Alkoholik w rodzinie a depresja

Jakie jest dziecko wychowywane w rodzinie alkoholowej? Czy różni się bardzo od pozostałych rówieśników? Jego życie na pewno. I właśnie dlatego potrzebuje więcej wsparcia, ciepła, troski i… miłości. Dzieci z rodzin alkoholowych z reguły otrzymują jej za mało. Za mało, aby udźwignąć ciężar, z którym muszą się codziennie zmagać... Alkoholizm w rodzinie może pozostawić na dziecku piętno, które będzie nosić nawet w dorosłym życiu.

Alkoholizm w rodzinie

Kiedy jedna osoba w rodzinie ma problem z uzależnieniem od alkoholu, używamy terminu rodzina alkoholowa. Nie bez powodu. Problem alkoholowy w domu dotyczy nie tylko osoby lub osób nadużywających alkoholu, ale wszystkich pozostałych członków rodziny, których uzależnienie pozornie nie dotyczy. Rodzina jest systemem wzajemnych interakcji, zależności, uczuciowości. Jeśli jedno ogniwo się rozpada, rozpada się cały łańcuch. Wszystko przestaje funkcjonować tak, jak powinno. A żeby poradzić sobie z problemem uzależnienia od alkoholu, każdy z członków rodziny stara się funkcjonować tak, aby było dobrze. U każdego z nich wykształcają się pewne wzorce zachowania, które z czasem trwania problemu utrwalają się…

Zobacz film: "Wirtualna Poradnia: Uzależnienie od alkoholu"

Role dzieci w rodzinie alkoholowej

Do wzorów zachowań członków rodziny alkoholika należy współuzależnienie, które najczęściej dotyczy współmałżonka. Współuzależnienie stanowi oddzielny, szeroki problem, który w skrócie można określić jako uzależnienie od uzależnienia. Zarówno w przypadku rodziny, w której jedno z rodziców nadużywa alkoholu, a drugie jest współuzależnione, jak też rodziny, w której obydwoje rodzice są alkoholikami, u dzieci wykształcają się pewne typy zachowań. Każde dziecko przyjmuje określoną rolę w rodzinie, która pomaga dostosować się do rodzinnego alkoholowego systemu funkcjonowania, a z czasem pomaga w nim w ogóle przetrwać.

  • Bohater rodzinny

Najczęściej tę rolę pełni najstarsze dziecko w rodzinie. Bycie najstarszym zobowiązuje je do bycia odpowiedzialnym za pozostałych członków rodziny – za młodsze rodzeństwo, a często również za nietrzeźwych rodziców. Bohater rodzinny dba o to, aby rodzina się nie rozpadła, często bierze na siebie zbyt dużo, rezygnując z własnego życia osobistego. Osoba ta jest najbardziej zaradna w życiu, ale też często nie potrafi zadbać o siebie. Jest w stanie opłacić naukę młodszego rodzeństwa, aby im pomóc, rezygnując z własnej edukacji w życiu dorosłym. Ma trudności z byciem asertywnym – jest to cecha typowa dla dzieci z rodzin alkoholowych, a najstarszego dziecka w szczególności. Za wszelką cenę stara się udowodnić innym, że jest silny i zawsze i ze wszystkim da sobie radę. Na zewnątrz stwarza więc pozory twardej, odpowiedzialnej osoby, na której można polegać. W środku bohater rodzinny jest przepełniony żalem, smutkiem i poczuciem bezwartościowości.

  • Kozioł ofiarny

Na tym dziecku skupiają się wszystkie problemy rodziny, co przejawia się z reguły poprzez agresję. Dziecko to nie radzi sobie z problemami w domu, a co za tym idzie, również w szkole. Z reguły rolę tę pełni dziecko młodsze, które nie potrafi konkurować ze starszym rodzeństwem o uznanie. Nie może się „przebić”. Nie jest też najmłodsze, a więc nie może liczyć na specjalne względy. W związku z tym kozioł ofiarny szuka wsparcia na zewnątrz i bardzo często wpada w środowisko tzw. marginesu społecznego. Czuje się odrzucone, nieszczęśliwe, jest wrogo nastawione do innych ludzi. Ma trudności w szkole, wagaruje, ucieka z domu, wchodzi w konflikty z rodzicami, często również z rodzeństwem. Łatwo sięga po używki. Z plakietką „trudnego dziecka” czuje się skazane na przegraną. Stara się więc znaleźć zainteresowanie wśród podobnych do siebie, wycofanych osób. Szuka zainteresowania, lubi być w centrum uwagi, a z drugiej strony nie potrafi nawiązać głębokiej i trwałej relacji z drugim człowiekiem.

  • Rodzinna maskotka

Tę rolę odgrywa najczęściej najmłodsze dziecko w rodzinie. Traktowane z pobłażliwością, ulubieniec rodzinny, którego nikt do końca nie traktuje poważnie. Jego zachowanie przybiera formę błaznowania – w sytuacjach napięcia czuje wewnętrzny przymus jego rozładowywania poprzez wesołkowatość, zabawianie otoczenia, żartowanie. Wszystko to ma na celu odwrócić uwagę od głównego problemu alkoholizmu w rodzinie. Rodzinna maskotka to osoba, która pomimo odczuwanego smutku, lęku i rozpaczy, śmieje się. W pewnym sensie zatraca granicę tego, co naprawdę odczuwa, a co jest wyuczonym zachowaniem. Może być ulubioną wnuczką, córką i koleżanką w klasie, ale mimo tych wszystkich ciepłych relacji będzie czuła głębokie osamotnienie. Z tego też powodu łatwo ucieka w świat używek, co pomaga zapomnieć o problemach i oderwać się od trudnej i zagmatwanej rzeczywistości. Rola ta jest bardzo niewdzięczna i powoduje głębokie wewnętrzne rozbicie i poczucie zagubienia, którego otoczenie zewnętrzne może nie dostrzegać.

  • Dziecko we mgle

Nazywane też Aniołkiem lub Dzieckiem niewidocznym. Jest najczęściej najmłodszym dzieckiem w rodzinie. Określenia te bardzo dobrze odzwierciedlają rolę, jaką dziecko pełni w rodzinie. Sprawia bowiem wrażenie, jakby go nie było. Jest nieśmiałe, grzeczne, ciche i… zagubione. W szkole często niezauważalne przez nauczycieli. Nie stwarza problemów, ale też nie wybija się, nie stara się być w centrum zainteresowania. Czuje się niepewne, jest zamknięte w sobie. Od problemów ucieka w świat marzeń o lepszej przyszłości. Często osoby te nie potrafią nawiązywać bliskich relacji, gdyż idealizują je i myślą życzeniowo. Marzą o lepszym świecie – o idealnej miłości, o byciu idealnym rodzicem. Rola dziecka we mgle jest bardzo trudna, gdyż osoby te nie zwracają na siebie uwagi innych ludzi, tłumiąc problemy. Nie potrafią nawiązywać bliskich kontaktów z innymi, czują się osamotnione, nieszczęśliwe, niezrozumiane.

Psycholog Paulina Stolorz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Cierpiałkowska L., Ziarko M., Psychologia uzależnień – alkoholizm, WAiP, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60807-58-3.
  • Heitzman J., (red.), DEPRESJA – odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4.
  • Margasiński A,. Rodzina alkoholowa z uzależnionym w leczeniu, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-364-1.
  • Woronowicz B., Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Media Rodzina, Poznań 2008, ISBN 978-83-7278-239-7.

Skutki alkoholizmu

Komentarze (8)
~sylwiasmokowska@wp.pl
~sylwiasmokowska@wp.pl ponad rok temu

jak mozna tak bardzo krzywdzic swoje dzieci w imie alkoholu? Zastanawiam sie bardzo czesto co jest lepsze, zycie w niepelnej rodzinie, ale w spokoju i milosci, czy w domu gdzie jest oboje rodzicow ale wsrod wyzwisk, lez, i ponizania? Wychowuje sama 6 letniego synka, bo jego ojciec pije. Upokarzal mnie,wyzywal... Na poczatku znosilam to wszystko, wierzac ze w koncu zrozumie i zacznie sie leczyc. Bardzo go kochalam a moze jeszcze kocham. Ale to nie ja tu jestem najwazniejsza tylko moj syn. Uwazam ze uratowalam go od zla ktore by widzial i siebie tez uratowalam. Bedzie szczesliwszy majac spokojna mame niz zaplakana i cierpiaca.

Odpowiedz
~Dziecko we mgle
~Dziecko we mgle ponad rok temu

Mam 21 lat, jestem jedynakiem z rodziny alkoholickiej i jestem jak "Dziecko we mgle...". I rzeczywiście jakby tak popatrzeć to jestem zamknięty w sobie... Trudno mi nawiązywać jakieś długie relacje z innymi ludźmi. A co więcej nie przejmuje się wcale tym, odbieram to po prostu tak jakby musiało tak być, chociaż są czasami dni w których nie chce mi się żyć, mam doła wtedy próbuje coś robić czymś się zająć, chodź by sprzątaniem pokoju lub umyciem auta. Wyczerpuje swoje siły na tyle że potem kładę się i od razu usypiam ze zmęczenia. Marzy mi się miłość taka prawdziwa ale coraz bardziej wątpię że kiedyś mnie ona spotka. Wiem jednak że gdybym miał swoją rodzinę, dzieci dałbym im to czego ja sam nie miałem... miłość, normalny dom itd... Pozdrawiam

Odpowiedz
~Dziecko Alkoholika
~Dziecko Alkoholika ponad rok temu

Wyżej wymienione role jakie pełnią w rodzinie dzieci alkoholików w dokładny sposób odzwierciedlają to co czujemy. Ja w swej rodzinie akurat pełnię role bohatera i wcale nie jestem w tego zadowolona. Czuje się strasznie ze świadomością, że jestem osobą bardziej dorosłą i bardziej odpowiedzialną niż mój pijący ojciec. Wykancza mnie to, że wszystko spada na moje barki i nie radze już sobie z tym wszystkim. Każdego dnia aż kipię ze złości, od kiedy tylko wstanę z łóżka. Nie potrafię odejść z domu ze strachu i obawy, że może stać się coś mojej mamie i mojemu bratu (który powiela model zachowan mojego ojca). Nawet jesli w cudowny sposób zrobię sobie wakacje od domu to i tak wciąż tam jestem.... Chciałabym żyć normalnie, bez lęków, obaw i strachu.......

Odpowiedz
~justinn_1
~justinn_1 ponad rok temu

ja jestem najmłodszym dzieckiem w rodzinie. Mam 25 lat, ale z powodu braku kasy mieszkam nadal z rodzicami. Co prawda patologie rzadziej się zdarzają w domu, ale się zdarzają, bo kiedyś to codziennie prawie zadymy, bójki, krzyki, wyzwiska... marzę o wyprowadzeniu się z domu. Mimo patologii w domu postanowiłam odbić w drugą stronę i nie popaść w nałóg, studiuję, obecnie szukam pracy i to prawda, że żyję marzeniami o lepszej przyszłości... Nie chciałabym stworzyć dla swoich dzieci, takiego rodzinnego domu, jaki ja miałam... rodzice nie szanują się, wyzywają, biją... aż żal patrzeć na takie coś :(, a najbardziej przeraża uczucie, że nie stać mnie na to, by się wyprowadzić...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Skutki alkoholizmu
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Skutki alkoholizmu
Skutki alkoholizmu

Padaczka alkoholowa

Padaczka alkoholowa

Padaczka alkoholowa dotyczy osób uzależnionych od alkoholu. To przejaw zespołu abstynencyjnego, czyli skutek znacznego ograniczenia ilości (...) - abstynencyjne napady drgawkowe przy utrzymaniu abstynencji przemijają i nie występują...

Skutki alkoholizmu

Psychoza alkoholowa

Psychoza alkoholowa

amnestyczny. Psychoza Korsakowa stanowi skutek wieloletniego i intensywnego picia oraz objaw zaburzeń metabolizmu. Istotne znaczenie dla rozwoju

Skutki alkoholizmu

Naukowcy znaleźli sposób na kaca?

Naukowcy znaleźli sposób na kaca?

z metod nie przyniosła oczekiwanych rezultatów - oprócz niewielkiej poprawy samopoczucia nie stwierdzono istotnej różnicy w odczuwaniu przykrych skutków

Skutki alkoholizmu

Alkoholizm a depresja

Alkoholizm a depresja

i lęków. Z drugiej strony, alkoholizm może być nie tyle skutkiem depresji, co jej przyczyną. Alkohol etylowy należy do depresantów, to znaczy (...) stadium alkoholizmu. Jednak nie u wszystkich alkoholików...

Skutki alkoholizmu

Zachowanie po alkoholu

wiadomości o szkodliwych skutkach picia. Pojawia się system iluzji i zaprzeczania, który oddala perspektywę leczenia i pcha coraz bardziej w sidła nałogu (...) W społeczeństwie funkcjonuje wiele mitów na temat alkoholizmu....

Zdrowie w ciąży

Depresja w ciąży - zdjęcie

Depresja w ciąży - zdjęcie

Stan zdrowia kobiety w ciąży ma wpływ na zdrowie dziecka. Depresja może bowiem przyczynić się do pojawienia astmy u malucha.

Przemoc domowa

Przemoc fizyczna w rodzinie

Przemoc fizyczna w rodzinie

Dzieci, które doświadczają przemocy fizycznej, nie wiedzą, do kogo powinny zwrócić się o pomoc.

Depresja i mania

Przyczyny depresji u dzieci (WIDEO)

Przyczyny depresji u dzieci (WIDEO) Odtwórz wideo

młodocianych pragnie zwrócić na siebie uwagę w rodzinie, szkole czy grupie rówieśniczej. Jakie są przyczyny depresji u dzieci? W wielu przypadkach (...) Depresja to poważna choroba psychiczna, która...