Osobowość anankastyczna

Termin "osobowość anankastyczna" brzmi dość zagadkowo dla przeciętnego człowieka. Na czym polegają zaburzenia osobowości tego typu? Człowiek o cechach anankastycznych wykazuje nadmierną dbałość o porządek, jest bardzo ostrożny, asekuracyjny i pełen wątpliwości. To często perfekcjonista, który nie pozwala sobie na połowiczne rozwiązania. Wszystko musi być „dopięte na ostatni guzik”, idealne nawet w najdrobniejszych szczegółach, tak jak każą zarządzenia, regulaminy i wytyczne.

Ludziom o cechach anankastycznych brakuje elastyczności, spontaniczności i swobody działania.

Zobacz film: "Rozpoznaj stan zdrowia psychicznego on-line"

1. Symptomy osobowości anankastycznej

Osobowość anakastyczną ujęto w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.5. Bywa ona inaczej określana jako osobowość kompulsyjno-obsesyjna. Nie należy jednak mylić anankastycznych zaburzeń osobowości z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi, czyli nerwicą natręctw, chociaż istnieje duże prawdopodobieństwo, że osoby przejawiające cechy kompulsji i natręctw mogą zachorować na zaburzenia z grupy nerwic. Jak manifestuje się osobowość anankastyczna?

Oto typowe objawy kliniczne tego zaburzenia:

  • skoncentowanie całej uwagi na regulaminach, szczegółach, organizowaniu, porządkowaniu i inwentaryzowaniu;
  • podporządkowywanie się schematom postępowania;
  • nadmierny i chorobliwy perfekcjonizm, utrudniający realizację zadań;
  • nadmiar wątpliwości;
  • przesadna ostrożność;
  • sztywność i upór w postępowaniu;
  • natrętne obsesje, niechciane myśli i impulsy;
  • chorobliwa skrupulatność prowadząca do zbytniej koncentracji na efektywności;
  • zaniedbywanie przyjemności oraz relacji międzyludzkich;
  • pedanteria, uległość wobec konwencji społecznych, ciągła kontrola umysłowa;
  • zbytnia dbałość o porządek;
  • brak elastyczności i otwartości na nowe rozwiązania;
  • niezgoda na przekraczanie zasad moralnych, która nie wynika z tożsamości religijnej czy z własnych przekonań;
  • niechęć do dzielenia się pracą z innymi z powodu przekonania, że tylko sami jesteśmy w stanie bezbłędnie wykonać zadanie;
  • gromadzenie pieniędzy, jako środka do zabezpieczenia się przed potencjalnymi katastrofami;
  • skąpe wydawanie pieniędzy na siebie i innych.

Osoby przejawiające cechy anankastyczne często są perfekcjonistami i ambitnymi pracownikami, którzy niejednokrotnie szybko awansują w strukturach firmy. Ze względu na skrupulatne trzymanie się rozkazów i zaleceń pracodawców są postrzegani jako sumienni pracownicy, z wysoką motywacją do działania. Niestety nierzadko osoby takie zatracają się w pracy, a na zaburzenia osobowości nakłada się kolejny problem – pracoholizm, kiedy człowiek zaczyna definiować siebie tylko i wyłącznie poprzez efekty pracy i karierę zawodową, a zaniedbuje rodzinę oraz przyjaciół. Nadgodziny nie wynikają z deficytów finansowych w budżecie domowym, ale właśnie z problemów psychicznych. Osoby anankastyczne wykazują również zaburzenia w zakresie zachowań w sferze emocjonalnej i poznawczej oraz wykazują niedostatki w kwestii samooceny. Ich sposób myślenia o sobie zależy często od oceny ze strony otoczenia. Osobowość anankastyczna to poważna choroba, powodująca zapadanie na różne inne zaburzenia nerwicowe, która wymaga długotrwałej psychoterapii.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Osobowość chwiejna emocjonalnie

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!