Przyczyny bólu kręgosłupa

Na bóle kręgosłupa skarżą się często już młodzi ludzie, a częstość występowania tej dolegliwości wzrasta z wiekiem. Główną rolę w ich rozwoju odgrywa siedzący tryb życia, praca w wymuszonej, niefizjologicznej pozycji ciała, mała aktywność fizyczna, nadwaga i otyłość. Do pojawienia się bólu kręgosłupa przyczyniają się istniejące schorzenia kręgosłupa.

1. Budowa i funkcje kręgosłupa

Kręgosłup składa się z ułożonych jeden na drugim kręgów. Dzieli się on na 5 odcinków – odcinek szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy (kość krzyżowa) i guziczny (kość guziczna). Pomiędzy trzonami kręgów trzech pierwszych odcinków znajdują się krążki międzykręgowe, potocznie zwane dyskami. Krążek składa się z włóknistego pierścienia, który otacza galaretowatą substancję - tzw. jądro miażdżyste oraz płytek chrzęstnych łączących krążek z trzonami sąsiadujących kręgów. Oprócz wpływu na ruchomość kręgosłupa, krążki międzykręgowe pełnią funkcję amortyzującą wstrząsy. Kręgosłup jest ponadto wzmocniony połączeniami stawowymi, układem więzadłowym i mięśniami przykręgosłupowymi. W kanale utworzonym przez otwory kręgowe kręgów znajdują się struktury nerwowe – rdzeń kręgowy, korzenie nerwowe.

Od prawidłowej budowy i współdziałania wszystkich tych elementów zależy, czy kręgosłup będzie spełniał swoje funkcje.

2. Skąd się bierze ból kręgosłupa?

U większości chorych skarżących się na bóle nie stwierdza się patologicznych zmian w strukturze kręgosłupa. Dolegliwości takie określa się mianem czynnościowych, a u ich podłoża leżą długotrwałe przeciążenia, na jakie narażony jest kręgosłup w związku z utrwaloną nieprawidłową postawą, długotrwałym przebywaniem w wymuszonej pozycji, brakiem aktywności fizycznej.
Do powstawania dolegliwości bólowych dochodzi przede wszystkim w następujących mechanizmach:

  • nadmierne napięcie mięśni przykręgosłupowych,
  • podrażnienie włókien nerwowych (ucisk na korzenie nerwowe, podrażnienie drobnych gałązek nerwowych zaopatrujących struktury kręgosłupa),
  • rozwój stanu zapalnego.

Bóle kręgosłupa zlokalizowane są przede wszystkim w odcinkach o dużej ruchomości – czyli tych narażonych w największym stopniu na urazy, przeciążenia i rozwój zmian zwyrodnieniowych. Pacjenci najczęściej zgłaszają dolegliwości ze strony odcinka lędźwiowegooraz szyjnego kręgosłupa, najrzadziej zaś – piersiowego.

3. Choroby powodujące bóle kręgosłupa

Jak już wspomniano, najczęstszą przyczyną bólów kręgosłupa są tzw. bóle czynnościowe. Oprócz nich, do najpopularniejszych przyczyn występowania dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa należą:

Najczęściej zmiany zwyrodnieniowe rozwijają się bez uchwytnej przyczyny, wraz ze starzeniem się organizmu. Mogą być także skutkiem wcześniejszych urazów, długo działających na kręgosłup przeciążeń czy choroby ogólnoustrojowej. Degeneracja dotyczyć może krążków międzykręgowych, więzadeł kręgosłupa, mogą tworzyć się wyrośla kostne, tzw. osteofity.
Efektem zmian, do których dochodzi w kręgosłupie, jest drażnienie, ucisk na struktury nerwowe (korzenie, ale i drobne włókna nerwowe), co skutkować może dolegliwościami bólowymi, ale również zaburzeniami czucia czy siły mięśniowej. Szczególnie często zmiany o charakterze zwyrodnieniowym dotyczą szyjnego odcinka kręgosłupa.

Procesy starzenia, ostre bądź przewlekłe przeciążenie kręgosłupa, przebyty uraz czy wrodzone wady kręgosłupa prowadzą do utraty opisanej powyżej fizjologicznej funkcji krążków międzykręgowych. Obniża się ich wysokość, zmniejsza sprężystość. Dochodzi do osłabienia struktury pierścienia włóknistego (otaczającego wewnętrzne struktury krążka), który może pęknąć. Stan taki umożliwia znajdującemu się w części centralnej krążka jądru miażdżystemu wpuklenie się do kanału kręgowego. Jeśli wpuklina będzie uciskać na znajdujące się tam struktury nerwowe, doprowadzić to może do rozwoju objawów neurologicznych, w tym dolegliwości bólowych.
Zmiany dyskopatyczne mogą przebiegać pod postacią ostrą (np. po dźwignięciu ciężkiego przedmiotu) bądź przewlekłą. Ból wywołany podrażnieniem korzeni nerwowych przez wpuklony do kanału kręgowego dysk i powstający przy tej okazji stan zapalny określa się mianem rwy kulszowej. Stopień nasilenia dolegliwości bólowych nie zależy od wielości fragmentu krążka międzykręgowego, który „wpadł” do kanału. Czasem bardzo małe zmiany powodują silne dolegliwości bólowe i odwrotnie – duża zmiana może być całkowicie bezobjawowa.
Najczęściej dolegliwości o charakterze dyskopatii występują w odcinku lędźwiowym oraz na pograniczu odcinka lędźwiowego i krzyżowego kręgosłupa.

  • Zmiany pourazowe

Ból spowodowany wcześniejszym urazem może wynikać bezpośrednio z uszkodzenia tkanek (kości, więzadeł, tkanek miękkich okolicy kręgosłupa) bądź z odruchowego skurczu mięśni przykręgosłupowych.

Ponadto bóle kręgosłupa mogą być spowodowane przez:

  • Zniekształcenia i złamania kręgów spowodowane zmianą struktury tkanki kostnej w przebiegu chorób kości, np. osteoporozy.
  • Kręgozmyk, czyli przesunięcie się do przodu jednego kręgu względem drugiego (położonego poniżej). Kręgozmyk może być wrodzony, może powstać wskutek urazu bądź rozwoju zmian zwyrodnieniowych krążka międzykręgowego.
  • Wady wrodzone kręgosłupa, np. przepuklina oponowo-rdzeniowa.
  • Choroby reumatyczne (zwłaszcza reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie kręgosłupa).
  • Czynniki psychiczne.


Bóle kręgosłupa, przed rozpoznaniem którejś z powyższych przyczyn, często wymagają od lekarza wykluczenia nowotworów, chorób układu moczowo-płciowego, zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów (m.in. stawów biodrowych), chorób narządów jamy brzusznej (zapalenia trzustki), tętniaka aorty i innych.

Lekarz Małgorzata Waszkiewicz,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Kiwerski J., Kowalski M., Krasuski M., Schorzenia i urazy kręgosłupa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 1997
  • Krasuski M., Algorytm postępowania diagnostyczno-leczniczego w zespołach bólowych kręgosłupa, Rehabilitacja Medyczna 2005 nr 9 (3)
  • Morton M., Zespoły bólowe kręgosłupa, Przewodnik Lekarza 2008, nr 5

Źródła zewnętrzne

Ból kręgosłupa

Komentarze (2)
~stokrotka
~stokrotka

zawsze wydawało mi się, że bóle kręgosłupa są związane z krzywym siedzeniem albo z urazami. Mój fizjoterapeuta w Kręg Clinic uświadomił mi, ze nerwy i stres również mogą powodować takie dolegliwości...

Odpowiedz
~kasia
~kasia

Dawniej zawsze miałam z tym problem. Co miesiąc wizyta u masażysty. Miałam jeszcze kilkanaście kg nadwagi. Potrzebowałam zmienić nawyki żywieniowe i zgubić te kg.Aż wreszcie ktoś polecił coś rewelacyjnego! (idealnafigura.com/gberes)Nawet nie wiem kiedy zgubiłam te kg, dzięki temu mój kręgosłup nie jest tak obciążony, a i poprawił się też mój stan zdrowia. Ciesze się że teraz lepiej się czuję i mam mnóstwo energii do życia:)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ból kręgosłupa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

O co chodzi

~marek2020 • ostatni post 60 minut temu

1
Artykuły Ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa

Ból kręgosłupa - epidemia XXI wieku

Ból kręgosłupa może mieć różnorodne przyczyny: stan zwyrodnieniowy stawów, nadwyrężenie struktur więzadłowych, mięśni lub zerwanie, naderwanie mięśni, dyskopatia, RZS (reumatoidalne zapalenie stawów), ZZSK (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), choroby w obrębie jamy brzusznej, choroby nerek, nowotwory. Jak widać powyżej, przyczyn bólów kręgosłupa jest wiele i mają różnorakie pochodzenie.Najważniejszą sprawą jest postawienie odpowiedniej diagnozy i ustalenie źródła zaistniałych problemów.

Ból kręgosłupa

Co zrobić, żeby moje dziecko miało zdrowy i silny kręgosłup?

Każdy rodzic chce, aby jego dziecko wyposażone było w pakiet niezbędnych umiejętności, gdy samodzielnie zacznie ruszać w świat. Często w natłoku zajęć szkolnych i pozalekcyjnych (angielski, szkoła muzyczna i wiele innych) umyka gdzieś podstawowa troska o...

Ból kręgosłupa

Sposoby na proste plecy

(...) niższej części pleców, jak również regulować podparcie dla rąk. Wady postawy, jak np. skolioza, skrzywienia kręgosłupa, ból kręgosłupa - każdy z nas chce tego uniknąć. Żeby kręgosłup był prosty, a postawa ciała prawidłowa, warto zastosować się do...

Ból kręgosłupa

Leczenie schorzeń kręgosłupa

Leczenie schorzeń kręgosłupa jest często długotrwałe i skomplikowane. Leczenie opiera się głównie na leczeniu zachowawczym, tzn. stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Wykorzystywana jest rehabilitacja, masaże lecznicze, joga, ćwiczenia...

Ból kręgosłupa

Urazy kręgosłupa szyjnego

Urazy kręgosłupa szyjnego to bardzo niebezpieczne urazy kręgosłupa. Najczęściej są wynikiem silnego uderzenia czy przygniecenia podczas wypadków komunikacyjnych lub skoków do wody. Większość przypadków odnotowuje się w wieku 16-25 lat, ale niektóre z...

Ból kręgosłupa

Ból krzyża

Ból krzyża może pojawić się w różnym miejscu i różne są jego przyczyny. Bóle związane z kręgosłupem należą do jednych z najnieprzyjemniejszych dolegliwości, z jakimi boryka się człowiek. Mogą wystąpić w każdym odcinku kręgosłupa. Najbardziej...

Ból kręgosłupa

Ćwiczenia na ból pleców

Ćwiczenia na ból pleców

Ból pleców często daje się we znaki. Nic dziwnego. Po ośmiu godzinach pracy za biurkiem, w domu odpoczywasz przed telewizorem, wcale nie odciążając mięśni pleców. Kręgosłup stale narażony jest na wysiłek. Taki stan rzeczy skutkuje właśnie bólami w...

Ból kręgosłupa

Rodzaje bólu kręgosłupa

Na ból kręgosłupa często pracujemy sami. Nieodpowiednia postawa, nadwaga, chodzenie w butach na wysokim obcasie mogą doprowadzić do jego osłabienia, skrzywienia, a w ostateczności do choroby zwyrodnieniowej. Jeżeli ból kręgosłupa trwa dłużej niż dwa ... . Wówczas kości zaczynają się o siebie ocierać i przy każdym ruchu chory odczuwa silny ból kręgosłupa. Choroba zwyrodnieniowa ... wypuklina zaczyna uciskać nerw. To wywołuje ból kręgosłupa, który często jest tak silny, że uniemożliwia jakiekolwiek...

Ból kręgosłupa

Profilaktyka bólów kręgosłupa

(...) zaczyna wysyłać niepokojące sygnały. Ból kręgosłupa często uniemożliwia wykonywanie podstawowych czynność, takich jak podnoszenie cięższych rzeczy, czy pracowanie w pozycji. Jak dbać o kręgosłup w codziennym życiu? Codzienne czynności mogą prowokować ból ... do samochodu i wysiadanie z niego nie jest trudne. Pozornie. Osobom, które cierpią na ból kręgosłupa może przysporzyć wiele cierpień ... wiele problemów, np. wywołać ból kręgosłupa. Pamiętaj by po przebudzeniu gwałtownie się nie zrywać. Leczenie kręgosłupa wspomagają...

Ból kręgosłupa

Bóle karku

Bóle karku zdarzają się nam wszystkim. Zdarza się, że kark lub ramiona drętwieją i jakiekolwiek poruszanie powoduje ból. Kiedy te dolegliwości staną się codziennością, oznacza to, że mamy poważny problem i jak najszybciej powinniśmy się skontaktować z...