Czarnuszka – wartości odżywcze, właściwości, olej z czarnuszki

Czarnuszka nazywana także czarnym ziarnkiem, jest to niepozorna roślina, która posiada w swoich ziarnkach wiele właściwości odżywczych i składników mineralnych. Według dietetyków właściwości czarnuszki są receptą na wiele dolegliwości.

Zobacz film: "Na co pomaga olej z czarnuszki?"

spis treści

1. Czarnuszka - charakterystyka

Czarnuszka siewna (Nigella sativa L.) jest rośliną z rodziny jaskrowatych. Czarnuszka pochodzi z Iraku i Turcji, ale jest uprawiana w wielu krajach świata, w tym w Polsce. Surowcem zielarskim są nasiona czarnuszki. Z nasion produkuje się olejek z czarnuszki siewnej. Nasiona zbiera się, gdy większość mieszków zmieni kolor na brunatny. W Polsce zbiory następują w połowie września.

Nasiona czarnuszki znalazły zastosowanie w kuchni, kosmetyce i lecznictwie. Inne nazwy czarnuszki to: kmin czarny, kolendra siewna, kminek egipski, czarnucha lub kąkolnica.

2. Czarnuszka - wartości odżywcze

W ziarnach czarnuszki znajduje się osiem z dziewięciu niezbędnych do funkcjonowania organizmu białek, węglowodany, zróżnicowane kwasy tłuszczowe, oprócz tego olejki eteryczne i szeroki wachlarz witamin: witamina A, witamina E, witamina B1, witamina B3 oraz witamina B6.

Nasiona czarnuszki zawierają tłuszcze - w 85 proc. są to kwasy tłuszczowe nienasycone. Są takżę bogate w składniki mineralne: wapń, magnez, żelazo, cynk, potas i selen. Z punktu widzenia właściwości prozdrowotnych najważniejszym składnikiem wydaje się być tymochinon. To substancja zawarta w oleju czarnuszki, która powoduje blokadę wytwarzania histaminy. To sprawia, że czarnuszka działa przeciwalergicznie. Nasiona czarnuszki mają też szereg innych właściwości.

3. Czarnuszka - właściwości zdrowotne

Nasiona czarnuszki zawierają około 100 substancji aktywnych, dlatego warto włączyć je do swojej diety. Ze względu na szereg właściwości zdrowotnych poleca się nasiona czarnuszki lub olej z czarnuszki nawet codziennie.

3.1. Czarnuszka - budowanie odporności

Z badań przeprowadzonych przez naukowców z Florydy wynika, że spożywanie czarnuszki pomaga budować odporność. Naukowcy przez cztery tygodnie podawali ochotnikom dwa razy dziennie porcję czarnuszki. Po upływie czterech tygodni odnotowano wzrost liczby komórek odpornościowych nawet o 72 proc. Naukowcy zauważyli także większą aktywność układu immunologicznego u badanych.

Olej z czarnuszki wzmacnia odporność i sprawia że łatwiej i szybciej radzimy sobie z atakującymi nas infekcjami. Wystarczy łyżeczka oleju z czarnuszki dziennie. W ten sposób można naturalnie wzmocnić odporność nie tylko u dorosłych, ale również u dzieci.

3.2. Czarnuszka - działanie antyalergiczne

Wspomniany wcześniej tymochinon to ważny składnik w nasionach czarnuszki. Dzięki swoim właściwościom blokuje wydzielanie histaminy, przez co układ odpornościowy reaguje mniej agresywnie na alergeny, które pojawiają się w otoczeniu.

Olejek z nasion czarnuszki można stosować do smarowania alergicznych zmian skórnych. Można go też stosować wewnętrznie.

3.3. Czarnuszka - dla chorych na AZS

Atopowe zapalenie skóry to choroba, na którą nie ma skutecznego lekarstwa, można jednak znacznie złagodzić jej objawy. Z badań klinicznych wynika, że olej z czarnuszki może być równie skuteczny w walce z AZS, co niektóre maści zawierające sterydy. Wszystko za sprawą bogactwa nienasyconych kwasów tłuszczowych. Olej z czarnuszki należy wcierać dwa razy dziennie w miejsca chorobowo zmienione.

3.4. Czarnuszka - dla chorych na astmę

Czarnuszka i wytworzony jej olej mogą łagodzić objawy astmy. Z badań wynika, że przyjmowanie oleju z czarnuszki poprawia wydolność płuc i pomaga pozbyć się świszczącego oddechu. Stosowanie oleju z czarnuszki u astmatyków warto skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym.

3.5. Czarnuszka - na depresję

Czarnuszka dzięki swoim właściwościom działa jak adaptogen. Olej z czarnuszki zwiększa odporność na stres, pomaga przeciwdziałać stanom lękowym i depresyjnym. Czarnuszka sprawia też, że ogólnie poprawia nam się samopoczucie. Olej z czarnuszki działa również uspokajająco.

3.6. Czarnuszka - działanie antybakteryjne

Czarnuszka, dzięki obecności tymochinonu działa antybakteryjnie, przeciwwirusowo i antygrzybicznie. Czarnuszka może wspomóc organizm w walce m.in. z Candida albicans, grzybem powodującym drożdżycę.

3.7. Czarnuszka - dla kobiet

Regularne spożywanie czarnuszki wpływa na regulację cyklu miesiączkowego. Wspomaga też laktację u matek karmiących piersią.

3.8. Czarnuszka - dla cukrzyków

W badaniach na szczurach wykazano, że olejek eteryczny i tymochinon zawarty w nasionach czarnuszki przyczyniają się do obniżenia poziomu glukozy i wzrostu wydzielania insuliny.

Zawarta w oleju z czarnuszki kwercytyna przyczynia się z kolei do normalizacji poziomu glukozy we krwi. Wpływa także na zwiększenie zawartości glikogenu w wątrobie i stymuluje wydzielanie insuliny w komórkach trzustki. Nasina czarnuszki wykazują potencjalne działanie przeciwcukrzycowe.

10 produktów idealnych dla cukrzyków
10 produktów idealnych dla cukrzyków [10 zdjęć]

Dieta przy cukrzycy wymaga wielu poświęceń. Diabetycy muszą zrezygnować ze słodyczy oraz niektórych owoców,...

zobacz galerię

3.9. Czarnuszka - na nadciśnienie tętnicze

Czarnuszka, dzięki swoim właściwościom przyczynia się do obniżenia ciśnienia krwi i utrzymuje ciśnienie na właściwym poziomie. Jej skuteczność porównywana jest z syntetycznymi lekami stosowanymi przy nadciśnieniu tętniczym. Zanim jednak sięgniemy po olej z czarnuszki, skonsultujmy jego przyjmowanie z lekarzem. Wraz z lekami obniżającymi ciśnienie może spowodować zbyt duży spadek ciśnienia.

Czarnuszka ma wiele cennych właściwości zdrowotnych
Czarnuszka ma wiele cennych właściwości zdrowotnych (123rf.com)

3.10. Czarnuszka - na pasożyty

Olej z czarnuszki jest również stosowany w leczeniu owsików, włośnia krętego i innych pasożytów przewodu pokarmowego.

3.11. Czarnuszka - działanie na skórę

Właściwości czarnuszki wykorzystywane są również w kosmetyce. Olej z czarnuszki działa przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie, łagodzi objawy trądziku, łuszczycy, wysypek, alergii skórnych i grzybicy. Nawilża i odżywia skórę. Stosowanie olejku z czarnuszki wewnętrznie wpływa pozytywnie nie tylko na skórę, ale też na kondycję włosów i paznokci.

4. Czarnuszka - lekarstwo na raka?

Naukowcy badają potencjalne działanie przeciwnowotworowe oleju z czarnuszki. Na razie są to jedynie badania laboratoryjne lub prowadzone na gryzoniach. Olej z czarnuszki przyczynia się do niszczenia i/lub zahamowania wzrostu komórek rakowych.

Naukowcy badali wpływ oleju z czarnuszki na komórki nowotworowe odpowiedzialne za białaczkę mieloblastyczną, raka piersi, raka wątroby, raka prostaty, glejaka mózgu i rdzenia kręgowego, gruczolakoraka trzustki, raka skóry i mięsaka macicy.

Właściwości antynowotworowe w większości przypadków przypisywane są tymochinonowi. Antynowotworowe substancje zawarte w czarnuszce działają niszcząco tylko na komórki nowotworowe. Nie uszkadzają przy tym zdrowych komórek. Nie ma do tej pory potwierdzonego antynowotworowego działania czarnuszki u ludzi. Nie można więc rezygnować z konwencjonalnego leczenia raka na rzecz metod niekonwencjonalnych, takich jak przyjmowanie tylko oleju z czarnuszki.

Przyjmowanie oleju z czarnuszki podczas chemioterapii i radioterapii może zmniejszać ich skutki uboczne. Zanim jednak sięgniemy po olej z czarnuszki, warto zasięgnąć konsultacji u swojego onkologa.

To też warto wiedzieć

5. Czarnuszka – jak stosować

Właściwości czarnuszki pozwalają na jej stosowanie pod różną postacią. Czarnuszka może być stosowana zewnętrznie przykładowo na włosy, może być też, jako przyprawa, niektórzy stosują ją zamiast pieprzu. Właściwości czarnuszki pozwalają na wykonanie z niej naparu, oleju, ale także nalewki.

Nie ma żadnych przeciwwskazań do stosowania czarnuszki jednak kobiety w ciąży czy karmiące piersią powinny skonsultować jej stosowanie z lekarzem.

Zobacz także:

W kuchni czarnuszką możemy zastąpić pieprz, bowiem czarnuszka nie podrażnia przewodu pokarmowego. Całe lub mielone ziarenka czarnuszki natomiast mogą posłużyć do posypania pieczywa, do zup, sałatek, kanapek, czy też wina albo gulaszy.

Z czarnuszki można również przygotowywać herbatkę, nalewki, czy tzw. ziołomiód. Natomiast olej z czarnuszki ma zastosowanie w lecznictwie i kosmetyce.

5.1. Czarnuszka - olej z czarnuszki

Nasiona czarnuszki możemy spożywać bezpośrednio, dodając je do sałatek, wypieków i wszelkich innych dań. Można też spożywać olej z czarnuszki. Może on być podawany dzieciom, które ukończyły pierwszy rok życia. Najlepiej wymieszać olej z czarnuszki z miodem lub sokiem owocowym. Można spożywać go na czczo, przyjmować z posiłkiem, albo stosować przed zaśnięciem.

Zalecana dzienna dawka dla dzieci powyżej 12 miesiąca życia wynosi ¼ łyżeczki dziennia. Dla dzieci w wieku od 2 do 4 lat - ½ łyżeczki dziennie. Dla dzieci powyżej 5 lat - 1 łyżeczka dziennie. Dorośli mogą spożywać 1 łyżkę oleju z czarnuszki dziennie.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy