Autyzm atypowy

Autyzm atypowy to całościowe zaburzenie rozwoju (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD), należące do spektrum autyzmu, ale niespełniające wszystkich kryteriów autyzmu dziecięcego. Pojawia się często później niż autyzm wczesnodziecięcy, a jego objawy mogą ograniczać się tylko do niektórych sfer życia dziecka – są więc niewystarczające, aby zdiagnozować autyzm głęboki. Autyzm atypowy towarzyszy także niektórym zaburzeniom, takim jak psychoza dziecięca czy upośledzenie umysłowe. Czym dokładnie różni się autyzm dziecięcy od autyzmu atypowego?

1. Autyzm atypowy a dziecięcy

Autyzm atypowy od dziecięcego różni się przede wszystkim tym, że jego objawy pojawiają się późno, po trzecim roku życia. Wczesny autyzm dziecięcy natomiast zaczyna prezentować objawy do trzeciego roku życia dziecka. Kolejna różnica między autyzmem atypowym a dziecięcym to brak niektórych objawów autystycznych – uznawanych za kryteria autyzmu – w przypadku autyzmu atypowego. By mówić o autyzmie atypowym, mogą występować obie te różnice (późny początek choroby i niewielka ilość objawów) lub tylko jedna z nich (np. początek choroby przed trzecim rokiem życia, ale objawy nadal niepozwalające na pełną diagnozę autyzmu). Tak naprawdę trudno jest stwierdzić, jakie są objawy autyzmu atypowego, gdyż różnią się one w zależności od przypadku – zarówno rodzajem objawów, jak i ich nasileniem.

Zobacz film: "Pierwsze objawy autyzmu"

O autyzmie atypowym mówimy wtedy, gdy pierwsze objawy pojawiają się dopiero po 3 roku życia. Tego rodzaju zaburzenie różni się od autyzmu też tym, że zwykle nie spełnia ono wszystkich trzech kryteriów diagnostycznych lub, gdy objawy w dwóch z trzech sfer, tj. w zakresie interakcji społecznych, komunikacji i stereotypowego, powtarzającego się repertuaru zachowań, są niedostatecznie nasilone. Nietypowy autyzm najczęściej rozwija się u osób głęboko upośledzonych i tych z ciężkimi specyficznymi zaburzeniami rozwoju rozumienia mowy.

Autystyczne całościowe zaburzenia rozwoju dotykają przede wszystkim rozwoju społecznego dziecka, rozwoju komunikacji werbalnej i niewerbalnej, wyrażania siebie, a także odbierania bodźców sensorycznych. Autyzm atypowy może wywołać objaw charakterystyczny dla autyzmu dziecięcego, np. trudności z komunikacją niewerbalną, ale równocześnie nie zaburzać potrzeb dziecka dotyczących kontaktu z innymi ludźmi. Autyzm dziecięcy to zwykle równoczesne problemy z komunikacją oraz niechęć do kontaktu. Dzieci cierpiące na autyzm atypowy mogą także przejawiać skłonności do stereotypowych zachowań i zainteresowań lub mieć problemy z nauką mowy, empatią, przy jednoczesnym braku innych objawów zaliczanych do kryteriów autyzmu.

Przyczyny autyzmu dziecięcego i atypowego są takie same. Metody leczenia też są podobne, chociaż w przypadku autyzmu atypowego późniejsze pojawienie się objawów może utrudnić odpowiednio wczesną diagnozę. Zdarza się, że autyzm atypowy pozostaje niezdiagnozowany przez całe życie. Autyzm atypowy może towarzyszyć innym jednostkom chorobowym, takim jak atypowa psychoza dziecięca czy upośledzenie umysłowe. W klasyfikacji chorób ICD-10 autyzm dziecięcy znajduje się pod kodem F84.0, natomiast autyzm atypowy pod kodem F84.1. Autyzm atypowy wymaga precyzyjnej diagnozy różnicowej, by nie pomylić go z innymi chorobami ze spektrum autystycznego, np. z zespołem Aspergera. Diagnozę autyzmu atypowego stawia się rzadko.

2. Choroby spektrum autyzmu

Spektrum zaburzeń autystycznych obejmuje wiele chorób, często o bardzo różnych objawach i ich nasileniu:

  • autyzm dziecięcy,
  • autyzm atypowy,
  • zespół Aspergera,
  • upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się (NLD – Nonverbal Learning Disorder),
  • autyzm wysokofunkcjonujący (HFA – High-Functioning Autism),
  • całościowe zaburzenie rozwoju niezdiagnozowane inaczej,
  • zaburzenia semantyczno-pragmatyczne,
  • zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych (McDD – Multiple-complex Developmental Disorder),
  • hyperleksja,
  • zespół Retta,
  • dziecięce zaburzenia dezintegracyjne.

Objawami łączącymi wszystkie zaburzenia spektrum autyzmu są trudności w komunikacji werbalnej i niewerbalnej oraz rozumieniu zasad społecznych. Dzieci autystyczne nie lubią zmian – ani w wystroju pokoju, ani w planie dnia. Preferują rutynę i stałość. W wielu przypadkach, przy odpowiedniej terapii, dzieci z autyzmem atypowym radzą sobie całkiem dobrze w codziennym życiu. Diagnoza autyzmu jest niezmiernie trudna, zatem stwierdzenie późnego początku objawów (po trzecim roku życia dziecka) i braku obecności wszystkich objawów autyzmu wczesnodziecięcego nie daje gwarancji, że mamy do czynienia z autyzmem atypowym.

Atypowe zaburzenia autystyczne mogą manifestować się w różny sposób – zaburzeniami mowy, problemami z inicjowaniem rozmowy, kłopotami w relacjach z dziećmi, problemami z komunikacją, unikaniem kontaktu wzrokowego, agresją, autoagresją, izolacją, wykonywaniem stereotypowych zachowań, łatwością mechanicznego zapamiętywania. Jedno dziecko z autyzmem może nie mówić i bić główką o ścianę, inne z kolei może mieć również problemy z mówieniem, ale będzie dążyło do kontaktu z ludźmi. Trafną diagnozę, czy jest to autyzm dziecięcy, czy autyzm atypowy, może postawić tylko doświadczony psychiatra dziecięcy.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Autyzm u niemowlaka

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!