Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rodzaje autyzmu

httpswww-flickr-comphotoswactout815306052412_8db0.jpg
Zdjęcie autorstwa Lance Neilson / CC BY 2.0

Autyzm to złożone i tajemnicze zaburzenia związane z upośledzeniem zdolności odczytywania motywów innych ludzi, posługiwania się językiem i uczestniczenia w interakcjach społecznych. Nie ma dwóch podobnie zachowujących się dzieci z diagnozą autyzmu. Autyzm jako jednostka nozologiczna należy do całościowych zaburzeń rozwojowych (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD). Zazwyczaj mówi się o zaburzeniach ze spektrum autyzmu, gdyż choroba nie jest jednolita objawowo. Jakie rodzaje autyzmu można wyróżnić?

Specyfika autyzmu

Zasadniczo w psychopatologii mówi się o autyzmie schizofrenicznym i autyzmie dziecięcym. Autyzm schizofreniczny to jeden z objawów negatywnych schizofrenii, polegający na zamknięciu się pacjenta w swoim wyimaginowanym, urojonym, zrozumiałym tylko dla niego świecie. Autystyczne myślenie i zachowania manifestują się najbardziej w autyzmie dziecięcym, który jako jednostka chorobowa został ujęty w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F84.0. Oprócz deficytów w zakresie teorii umysłu, czyli niezdolności do decentracji i empatii – przyjęcia perspektywy drugiego człowieka, większość osób z autyzmem ma trudności w opanowaniu mowy i unika kontaktów z ludźmi. W rzeczywistości wiele z nich nigdy nie osiąga zdolności posługiwania się językiem. Być może z powodu tych trudności u wielu autystów diagnozuje się upośledzenie umysłowe, chociaż większość osób niepełnosprawnych intelektualnie nie cierpi na zaburzenia ze spektrum autyzmu.   

W ciężkich przypadkach chore dzieci podejmują destrukcyjną autostymulację, np. uderzanie w coś głową. Często pojawiają się stereotypie ruchowe, rytualne zachowania, np. kiwanie się przez długi czas, oraz preferowanie niezmienności otoczenia. Lekarze i rodzice zaczynają podejrzewać zwykle autyzm, gdy dziecko ma około 1,5 do 2 lat i nie rozwija się u niego mowa. Ostatnio neurologia i epidemiologia wniosły kilka nowych tropów do zagadki autyzmu. Niektóre dowody sugerują, że istnieje związek między autyzmem a toksycznymi materiałami w środowisku. Największe poruszenie jednak wzbudziło odkrycie neuronów lustrzanych i ich możliwego powiązania z autyzmem. Badania wnoszą, że dzieci autystyczne mają w mózgu albo mniej neuronów lustrzanych, albo też występują wady genetyczne w tych komórkach nerwowych. Interesujące jest to, że neurony lustrzane odpowiadają dokładnie za to, czego osoby z autyzmem nie potrafią, czyli wyczuwanie intencji innych ludzi.

Zaburzenia ze spektrum autyzmu

Jak powszechny jest autyzm? Liczby są dyskusyjne. National Institute of Health szacuje, że niektóre formy tego zaburzenia występują u około 1 na 500 dzieci. Aczkolwiek nowe raporty wskazują na rosnącą w ostatnich dekadach częstość występowania autyzmu. Większość ekspertów uważa, że autyzm jest w zasadzie zaburzeniem mózgu. Obecnie nie ma sposobu na leczenie autyzmu, jednak istnieją programy terapeutyczne, mogące polepszyć socjalizację i mowę dziecka – wymagają jednak dużo pracy, wysiłku, cierpliwości i zaangażowania nie tylko psychoterapeutów, ale też rodziców autystów. Coraz częstsze diagnozowanie autyzmu wynika także z szerokiego obrazu klinicznego zaburzeń autystycznych. Specjaliści nie mówią raczej o autyzmie, co o spektrum autystycznym (ang. Autism Spectrum Disorders, ASD). Zaburzenia ze spektrum autyzmu mogą różnić się zarówno pod względem etiologii, katalogu objawów, jak i ich nasilenia. Wyróżnia się lekkie i ciężkie postacie autyzmu.

Dwoje dzieci z autyzmem mogą się całkowicie różnie zachowywać. Nie ma jednego zestawu objawów, jaki będzie charakteryzował dzieci z autyzmem. Jakie rodzaje autyzmu można wyróżnić?

  • Autyzm wczesnodziecięcy – inaczej autyzm głęboki albo zespół Kannera. Występuje 4 razy częściej u chłopców niż dziewczynek. Typowe objawy, to: trudności w zakresie komunikowania swoich stanów uczuciowych, problemy w kontaktach społecznych, kłopoty z integracją wrażeń zmysłowych, przymus stałości otoczenia, autystyczna izolacja, stereotypowe czynności, zaburzenia mowy, echolalia, wybitna pamięć mechaniczna, brak reakcji na własne imię, niewymawianie ani jednego słowa w wieku 16 miesięcy, unikanie kontaktu wzrokowego.
  • Autyzm atypowy – znajduje się w klasyfikacji ICD-10 pod kodem F84.1. Nie manifestuje się pełnoobjawowo. Pierwsze symptomy choroby pojawiają się później niż w przypadku autyzmu wczesnodziecięcego. Autyzm atypowy może rozwinąć się około 3 roku życia, a nawet później. 
  • Zespół Aspergera – inaczej syndrom Aspergera (ang. Asperger’s Syndrome, AS). Znajduje się w ICD-10 pod kodem F84.5. Należy do tzw. łagodnych postaci autyzmu. Główne objawy syndromu Aspergera, to: upośledzenie umiejętności społecznych, niechęć pracy w grupie, ograniczona elastyczność myślenia, obsesyjne zainteresowania, trudności w akceptacji zmian otocznia, zachowania rutynowe, trudności w komunikacji niewerbalnej. W odróżnieniu od autyzmu dziecięcego dzieci z zespołem Aspergera (ZA) wykazują raczej prawidłowy rozwój poznawczy, nie ma opóźnień w rozwoju mowy ani zaburzeń uniemożliwiających logiczną komunikację. Osobom z ZA łatwiej zaadaptować się także do środowiska społecznego.  
  • Upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się – ang. Nonverbal Learning Disabilities, NLD. Znajduje się w ICD-10 pod kodem F81.9. Obrazem klinicznym bardzo przypomina zespół Aspergera. Główne objawy, to: nadwrażliwość zmysłów, brak umiejętności komunikowania się pozawerbalnie, bogate słownictwo, trudności w zakresie równowagi i grafomotoryki, brak umiejętności wyobrażeniowych, słaba pamięć wzrokowa, problemy w kontaktach z rówieśnikami, dosłowna interpretacja przekazów słownych, zachowania stereotypowe.
  • Całościowe zaburzenie rozwoju nie zdiagnozowane inaczej – w skrócie PDD-NOS. Znajdują się pod kodem F84.9. Rozpoczynają się we wczesnym dzieciństwie. Manifestują się trudnościami w kontaktach społecznych, trudnościami w komunikacji, słabością fizyczną i nietypowym zachowaniem. Do PDD-NOS zalicza się m.in. zespół Hellera (utrata umiejętności społecznych, motorycznych i językowych) i zespół Retta (głęboka niesprawność ruchowa, ograniczone możliwości komunikacji z otoczeniem, stereotypowe ruchy rąk, stępienie emocjonalne, ataksja, przykurcze mięśni).  
  • Autyzm wysokofunkcjonujący – ang. High-Functioning Autism, HFA. Nie jest jednostką chorobową, ale określenie to stosuje się wobec osób chorych na autyzm, które w miarę dobrze radzą sobie w społeczeństwie.     
  • Zaburzenia semantyczno-pragmatyczne – ang. Semantic-Pragmatic Disorder, SPD. Objawia się przede wszystkim w postaci trudności w zakresie rozumienia i produkcji mowy oraz opóźnień w rozwoju mowy. Chory nie jest w stanie, np. uchwycić aluzji, żartów słownych, metafor, analogii czy ukrytych sugestii. 
  • Zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych – ang. Multiple-complex Developmental Disorder, McDD. Na tę chorobę składa się wiele różnorodnych objawów m.in. zaburzenia emocjonalne, nieprawidłowości w kontaktach społecznych, trudności w komunikacji, ograniczone wzorce zachowań, zaburzenia myślenia.
  • Hyperleksja – przejawia się w postaci kłopotów z rozumieniem języka mówionego, trudności w socjalizacji, nadwrażliwości zmysłowej, zachowaniach autostymualcyjnych, myślenia konkretnego na rzecz abstrakcyjnego, przymusu trzymania się rutyny.

Jak widać, zaburzenia ze spektrum autyzmu nie są jednolite objawowo ani nozologicznie. Autyzm wymaga dokładnej diagnozy różnicowej, np. ze schizofrenią dziecięcą, reaktywnym zaburzeniem przywiązania, ADHD, stereotypiami ruchowymi i tikami. Nie ma dwóch podobnych przypadków autyzmu. Każde dziecko zachowuje się indywidualnie. Jedne wykazują tylko niewielkie opóźnienia mowy i koncentrują się na świecie rzeczy. Niektóre natomiast unikają kontaktów z rówieśnikami, nie komunikują się w ogóle za pomocą słów i reagują agresją oraz złością na najdrobniejsze zmiany w otoczeniu. Bez względu na diagnozę spektrum autystyczne odznaczać się będzie zaburzeniami komunikacyjnymi, powtarzalnym, rutynowym zachowaniem oraz trudnościami w kontaktach z ludźmi. 

Dwa typy autyzmu?

Mimo iż o autyzmie mówi się obecnie znacznie więcej niż kilkadziesiąt lat temu, większość ludzi nie ma większego pojęcia, czym jest autyzm. Sami lekarze nie do końca potrafią wychwycić symptomy autyzmu czy wcześnie postawić odpowiednią diagnozę i wysłać rodziców do specjalisty. Nie znamy nadal powodów, dla których dzieci rodzą się autystyczne. W toku badań odkryto, że tak naprawdę istnieją dwa zupełnie odmienne typy autyzmu.

Dzieci autystyczne często oceniane są po prostu jako niegrzeczne, a ich rodziców obwinia się o to, że nie potrafią wychować malucha. Jest to bardzo krzywdzące, zarówno dla matki czy ojca, jak i dla samego dziecka. Często bowiem cała rodzina bardzo ciężko pracuje nad tym, żeby malec nauczył się funkcjonować w naszym społeczeństwie, zapewnia terapię, ale wszystko wymaga czasu. Takie uwagi, niestety, nie pomagają. Znacznie lepsze byłoby wykazanie zrozumienia i udzielenie ewentualnej pomocy tak, jak w przypadku innego rodzaju niepełnosprawności.

Dlaczego autystyczne dzieci zachowują się w taki budzący niechęć sposób? Najczęstszym problemem wynikającym z autyzmu jest zaburzenie rozwoju społecznego i zamknięcie się dziecka we własnym świecie oraz brak umiejętności funkcjonowania w społeczeństwie. Niegrzeczne dziecko zazwyczaj świetnie wie, że jest niegrzeczne – autystyczne natomiast nie ma pojęcia, że robi coś nie tak, a przy głębokim zaburzeniu może w ogóle nie być świadome istnienia jakichkolwiek norm zachowania. Trudno więc, żeby ich przestrzegało.

Autyzm autyzmowi nierówny

Dotychczas diagnozuje się autyzm określając, z jak głębokimi zaburzeniami boryka się dziecko. Jest to zresztą bardziej pewna skala niż dokładna klasyfikacja – na jednym jej końcu znajdują się maluchy z bardzo dużym upośledzeniem, wymagające opieki przez całe życie, na drugim zaś osoby wysokofunkcjonujące, mające spore szanse na samodzielność w wieku dorosłym. Miejsce na tej skali wskazuje terapeucie, w jaki sposób prowadzić terapię i do czego można w jej trakcie dążyć. Okazuje się jednak, że nie tylko głębokość zaburzeń różni między sobą dzieci autystyczne. Profesor David Amaral z MIND Institute odkrył istnienie dwóch odmiennych od siebie typów autyzmu – dających podobny obraz kliniczny, ale nie diagnostyczny.

  • W przypadku typu I, który występuje wyłącznie u chłopców i regresja zachodzi zwykle po 18. miesiącu życia, dochodzi do powiększenia mózgu dziecka.
  • W typie II zaburzenia dotyczą pracy układu odpornościowego, który u tych dzieci (chłopców i dziewczynek) nie działa prawidłowo.

Odkrycie to jest bardzo ważne, ponieważ wskazuje, że konieczne jest opracowanie odmiennych sposobów leczenia autyzmu i prowadzenia terapii w zależności od tego, z którym typem autyzmu mamy do czynienia. Daje także lekarzom nowe narzędzia diagnostyczne, pozwalające z dużym prawdopodobieństwem zaklasyfikować rodzaj zaburzenia do określonego typu jeszcze na wczesnym etapie życia dziecka.

Bibliografia

  • Gałkowski T., Kossewska J., (red.), Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2004, ISBN 83-7271-062-7.
  • Komender J., Autyzm i zespół Aspergera, PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3812-5.
  • Olechnowicz H., Wokół autyzmu. Fakty, skojarzenia, refleksje, WSiP, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08923-0.
  • Randall P., Autyzm. Jak pomóc rodzinie?, GWP, Gdańsk 2002, ISBN 83-87957-54-2.
Komentarze (8)
~kasia75
~kasia75

moze z kometarzem bedzie to mialo malo wspolnego.aleee ja rowniez mam ogromny problem z dzieckiem ,chlopiec7lat.Od praktycznie malego dziecka zawsze cos go wyroznia kazdy mowil ze przesadzam i niemam robic zdziecka profesora przyjdzie t.z. czas nauczy sie.bardzo pozno zaczol mowic,interesuje sie wszystkim,procz tego co powinien.W szkole niepracuje niewykonuje polecen nieintegruje sie z grupa,dziei uwaza ze go krzywdza,wybucha placze bez powodu,chowa sie pod lawke jezeli cos mu nieodpowiada.Poprostu codziennie slysze ze on to on tamto,jest mi przykro,bo w domu slucha mnie aczkolwiek ma swoje takie dzwne zachowania ,jak roznego rodzaju nasladownictwo,moznaby duzo wymieniac.CO powinnam robic dalej,jjak sie zachowac,co mowic w szkole?Prosze o pomoc i rade.CZy to moze byc autyzm?dodam syn jest bardzo inteligetny i wrazliwy,jednak w szkole wypada na typowego glupka.

Odpowiedz
~emi
~emi

@~kasia75: udaj się z nim do poradni pedagogiczno-psychologicznej tam zbadają twojego synka i pokierują cię dalej musisz mu pomóc bo to co opisałaś nie wygląda dobrze może mu przeszkadzać grupa dzieci ja mam synka z aspergerem on nie lubi przedszkola bo jest tam dużo dzieci na trapi też nie lubi zajęć grupowych nie słuchaj ludzi mi też mówili czego ja od tego dziecka chce ale ja chcę mu tylko pomóc powodzenia

Odpowiedz
~biko
~biko

Moj syn ma 17 m-cy. Mowi tylko.mama baba, tata, dada, to, didi, si.potrafi wskazywac rzeczy i nazywa je tylko pierwszymi sylabami albo pierwszymi literami. Je malo urozmaicone posilki kaszki, przetarte warzywa kanapki z wedlina czasem kotleta jakas zupe inne rzeczy poprostu wypluwa albo odklada z talerza. Nie je w pelni samodzielnie, gdy ladnie przez pierwsze kilka kesow potem juz tylko bawi sie widelcem i trzeba go karmic. Nie rysujen od czasu do czasy ulozy wierze z klockow. Nabardziej lubi skakac z nami po lozku duzo sie smiejelub biegac czesto sie po nas wspina. Umie nawiazac kontakt wzrokowy ale go nie utrzymuje max 2,3 s. Doskonale kojarzy gdzie co powinno lezec.

Odpowiedz
~zszokowana
~zszokowana

@~kasia75: zacznij od nauczenia się pisać na forum bo to co napisałaś to jakiś potok słów, w dodatku z błędami i bez polskich znaków. I jak Ty jako matka możesz czegoś nauczyć dziecko???

Odpowiedz
~bak
~bak

ja na twoim miejscu poszłabym do lekarza. Ja mam syna w wieku 3,5 lat. Około pół roku temu stwierdzono u niego autyzm wczesnodziecięcy. Staram się dość dużo czytać na ten temat żeby wiedzieć też jak w domu mu pomóc. Syn nie rozwinął mowy w ogóle, teraz dopiero coś zaczyna ruszać po kilkumiesięcznej terapii w przedszkolu. Są też minimalne postępy w jego zachowaniu, aczkolwiek zdarzają się nadal sytuacje kiedy zostaję dotkliwie ugryziona i nie tylko. Wpada w złość i co najgorsze nie wiem czasem o co chodzi bo przecież sam mi nie powie. Cały czas mój pediatra mnie uspokajał że wszystko jest ok że chłopcy później mówią. Aż w końcu pewnego dnia wymusiłam na niej wizytę u neurologa ten dał skierowanie do neurologopedy i psychologa i wszyscy jednogłośnie powiedzieli AUTYZM!!! To był szok.Dlatego dla dobra swojego dziecka nie czekaj i idź do psychologa on ci pomoże. Instynkt matki jest bezcenny. Nie słuchaj innych. Pomożesz dziecku w razie czego terapią albo uspokoisz się słysząc że wszystko jest oki. Głowa do góry i do roboty.

Odpowiedz
~Łukasz D.
~Łukasz D.

@~zszokowana: Twój komentarz jest całkowicie nie na miejscu. Uważasz się za inteligentną osobę? Jestem odmiennego zdania. Pani Katarzyna ma problem i nie ważne jest jak go przedstawiła, ten "potok słów" idealnie wyklarował nam sytuacje. Jeśli Pani zszokowana nie ma nic konkretnego do powiedzenia co mogło by pomóc polecam nie udzielać się w temacie. Pozdrawiam.

Odpowiedz
~Łukasz D.
~Łukasz D.

@~kasia75: tak jak pisano wcześniej proszę udać się do poradni pedagogiczno-psychologicznej i najlepiej ukierunkować psychologa o swoich spostrzeżeniach. Dlaczego? Już wyjaśniam. Mój synek urodził się z wadą słuchu, początkowo otrzymał pomoc w postaci aparatów słuchowych. W trzecim roku życia zdecydowaliśmy się na implant ślimakowy. Ponieważ wiąże się to z ogromnymi kosztami czekaliśmy w kolejce na wolne środki z NFZ około 8 miesięcy (koszt 120 000zł), po czym umówiliśmy się na termin zabiegu. W czasie pobytu w szpitalu poznaliśmy pewną matkę z synkiem również po implantowaniu dziecka. I to ona ukierunkowała nas, iż nasz syn może mieć autyzm ponieważ zaobserwowała podobne zachowanie jak jej synka. Dodam, że pod opieką psychologa i pedagoga mój synek był od momentu stwierdzenia niedosłuchu i żaden specjalista nie podejrzewał autyzmu. Dopiero gdy zasugerowaliśmy taką możliwość skierowano nas i obawy się potwierdziły. Pozdrawiam i życzę powodzenia :)

Odpowiedz
~justysia168
~justysia168

@~zszokowana: w sumie ja tez pisze z błędami ale tylko dlatego że jestem zmęczona, Twoje uwagi na temat wychowania były nie na miejscu ,ja cierpię na dysleksje to znaczy ze jestem zła matka ? przepraszam znam wiele osób które wysławiają się idealnie , w sumie są takimi matkami jak ja .....kochają Swoje dzieci

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Rodzaje autyzmu - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Rodzaje autyzmu
Rodzaje autyzmu

Autyzm u niemowlaka

Autyzm u niemowląt jest trudny do zdiagnozowania. Przed trzecim rokiem życia dziecka nie jest łatwo stwierdzić na 100%, czy maluszek cierpi na autyzm. Jednak już w okresie niemowlęcym pierwsze symptomy choroby mogą się ujawniać. Dostrzeżone przez...

Rodzaje autyzmu

Autyzm atypowy

Autyzm atypowy to całościowe zaburzenie rozwoju (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD), należące do spektrum autyzmu, ale niespełniające wszystkich kryteriów autyzmu dziecięcego. Pojawia się często później niż autyzm wczesnodziecięcy,...

Rodzaje autyzmu

Autyzm wczesnodziecięcy

(...) Rodzaje autyzmu wczesnodziecięcego Istnieją różne rodzaje autyzmu. Autyzm wczesnodziecięcy ma trzy postacie. Pierwszy...

Objawy autyzmu

Cechy autyzmu

Spektrum autyzmu jest szerokie. Objawy autyzmu można umieścić na skali od łagodnych do ciężkich postaci zaburzenia. Rodzice, dla których autyzm u dzieci brzmi jak wyrok, pow

Autyzm

Leczenie autyzmu

Nie istnieje jedna metoda leczenia autyzmu podobnie, jak nie istnieją dwa identyczne przypadki tej choroby. Każde dziecko jest inne i ma inne potrzeby. U wszystkich jednak ważne jest, aby jak najwcześniej rozpocząć leczenie, zarówno poprzez psychoterapię,...

Autyzm

Przyczyny autyzmu

Jak dotąd nie odkryto czynnika odpowiedzialnego za rozwój autyzmu. Nie ma jednego genu, który powoduje autyzm. Można mówić jedynie o pewnej podatności genetycznej do zachorowania. Uznaje się powszechnie, że przyczyna zahamowania rozwoju...

Cukrzyca

Rodzaje cukrzycy

Powszechnie znany jest podział  cukrzycy na typ 1 i 2. Typ 1 kojarzy nam się zazwyczaj z początkiem choroby w młodym wieku i rolą procesu autoimmunologicznego niszczącego komórki beta trzustki odpowiedzialne za wytwarzanie insuliny....

ADHD

Rodzaje ADHD

Trudno bez zawahania stwierdzić, że chłopcy dużo częściej chorują na ADHD niż dziewczynki, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż trochę odmienny może być obraz tej choroby u dziewczynek, a co za tym idzie – ADHD u nich może być czasem mylnie lub wcale...

Mleko

Rodzaje mleka

Mleko jest produktem spożywczym charakteryzującym się wysoką wartością odżywczą. Zawiera pełnowartościowe białko, niezbędne do prawidłowego rozwoju oraz wzrostu. Na rynku dost

Astma

Rodzaje astmy

Astma to choroba objawiająca się świszczącym oddechem, kaszlem, uciskiem w klatce piersiowej oraz problemami z oddychaniem. Nie jest to jednak schorzenie, które u wszystkich chorych przebiega tak samo. W związku z tym eksperci wyróżnili...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500