ADHD u dorosłych

Wydawałoby się, że problem ADHD to choroba przede wszystkim dzieci i młodzieży. Jednak aż w około 65% objawy nadpobudliwości psychoruchowej utrzymują  się także w dorosłym wieku. Nie jest to taki problem, gdy ADHD zostało wcześniej zdiagnozowane i leczone. Problem pojawia się, gdy chory dopiero jako dorosły trafia do lekarza zaniepokojony swoim stanem. Uważa się, że dorośli z ADHD są często niewłaściwie diagnozowani i leczeni. Czasem bywa tak, że w ogóle jako dzieci nie byli diagnozowani lub byli poddani niewłaściwej terapii, na inne choroby.

Rozpoznanie ADHD u dorosłego

Zdarza się tak, że to nie tylko sam chory zgłasza się do lekarza, ale robią  to jego bliscy, którzy sami dostrzegają jego problemy i zwracają na nie uwagę. Rozpoznanie ADHD u osoby dorosłej może odbyć się po spełnieniu kilku warunków. Przede wszystkim najłatwiejsza jest sytuacja, gdy udaje się stwierdzić, że rozpoznane objawy i zaburzenia występowały już w dzieciństwie oraz jest to potwierdzone przez chorego i jego bliskich.

Zgodnie z aktualnymi wymogami potwierdzenie tego jest wymagane do rozpoznania choroby. Jednak zdarza się i tak, że objawy ADHD pojawiają się dopiero w wieku dorosłym. Uważa się, że jest możliwe, iż objawy choroby istnieją przez cały czas, jednak ich wpływ na zaburzenie funkcjonowania chorego pojawia się przede wszystkim w ważnych dla niego momentach, takich jak: zmiana szkoły, rozpoczęcie studiów, nowa praca. I ten wpływ na funkcjonowanie, jego zaburzenia w więcej niż jednej dziedzinie, jest także ważnym, obok objawów, celem oceny podczas diagnostyki ADHD.

Objawy ADHD

Kolejnym warunkiem koniecznym do rozpoznania ADHD u osoby dorosłej, tak samo jak u dziecka, jest stwierdzenie określonej liczby objawów charakterystycznych dla tego zaburzenia, które opisane są w kryteriach diagnostycznych Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 oraz Klasyfikacji Chorób Psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego DSM-IV.

Jednak zgodnie ocenia się, że wielu dorosłych nie spełnia wszystkich kryteriów. Może to wynikać z większych ich zdolności do adaptacji, do podporządkowania się obowiązującym regułom na studiach, w pracy. Często zdają oni sobie sprawę ze stawianych im wymagań oraz konieczności radzenia sobie z nimi. To powoduje, że mimo choroby starają się przezwyciężać wszelkie trudności na tyle, na ile są w stanie. Jednak nadal występują u nich istotne zaburzenia funkcjonowania. Konsekwencją tego jest uznanie, że do rozpoznania ADHD u dorosłych wystarczy 4–5 z 9 objawów, które wymieniane są w kryteriach choroby, gdy u dzieci, dla porównania, wymaganych jest minimum 6. Mimo obaw nie prowadzi to do „nadrozpoznawania” choroby u dorosłych, a pomaga jedynie stwierdzić zaburzenia, które wpływają na ich funkcjonowanie i jednocześnie są podatne na leczenie.

Istnienie objawów ADHD powinno być obiektywnie potwierdzone przez inne osoby (rodzinę, partnerów).

Lista objawów ADHD u dorosłych, zaproponowana przez Brytyjskie Towarzystwo Psychofarmakologii, to m.in.:
  • Nieuważność dotycząca szczegółów, brak koncentracji uwagi
  • Trudność z utrzymaniem uwagi na zadaniach lub czynnościach, które są nużące
  • Trudności ze słuchaniem
  • Trudności z postępowaniem wg instrukcji
  • Rozpoczynanie wielu czynności naraz i problem z ich zakończeniem
  • Słabe zdolności organizacyjne
  • Gubienie przedmiotów lub pozostawianie ich nie na swoim miejscu
  • Zapominanie o różnych codziennych sprawach
  • Trudność w usiedzeniu na jednym miejscu
  • Trudności z zachowaniem ciszy i zabieranie głosu bez oczekiwania na swoją kolej
  • Słabe poczucie reguł i czasu w trakcie rozmowy
  • Przerywanie i przeszkadzanie innym
  • Drażliwość, niecierpliwość
  • Zmienność nastrojów, porywczość
  • Słaba tolerancja na stres
  • Impulsywność i podejmowanie ryzykownych zachowań

Dlaczego warto rozpoznawać ADHD u dorosłych?

Ponieważ jest to zaburzenie bardzo podatne na leczenie farmakologiczne i terapię, co może bardzo zmienić dotychczasowe życie chorych. Postawienie takiej diagnozy może pomóc zrozumieć dorosłemu jego dotychczasowe trudności, przyczyny niespełniania stawianych wobec niego oczekiwań.

Leczenie czasem utrudniać mogą współistniejące zaburzenia wynikające często z nieleczonego ADHD, np. nadużywanie środków psychoaktywnych, alkoholu. Chorzy ci są też bardziej narażeni na depresję, odczuwanie lęku, drażliwość, zaburzenia snu. Czasem jednak rozpoznanie ADHD może wpłynąć na obniżenie samooceny pacjenta, który zacznie się postrzegać jako osobę chorą, zaburzoną. Mimo to jest to element choroby także poddający się terapii.
Przypisy
Hallowel E., Ratey J., W świecie ADHD. Nadpobudliwość psychoruchowa z zaburzeniami uwagi u dzieci i dorosłych, Media Rodzina, Poznań 2004, ISBN 83-7278-111-7
Baranowska W., ADHD: polemiki i badania, WSH-E, Łódź 2009, ISBN 978-83-7405-457-7
Arcelu J., Munden A., ADHD Nadpobudliwość ruchowa, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-11304-6
Jarema M., Rabe-Jabłońska J., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4180-4

Artykuły ADHD u dorosłych

ADHD jest z reguły rozpoznawane w okresie między 7 a 13 rokiem życia. Ze względu na tak młody wiek pacjentów istotne jest rokowanie towarzyszące temu zabuarzeniu. ADHD niewątpliwie ma przebieg ...

Choroba ADHD

Objawy ADHD z reguły zauważane są przez osoby z otoczenia dziecka w momencie kiedy rozpoczyna ono naukę w szkole podstawowej, czyli około 7 roku życia. Jednak zazwyczaj symptomy charakterystyczne ...

Objawy ADHD

ADHD , czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to choroba zaczynająca się we wczesnym dzieciństwie, najczęściej w pięciu pierwszych latach życia. Aby pomóc dziecku, musisz zrozumieć, że ADHD ...

Jak zrozumieć i leczyć ADHD?

Objawy ADHD można podzielić na trzy kategorie: nadmierna impulsywność, nadmierna ruchliwość i zaburzenia uwagi. Każdy z tych elementów może być nasilony w różnym stopniu u różnych osób. Nadmierna ...

ADHD - objawy

Jeszcze do niedawna ADHD by ł o b łę dnie postrzegane jako z ł e wychowanie lub te ż po prostu z ł y charakter dziecka. Mówiono w takich przypadkach, ż e dziecko jest zwyczajnie niegrzeczne lub ...

Czym jest ADHD?

ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniem koncentracji uwagi. Objawy pojawiają się już w wieku przedszkolnym. Znana jest jednak także postać ADHD u dorosłych.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej określany jest skrótem ADHD. Objawami takiego zaburzenia zachowania są np. impulsywność czy nadmierna ruchliwość. U każdego dziecka jednak symptomy są zupełnie inne i cechuje je różna intensywność. Do tego objawy często zmieniają się wraz z wiekiem, więc jedne mogą się nasilać, a inne powoli ustępować. Szacuje się, że w okresie dojrzewania u około 30% chorych objawy wygasają, a ponadto połowa z nich będzie w wieku dorosłym zauważać u siebie jedynie pojedyncze symptomy.<br />
<br />
Wyróżnia się trzy podtypy tego zaburzenia. Pierwszy cechuje przewaga zaburzeń koncentracji (cierpią na niego zwykle dziewczynki), w drugim dominuje nadruchliwość oraz impulsywność, zaś trzeci jest mieszany (częściej zapadają na niego chłopcy).<br />
<br />
Optymizmu dodaje fakt, iż jedynie kilka procent osób, u których w dzieciństwie stwierdzono ADHD, w wieku dorosłym będzie przejawiało nadal pełne objawy choroby.<br />
<br />
Więcej na ten temat powie muzyk zespołu Big Cyc Krzysztof Skiba, który sam doświadczył ADHD.

ADHD jest źródłem różnych problemów, a ich obraz zmienia się w zależności od wieku. Najczęściej trudno jest określić początek wystąpienia objawów, ale już we wczesnym dzieciństwie można dostrzec ...

ADHD w zależności od wieku

Czasem w Internecie, na stronach dla pacjentów chorujących na ADHD można napotkać wymiennie stosowany skrót ADD zamiast ADHD lub oba jednocześnie: ADD/ADHD. Czy to jest to samo? Co to jest ADD? ...

ADD a ADHD

Objawy ADHD zwykle utrudniają osiągnięcie sukcesów w szkole, pracy czy na polu towarzyskim. Osoby z nadpobudliwością spotykają się z niezrozumieniem, odrzuceniem, stale konfrontują się z ...

ADHD a rozwój dziecka

ADHD kojarzy się zwykle z dzieckiem, któremu trudno usiedzieć w jednym miejscu, stale wierci się na krześle, biega, łatwo się rozprasza, źle zapamiętuje szczegóły, jest gadatliwe, szybko i często ...

ADHD w życiu dorosłym

Nieleczony autyzm u ludzi dorosłych niejednokrotnie uniemożliwia samodzielną egzystencję. Takie osoby nie potrafią adekwatnie wyrażać emocji, cechują je wysoki stopień napięcia i związane z tym ...

Autyzm u dorosłych

Trądzik dotyka nie tylko nastolatków, ale i dorosłych. Objawy trądziku u dorosłych zwykle różnią się od symptomów u młodzieży, dlatego wypryski u osób po 20. roku życia należy leczyć w inny sposób.

Jak leczyć trądzik u dorosłych?

Przyczyny ADHD nie są nam do końca znane. Wiadomo, że w zachorowaniu dużą rolę grają geny, a także alkohol, nikotyna, czy kontakt z ołowiem. Najnowsze badania dowodzą natomiast, że także pestycydy ...

ADHD a pestycydy

Metody leczenia ADHD - należy przede wszystkim zaznaczyć, że terapia nie jest łatwa. Zwykle trwa kilka lat i angażuje wiele osób. Warto jest zdać sobie z tego sprawę już na samym początku aby ...

Odkrycie przyczyny rozwoju ADHD od samego początku przysparzało naukowcom wiele problemów. Nadal nie do końca można stwierdzić z cała pewnością jaki jest powód pojawienia się zaburzeń tego typu. ...

Przyczyny ADHD u dzieci

Nie ma leku, który pozwoliłby wyleczyć ADHD. Nie istnieją także metody psychoterapeutyczne, dzięki którym można by w pełni pozbyć się objawów nadpobudliwości. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy ...

Jak radzić sobie z ADHD?

Istnieje wiele różnych objawów zespołu Aspergera , ale głównym jest wyraźna trudność w odnalezieniu się w kontaktach społecznych. Dzieci dotknięte zespołem Aspergera mogą mieć łagodne, umiarkowane ...

Pomoc dziecku nadpobudliwemu opiera się nie tylko na specjalistycznej psychoterapii, ale obejmuje systemową współpracę między szkołą, rodzicami i samym dzieckiem z ADHD.

Z roku na rok coraz więcej dzieci i dorosłych jest diagnozowanych z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ( ADHD to skrót z angielskiego oznaczający Attention Deficit Hyperactivity Disorder). ...

Naturalne leczenie ADHD

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD) zwykle diagnozuje się w pierwszych latach edukacji dziecka, kiedy maluch nie radzi ...

ADHD u niemowląt

ADHD

Choroby i dolegliwości

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Bóle po lewej stronie brzucha podczas siedzenia

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co onacza ból po prawej stronie klatki piersiowej?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »