Samotność a depresja

Samotność jest uczuciem wyobcowania, poczuciem braku towarzystwa. Prowadzi do przeżywania stanów przygnębienia, poczucia izolacji. Trwałe poczucie samotności wzmaga podatność na zaburzenia psychiczne i psychosomatyczne. Może także implikować uczucia depresyjne. Istotne jest, że samotność może dotykać nie tylko osób nieśmiałych i wycofanych, ale także takich, które z pozoru wydają się silne, ambitne, pewne siebie i zdecydowane.

1. Przyczyny samotności

Pośród wielu przyczyn samotności można wskazać przyczyny psychologiczne – pewne predyspozycje psychiczne, charakterystyczne dla danego człowieka, mogą wpływać na doświadczanie samotności. Wśród nich można wyróżnić: niskie poczucie własnej wartości, niezdolność porozumiewania się, wrogość, strach, nastawienie obronne. Oto krótka charakterystyka każdego z nich:

  • niskie poczucie własnej wartości – niska samoocena powoduje brak wiary we własne możliwości i zamykanie się w sobie. Z drugiej jednak strony reakcją na niskie poczucie własnej wartości może być próba przeceniania siebie. Obydwa style zachowań utrudniają kontakty z ludźmi, trudno jest bowiem budować głębokie relacje przy braku zaufania do siebie. Osoba taka ma trudność 
z okazywaniem i przyjmowaniem miłości bez poniżania się. Ponadto niska samoocena powoduje, że człowiek staje się nieśmiały, co w konsekwencji prowadzi do unikania kontaktów z ludźmi,
  • niezdolność porozumiewania się – to najczęściej występująca przyczyna trudności w kontaktach z innymi. Brak umiejętności porozumiewania się rodzi poczucie samotności i izolacji nawet wtedy, gdy przynależymy do jakiejś społeczności,
  • wrogość – może wynikać z nienawiści do samego siebie, która często kierowana jest w stronę innych ludzi. Jeśli takiej postawie towarzyszy negatywne nastawienie, odpycha to innych, a w konsekwencji powoduje samotność,
  • strach – wynika często z lęku przed bliskim kontaktem, przed odrzuceniem, przed zranieniem (co może mieć swoje korzenie w przeszłości),
  • nastawienie obronne – można tu wskazać postawy rywalizacji, zaborczości, niezależności, a także postawy roszczeniowe. Takie postawy rodzą nadmierny krytycyzm i brak tolerancji wobec innych, domaganie się bycia w centrum uwagi, manipulowanie innymi, co w konsekwencji oddala nas od innych 
i rodzi poczucie samotności.

Jeśli człowiek chce uniknąć samotności, zakłada się, że muszą zostać zaspokojone jego potrzeby rozwojowe. Zalicza się do nich: potrzebę akceptacji, potrzebę przynależności, umiejętności społeczne. Oto ich krótki opis:

  • potrzeba akceptacji – rodzice mogą wyrażać akceptację w różny sposób, np. poprzez przytulenie, pogłaskanie, spędzanie wspólnie z dzieckiem czasu wolnego. Jeśli brakuje takich pozytywnych, ciepłych odniesień w relacjach pomiędzy dzieckiem a rodzicami, tzn. gdy dzieci są zbyt surowo karane, poniżane, rodzice okazują brak zainteresowania dzieckiem itp., prowadzi to do rozwoju u dziecka poczucia niskiej wartości. Konsekwencją tego jest m.in. wycofanie z kontaktów społecznych, poczucie osamotnienia i przekonanie o niezasługiwaniu na miłość. Może być jednak odwrotnie, osoby takie nadmiernie absorbują sobą otoczenie, narażając się tym samym na doświadczenie odrzucenia. W efekcie osoby takie mają trudność w ufaniu innym, co z kolei utrudnia nawiązywanie głębszych relacji. Zaś niskie poczucie własnej wartości i brak akceptacji stanowią podłoże osamotnienia,
  • potrzeba przynależności – każdy człowiek potrzebuje bliskich więzi z innymi ludźmi. Izolacja z najbliższymi rodzi niepokój i emocjonalną powściągliwość. Sytuacja separacji z jednym z rodziców powoduje, że po jego powrocie dziecko mocno związuje się z tym rodzicem. Można takie zachowanie odczytać jako obawę przed ponownym rozstaniem. W perspektywie rosnącej liczby rozwodów można zrozumieć, dlaczego wielu ludzi doświadcza osamotnienia i wyobcowania,
  • umiejętności społeczne – brak umiejętności społecznych skutkuje nieumiejętnością właściwego zachowania. Osoby takie cechują się brakiem wrażliwości na potrzeby innych oraz brakiem umiejętności podtrzymywania poprawnych relacji z innymi ludźmi. Ponadto mają skłonność do manipulowania ludźmi, co skutkuje odrzuceniem, rozczarowaniem, 
a w konsekwencji zwiększa ich osamotnienie.

Przyczyny społeczne – stwierdza się, że szybkie przemiany społeczne rodzą izolację ludzi od siebie, pozbawiają ich bliskich kontaktów ze sobą, przyczyniając się tym samym do problemu samotności. Do zjawisk społecznych, przyczyniających się do poczucia samotności, zalicza się: telewizję, mobilność, rozwój techniki oraz urbanizację.

2. Myśli samobójcze

Wyżej wymienione przyczyny samotności nie pozostawiają wątpliwości, że człowiek narażony jest na potencjalne doświadczanie uczuć depresyjnych. Symptomem osamotnienia jest niskie poczucie własnej wartości oraz brak wiary w siebie. Powoduje to, że człowiek doświadcza niepowodzeń w kontaktach z innymi, co w konsekwencji prowadzi do dalszego obniżania się samooceny, pogłębiając problem. Niezdolni do nawiązywania kontaktów ludzie zamykają się w sobie, zniechęcając się do podejmowania aktywności w przekonaniu, że nikt ich nie rozumie. Człowiek przeżywający depresję w wyniku poczucia samotności doświadczać może braku nadziei prowadzącego do rozpaczy, a nawet do myśli samobójczych. W sytuacji, gdy poczucie samotności staje się zbyt wielkie, samobójstwo wydaje się stwarzać możliwość wyjścia z sytuacji. Chęć popełnienia samobójstwa może też stanowić sposób zwrócenia na siebie uwagi osób, od których oczekiwaliby troski, zrozumienia, zainteresowania sobą. Przeżywanie depresji przez osoby samotne może je popychać do różnych form radzenia sobie z problemem, jak alkoholizm czy narkotyki, w celu poprawy nastroju, zmniejszenia uczucia pustki czy próby wygaszenia uporczywego uczucia samotności. Na ogół sposoby te zawodzą, a uporczywe uczucie samotności nie znika. To tylko powoduje powstawanie błędnego koła, które sprawia, że problem rozrasta się w swoim rozmiarze, zamiast zniknąć.

3. Sposoby radzenia sobie z samotnością

Warto na początek zastanowić się, co jest przyczyną przeżywania samotności. Jaka jest motywacja do trwania w takim doświadczaniu? Weryfikacja przyczyn może okazać się trudna, ale jest jednocześnie konieczna, aby móc konstruktywnie zacząć radzić sobie 
z problemem. Warto też zastanowić się nad tym, czy jest ktoś wśród bliskich, kto mógłby nam w tym pomóc. Warto podjąć próbę kontaktu z innymi ludźmi. Może to przynieść ulgę, zwłaszcza jeśli człowiek odczuwa brak bliskiej osoby bądź utratę kogoś ważnego. Warto też zastanowić się nad tym, co o sobie myślimy, jakie mamy zdanie na swój temat. Jeśli znajomi lub rodzina podkreślają, że nie doceniamy swoich możliwości, umiejętności, wskazywać to może na niską samoocenę. Dobrze byłoby nad tym popracować. A jeśli zadanie może okazać się zbyt trudne, warto poprosić o pomoc specjalistę. Rozmowa z psychologiem pozwoli nam spojrzeć na siebie z dystansu i bardziej realnie ocenić własny potencjał.

Samotność jest stanem, z którym należy walczyć. W przeciwnym razie może stać się ona przyczyną wielu zaburzeń psychicznych i problemów emocjonalnych. Istnieje wiele sposobów radzenia sobie z samotnością, a jednym z nich są grupy wsparcia – ostatnio jedne z najpowszechniejszych metod leczenia depresji.

Psycholog Izabela Gieryszewska,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Crisp J., Turner M., Psychologia społeczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15982-5.
  • Dudek D., Zięba A., Depresja – wiedzieć, aby pomóc, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2002, ISBN 83-88614-05-3.
  • Pużyński S., Depresje i zaburzenia afektywne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3828-6.
  • Święcicki Ł., Depresja – zwykła choroba?, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-276-8.

Przyczyny depresji

Komentarze (25)
~Magda
~Magda

Mam 20 lat i brak motywacji do życia. Czuję, że wszystko tracę, przyjaciół z którymi już mam słaby kontakt,więź z rodziną. Największy problem tkwi we mnie, nie potrafię już cieszyć się życiem, nie chcę go...

Odpowiedz
~Ktos
~Ktos

Nie wiem czy mogę powiedzieć że jestem osobą. Mam kochającego męża którego niestety często nie ma w domu mam dwójkę wspaniałych dzieci 2 i 3 latka. przeprowadziłam się z południa na północ. Nie znam nikogo Rodzina męża w zasadzie jest ale tak jak by jej nie było. Znajomych nie mam bo nawet nie mam możliwości poznania. Jestem ja i moje dzieci i tak 4 lata. Nie radzę sobie jednak z moja samotnością nie mam nikogo kto się ze mną napije herbaty, kto się zemna posmieje i porostu porozmawia czasem o niczym.

Odpowiedz
~ja :)
~ja :)

Chciałabym Was wszystkich, piszących komentarze pod tym artykułem po prostu... przytulić :) A potem byśmy sobie uciekli gdzieś i stworzyli własne Imperium Samotnych. Tylko musielibyśmy zmienić nazwę, bo już nie bylibyśmy samotni ;) Tulimy!!! Na pohybel samotności, yeeeeah!!!

Odpowiedz
~her
~her

@~MarlenaB.: Trzeba się czasem wygadać, choćby przez internet. ;) Zresztą, wypowiedzi w których człowiek opisze troszkę swój problem, mogą pomóc również komuś innemu. Chociażby w ten sposób, że ktoś pomyśli: "O, mam podobnie" i już czuje się troszkę mniej samotny. :) Zresztą od tego jest to forum. :) Tylko smutne, że nie masz komu się wygadać "na żywo"...

Odpowiedz
~wieczna samotność
~wieczna samotność

Mam 29 lat. Odkąd się wyprowadziłam z mężem parę lat temu prawie nie wychodzę z domu. Mieszkam daleko od rodziny. Nie mam tu przyjaciół ani nawet znajomych. Nawiązywanie kontaktu z ludźmi jest dla mnie strasznie stresujące więc wybieram izolację. Mąż widzi, że mam problemy, ale ignoruje to. Wraca bardzo późno i reszte dnia spędza na grach komputerowych. Żyję sobie właściwie sama z kotem. Mam pracę zdalną, bo nie wyobrażam sobie wyjścia z domu. Doszło do tego, że mam okropny problem z głupim wyjściem na zakupy. Jestem okropnie zmęczona ciągłym lękiem i stresem,który nigdy nie mija. Typowe niewidzialne dziecko z rodziny DDA. Do tego problemy zdrowotne po wypadku samochodowym. Powodów do niskiej samooceny nie ma końca. Przyszła kolej na myśli samobójcze. Już wszystko mam zaplanowane gdzie się powiesić czego użyć itd. Głupie natrętne myśli, a mimo to wciąż żyję. Ale jak można nazwać to życiem? Jak długo jeszcze mogę tak dogorywać...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Przyczyny depresji
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Przyczyny depresji
Przyczyny depresji

Wpływ trądziku na depresję

Zaburzenia psychiczne i somatyczne mogą się ze sobą wiązać i być objawami jednej choroby. Zarówno złe samopoczucie psychiczne może wpływać na stan ciała, jak i problemy zdrowotne mogą odbijać się na psychice. W grupie chorób psychosomatycznych...

Przyczyny depresji

Wzrost a depresja

Wygląd zewnętrzny jest bardzo ważny dla każdego człowieka. Nad nim spędzamy dużo czasu. Odstępstwa od normy mogą być przyczyną powstawania wewnętrznych problemów i trudności. Odmienny od oczekiwanego wygląd zewnętrzny staje się powodem powstawania różnych...

Przyczyny depresji

Pierwsza miłość a depresja

Pierwsza miłość to jedno z najważniejszych uczuć w naszym życiu. Jak każde uczucie, ulega nieuchronnym zmianom, nie z powodu słabości charakteru czy zewnętrznych trudności, lecz dlatego, że taka jest jego natura. Jednak od pewnego momentu większość tych...

Przyczyny depresji

Depresja problemem społecznym

Choroby są problemem, z jakim ludzkość walczy od zarania dziejów. Cierpieć można na niezliczoną ilość dolegliwości wywołanych różnymi czynnikami. Jednak wśród wielu schorzeń, choroby psychiczne są uważane za zjawisko marginalne i niezwykle wstydliwe.

Przyczyny depresji

Rozstanie z bliską osobą a depresja

Rozstanie z bliską osobą a depresja

Rozstanie wiąże się zwykle z wieloma trudnymi emocjami. Ludzie żyją w społecznościach, nawiązują pomiędzy sobą relacje, budują przyjaźnie i związki. Emocje są nieodłącznym elementem kontaktów międzyludzkich. W trakcie budowania relacji emocje mają funkcje...

Przyczyny depresji

Wygląd fizyczny a depresja

Wygląd fizyczny jest bardzo ważny dla budowania obrazu własnej osoby. Od tego, w jaki sposób postrzegamy siebie może zależeć to, czy nawiązujemy kontakty z innymi, czy jesteśmy otwarci na nowe wyzwania oraz w jaki mamy stosunek do innych. Wygląd fizyczny...

Przyczyny depresji

Zaniżone poczucie własnej wartości a depresja

Osobowość człowieka jest bardzo złożona. Każdy z nas posiada charakterystyczne cechy psychiczne, które wpływają na to, jakim jest człowiekiem i jak potrafi radzić sobie w życiu. Niektóre osoby radzą sobie doskonale w trudnych sytuacjach i wciąż idą do...

Przyczyny depresji

Depresja na emigracji

(...) Przyczyny depresji na emigracji Emigracja z powodów zarobkowych, jest od kilku lat dość powszechnym zjawiskiem, któro oprócz...

Przyczyny depresji

Wypadanie włosów a depresja

Wypadanie włosów dla wielu osób jest wstydliwym i kłopotliwym problemem. W początkowych fazach jest zwykle niedostrzegalne dla otoczenia. Jednak wraz z pogłębianiem się problemu staje się on coraz bardziej widoczny, powodując pogorszenie się ogólnego...

Przyczyny depresji

Problemy seksualne a depresja

Dysfunkcja seksualna oznacza upośledzenie dążenia do zaspokojenia seksualnego lub zaburzenie zdolności jej osiągnięcia. Dysfunkcje seksualne mogą występować w różnym natężeniu. Niezależnie od tego, który partner zostanie uznany za zaburzonego, pożycie...