...

Ból kręgosłupa

Jak uniknąć bólu pleców w 7 dni?

Jak uniknąć bólu pleców w 7 dni?

neutralnej, aby zapewnić kręgosłupowi i karkowi prawidłowe podparcie. Wybierz materac ergonomiczny i wymieniaj go co 10 lat. Z wiekiem lub w przypadku (...) - takie ćwiczenia mogą pomóc w przypadku bólu dolnego odcinka kręgosłupa....

Ból kręgosłupa

Zdrowie kręgosłupa a krzesło w pracy

postawę, by odciążyć kręgosłup i jak ważne jest odpowiednie ustawienie stóp. Zachęca też do wykorzystywania każdej możliwości, by wstać, np. podczas rozmowy telefonicznej. Takie przerwy na pewno posłużą kręgosłupowi.

Ból kręgosłupa

Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego

Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego to bardzo poważne urazy. Ich przyczyną są głównie wypadki drogowe. Towarzyszą im złamania kończyn dolnych (...) się bardzo często zaburzenia czucia, mrowienie. Prawie zawsze dochodzi do utraty przytomności...

Ból kręgosłupa

Rodzaje wad postawy

, czyli o nieustalonej przyczynie. Wady kręgosłupa a ból Ból często towarzyszy dolegliwościom kręgosłupa. Krzywy kręgosłup ma osłabione mięśnie (...) , może...

Ból kręgosłupa

Choroby kręgosłupa

. Koniecznie zgłoś się do lekarza, gdy ból nie ustępuje przez dwa tygodnie. Z chwilowymi dolegliwościami poradzisz sobie sam. Kiedy kręgosłup się buntuje (...) staw osteofity - chrzęstne i kostne narośla. One również,...

Ból kręgosłupa

Ćwiczenia na ból karku

i nadmiernym napięciem. Bóle karku i ból kręgosłupa mogą pojawić się wskutek długiej pracy przy biurku, wielogodzinnej jazdy samochodem, gwałtownych ruchów (...) Ból karku potrafi bardzo utrudnić życie....

Ból kręgosłupa

Ból krzyża

Ból krzyża może pojawić się w różnym miejscu i różne są jego przyczyny. Bóle związane z kręgosłupem należą do jednych (...) z najnieprzyjemniejszych dolegliwości, z jakimi boryka się człowiek. Mogą wystąpić...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby