Osobowość anankastyczna

Termin "osobowość anankastyczna" brzmi dość zagadkowo dla przeciętnego człowieka. Na czym polegają zaburzenia osobowości tego typu? Człowiek o cechach anankastycznych wykazuje nadmierną dbałość o porządek, jest bardzo ostrożny, asekuracyjny i pełen wątpliwości. To często perfekcjonista, który nie pozwala sobie na połowiczne rozwiązania. Wszystko musi być „dopięte na ostatni guzik”, idealne nawet w najdrobniejszych szczegółach, tak jak każą zarządzenia, regulaminy i wytyczne.

Zobacz film: "Kiedy należy zgłosić się do psychiatry?"

Ludziom o cechach anankastycznych brakuje elastyczności, spontaniczności i swobody działania.

Symptomy osobowości anankastycznej

Osobowość anakastyczną ujęto w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.5. Bywa ona inaczej określana jako osobowość kompulsyjno-obsesyjna. Nie należy jednak mylić anankastycznych zaburzeń osobowości z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi, czyli nerwicą natręctw, chociaż istnieje duże prawdopodobieństwo, że osoby przejawiające cechy kompulsji i natręctw mogą zachorować na zaburzenia z grupy nerwic. Jak manifestuje się osobowość anankastyczna?

Oto typowe objawy kliniczne tego zaburzenia:

  • skoncentowanie całej uwagi na regulaminach, szczegółach, organizowaniu, porządkowaniu i inwentaryzowaniu;
  • podporządkowywanie się schematom postępowania;
  • nadmierny i chorobliwy perfekcjonizm, utrudniający realizację zadań;
  • nadmiar wątpliwości;
  • przesadna ostrożność;
  • sztywność i upór w postępowaniu;
  • natrętne obsesje, niechciane myśli i impulsy;
  • chorobliwa skrupulatność prowadząca do zbytniej koncentracji na efektywności;
  • zaniedbywanie przyjemności oraz relacji międzyludzkich;
  • pedanteria, uległość wobec konwencji społecznych, ciągła kontrola umysłowa;
  • zbytnia dbałość o porządek;
  • brak elastyczności i otwartości na nowe rozwiązania;
  • niezgoda na przekraczanie zasad moralnych, która nie wynika z tożsamości religijnej czy z własnych przekonań;
  • niechęć do dzielenia się pracą z innymi z powodu przekonania, że tylko sami jesteśmy w stanie bezbłędnie wykonać zadanie;
  • gromadzenie pieniędzy, jako środka do zabezpieczenia się przed potencjalnymi katastrofami;
  • skąpe wydawanie pieniędzy na siebie i innych.

Osoby przejawiające cechy anankastyczne często są perfekcjonistami i ambitnymi pracownikami, którzy niejednokrotnie szybko awansują w strukturach firmy. Ze względu na skrupulatne trzymanie się rozkazów i zaleceń pracodawców są postrzegani jako sumienni pracownicy, z wysoką motywacją do działania. Niestety nierzadko osoby takie zatracają się w pracy, a na zaburzenia osobowości nakłada się kolejny problem – pracoholizm, kiedy człowiek zaczyna definiować siebie tylko i wyłącznie poprzez efekty pracy i karierę zawodową, a zaniedbuje rodzinę oraz przyjaciół. Nadgodziny nie wynikają z deficytów finansowych w budżecie domowym, ale właśnie z problemów psychicznych. Osoby anankastyczne wykazują również zaburzenia w zakresie zachowań w sferze emocjonalnej i poznawczej oraz wykazują niedostatki w kwestii samooceny. Ich sposób myślenia o sobie zależy często od oceny ze strony otoczenia. Osobowość anankastyczna to poważna choroba, powodująca zapadanie na różne inne zaburzenia nerwicowe, która wymaga długotrwałej psychoterapii.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Cierpiałkowska L., (red.), Psychologia zaburzeń osobowości. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2004, ISBN 83-232-1413-1.
  • Jakubik A., Zaburzenia osobowości, PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2672-5.
  • Millon T., Davis R., Millon C., Escovar L., Meagher S., Zaburzenia osobowości we współczesnym świecie, Instytut Psychologii Zdrowia. Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa 2005, ISBN 83-85452-88-5.

Zaburzenia osobowości

Komentarze (1)
~Alan
~Alan ponad rok temu

Jest więcej luzu od kiedy poważne firmy zachodnie rekrutują na stanowiska do pracy zdalnej konsultantów z wielu krajów, w tym z Polski. Wystarczy wpisać w google frazę 'online jobs info' i znaleźć propozycję odpowiednią dla siebie. Mało osób o tym wie, ja korzystalem ponad rok, spokojna praca w domku i bez szefa nad głową, a zarobki na poziomie średniej krajowej za pół etatu, bez żadnych opłat ani inwestycji.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia osobowości
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia osobowości
Zaburzenia osobowości

Zaburzenia dysocjacyjne - zdjęcie

Zaburzenia dysocjacyjne - zdjęcie

Zaburzenia te związane są z występowaniem dwóch odrębnych osobowości u jednej osoby. Obie osobowości nie są zależne od siebie.

Zaburzenia osobowości

Objawy paranoi

Objawy paranoi

objawia się zespół paranoiczny? Czy na to zaburzenie osobowości składa się tylko podejrzliwość i urojenia prześladowcze? Przyczyny paranoi Zaburzenia urojeniowe to złożone przeżycia. Chory ma na...

Zaburzenia osobowości

Osobowość dyssocjalna

Praca z dzieckiem z ADHD i jego środowiskiem jako jednostka chorobowa została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.2. Zaburzenia osobowości o charakterze dyssocjalnym...

Zaburzenia osobowości

Syndrom jerozolimski - dziwne zaburzenie psychiczne

Syndrom jerozolimski - dziwne zaburzenie psychiczne

opisał je w 1937 roku Heinz Herman -psychiatra mieszkający na terenach dzisiejszego Izraela. Zaburzenie to swoją nazwę zawdzięcza  innemu (...) cierpiących na zaburzenia psychiczne, ani fanatyków religijnych. W przeważającej...

Zaburzenia osobowości

Osobowość zależna

Zaburzenie osobowości zależnej (ang. Dependent Personality Disorder) określano dawniej jako asteniczne zaburzenie osobowości. Inne nazwy osobowości (...) zależnej to zaburzenie...

Zaburzenia osobowości

Osobowość unikająca

Osobowość unikająca (łac. personalitas anxifera) to zaburzenie osobowości, które manifestuje się w zachowaniu skrajną nieśmiałością i introwertyzmem (...) intymnych, rezygnują ze związków partnerskich,...

Zaburzenia osobowości

Osobowość histrioniczna

Osobowość histrioniczna albo inaczej histrioniczne zaburzenia osobowości zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (...) pustka. Histrioniczne zaburzenia...

Zaburzenia osobowości

Zaburzenia nawyków i popędów

Zaburzenia nawyków i popędów zostały opisane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 w odrębnym rozdziale pod kodem F63. Kategoria zaburzeń obejmuje patologie zachowań i impulsów, których...