Cholesterol w organizmie

Model cząsteczki cholesterolu

Cholesterol jest niezbędnym składnikiem potrzebnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Cholesterol – coraz częściej budzi przerażenie. Jest główną przyczyną chorób układu krążenia, dlatego wzbudza większy strach. Niepokój potęgowany jest dodatkowo poprzez wszechobecne reklamy, mówiące o niszczycielskiej sile tego lipidu. Kupujemy produkty „bez cholesterolu” – czasami dużo droższe – bojąc się o swoje zdrowie. A jak jest naprawdę? Czy rzeczywiście cholesterol jest taki niebezpieczny?

1. Co to jest cholesterol?

Cholesterol jest bardzo ważnym składnikiem wszystkich błon komórkowych i śródbłonkowych, z niego powstają kwasy żółciowe, hormony steroidowe, hormony nadnercza oraz hormony płciowe. Ograniczając spożywanie produktów zawierających tłuszcz i cholesterol, jesteśmy narażeni na zaburzenia gospodarki hormonalnej. W tkance skórnej cholesterol ulega przemianie w 7-dehydrocholesterol, z którego pod wpływem promieni słonecznych powstaje witamina D2. Jest on składnikiem lipoprotein osocza, chroni krwinki przed działaniem różnych substancji toksycznych.

Zdrowe stężenie cholesterolu u dorosłego człowieka nie przekracza 200 mg/dl. Najwięcej występuje go w:

  • mózgu,
  • nadnerczach,
  • wątrobie, gdzie jest wytwarzany i gdzie zachodzi jego rozkład.

Nie wszyscy wiedzą, że aż 60-80% cholesterolu organizm wytwarza sam, a tylko 20-30% jest dostarczana wraz z pożywieniem. Organizm człowieka maksymalnie powinien przyjmować 300 mg cholesterolu dziennie. Większa jego ilość może spowodować rozwój miażdżycy, odkłada się on wtedy w ścianach naczyń krwionośnych, w pęcherzyku żółciowym i przewodach żółciowych w postaci kamieni.

2. Rodzaje cholesterolu

Rozróżnia się „dobry” i „zły cholesterol. W osoczu krwi znajduje się cholesterol powiązany z białkami w postaci lipoprotein, z których najważniejsze są LDL i HDL. LDL transportuje cholesterol do komórek ustrojowych, m.in. do komórek nabłonka tętniczego, gdzie może tworzyć blaszkę miażdżycową. Jest to „zły cholesterol”, w przeciwieństwie do HDL, który ma działanie ochronne, przeciwmiażdżycowe i nazywany jest „dobrym cholesterolem”.

Wysoki poziom cholesterolu całkowitego i frakcji LDL jest istotnym czynnikiem wystąpienia miażdżycy tętnic i jej powikłań. Do innych czynników miażdżycorodnych zalicza się:

3. Obniżanie cholesterolu

Aby obniżyć ilość cholesterolu w organizmie, trzeba przede wszystkim zmienić dietę. Największe stężenie cholesterolu występuje w tłuszczach zwierzęcych, w smalcu, słoninie, boczku, maśle, śmietanie, serach, mięsie, jajach, mleku. Układając odpowiednią dietę antycholesterolową, na pewno uda się obniżyć ilość spożywanego cholesterolu. Tłuszcze roślinne mają pozytywny wpływ na strukturę cholesterolu. Bogate w jednonienasycone kwasy tłuszczowe obniżają stężenie frakcji LDL. Tłuszcze roślinne w ogóle nie zawierają w swym składzie cholesterolu. Do diety warto włączyć przynajmniej dwa razy w tygodniu ryby morskie, które bogate są w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które działają przeciwmiażdżycowo i wzmacniają odporność.

Spożycie błonnika powoduje obniżenie cholesterolu. Źródłem błonnika są suche nasiona roślin strączkowych, owoce i warzywa. Najlepiej spożywać dziennie około 500 g warzyw i 250 g owoców – wtedy pokrywa się zapotrzebowanie na to włókno pokarmowe. Ponadto, owoce i warzywa są źródłem witaminy C i beta-karotenu, a oleje dostarczają witaminy E. Działają one przeciwutleniająco, co zapobiega modyfikacji „złego cholesterolu”.

Również odpowiednia ilość posiłków jest bardzo ważna. Powinno się jeść 4-5 razy na dobę, gdyż jedzenie 1-2 razy dziennie sprzyja wzrostowi cholesterolu. Warto zwrócić uwagę na swoją dietę i pozbyć się „złego cholesterolu”, który może przyczynić się do wielu poważnych chorób. Również aktywność fizyczna pomoże pozbyć się go z organizmu, a ograniczenie słodyczy ułatwi utrzymanie zgrabnej sylwetki.

3.1. Kawa na wysoki cholesterol

Kawa jest najpopularniejszym źródłem kofeiny. Jest spożywana na całym świecie ze względu na jej działanie pobudzające i usprawniające myślenie. Oprócz tych powszechnie znanych, co jakiś czas odkrywane są nowe, na przemian dobre i złe, efekty jej spożywania. Kawie jest przypisywane m.in. działanie obniżające ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2, pojawiania się zapaleń oraz redukcja stresu oksydacyjnego. Czy założenia te są słuszne oraz czy kawa jest w stanie obniżyć cholesterol?

Celem opisanego poniżej badania było zbadanie skutków picia kawy na biomarkery stresu oksydacyjnego, glukozy i metabolizmu lipidów.

W ramach eksperymentu 7 osób pijących codziennie kawę na 1 miesiąc całkowicie przestało ją pić. W drugim miesiącu wypili 4 filiżanki kawy filtrowanej, a w 3 miesiącu badania - 8 filiżanek kawy filtrowanej (150 ml/filiżanka).

Picie kawy spowodowało zmniejszenie poziomu cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL i innych biomarkerów metabolizmu lipidów, jak również markerów zapalenia i stresu oksydacyjnego.

Tymczasem nie potwierdzono żadnej znaczącej zmiany w zakresie metabolizmu cukrów. Oznacza to, że kawa nie jest w stanie wyleczyć cukrzycy, ale wpływa na poziom cholesterolu i pomaga zapobiec pojawieniu się choroby.

Wyniki badania przeprowadzonego na tak ielicznej grupie osób mogą jednak nie być wystarczająco miarodajne.

Komentarze (6)
~Lena
~Lena

ja na obniżenie cholesterolu proponuję zamienić oliwę lub olej rzepakowy na olej lniany (tylko do potraw na zimno). obniża cholesterol i ma dużo kwasów omega-3. Mojej mamie właśnie pod choinkę kupiłam czwartą (litrową) butelkę (kupuję w aptece, z lodówki by mieć pewność że jest dobry). Litr zużywa w 2 miesiące dodając do sałatek, surówek z kiszonej kapusty etc. Wyniki od jakiegoś czasu ma super! bez sztucznej chemii czy trucia się tabletkami.

Odpowiedz
~Karakoram
~Karakoram

Co za beznadziejny artykuł:
"Picie kawy spowodowało znaczące zmiany w poziomie cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL i innych biomarkerów metabolizmu lipidów, jak również markerów zapalenia i stresu oksydacyjnego."
Tzn co???? Co wzrosło, co spadło? Zmiany na lepsze, na gorsze, czy różnie?
Co to są "znaczące zmiany" ILE konkretnie?
Ludzie, czy wy czasem czytacie te bzdury, które piszecie?
Albo to:
"W drugim miesiącu wypili 4 filiżanki kawy filtrowanej".
4 filiżanki na MIESIĄC????
Toż uczeń podstawówki pisze lepsze wypracowania!

Odpowiedz
~Marianna
~Marianna

Z cholesterolem najlepiej walczyć różnymi drogami, już walczę od kilku lat. Najważniejsza jest dieta - jeśli hipersterolemia jest naprawdę zaawansowana, to warto w kwestii diety poradzić się dietetyka i lekarza prowadzącego. Druga ważna rzecz to aktywność fizyczna - nie ma zmiłuj, przynajmniej 2x w tygodniu powinno się pójść na basen lub aerobik, wszelkie wjeżdżania windą zastąpić wchodzeniem na schody, wszędzie gdzie się da chodzić na pieszo. Ostatnia sprawa to wybór właściwych produktów dla osób z podwyższonym cholesterolem, np. margaryny, jogurty, a do tego wspomaganie lekami - ja niedawno wprowadziłam tabletki Sterolea.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Tłuszcze
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Tłuszcze
Tłuszcze

Tran - obowiązkowy produkt w domowej apteczce

Artykuł sponsorowany Nie od dziś wiadomo, że tran to niezwykły specyfik mający pozytywny wpływ na ludzki organizm. To skarbnica naturalnych witamin i niezwykle ważnych substancji odżywczych. Kiedyś nielubiany przez wielu za swój nieprzyjemny smak i...

Tłuszcze

Prozdrowotne właściwości kwasów omega-3

Tłuszcze są jednym z trzech głównych makroskładników w diecie człowieka. Dostarczają najwięcej energii w przeliczeniu na 1 gram składnika – 9 kcal. Są źródłem różnych kwasów tłuszczowych, a także witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E. Pełnią wiele ważnych funkcji w organizmie ludzi. W tym artykule chcielibyśmy zwrócić szczególną uwagę na rolę, jaką odgrywają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3. Do kwasów tłuszczowych omega-3 należą kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy...

Tłuszcze

Kwasy omega-3 poprawiają humor

Dobry humor to podstawa skutecznych działań. Psycholodzy, trenerzy czy coachowie znają i podkreślają znaczenie pozytywnego nastawienia. Chcąc być skutecznym w pracy nad samą efektywnością, należy problem potraktować wieloaspektowo. Okazuje się bowiem, że...

Tłuszcze

Niektóre tłuszcze są dla nas niezbędne i nie powinniśmy na dźwięk tego słowa tracić apetytu

Niektóre tłuszcze są dla nas niezbędne i nie powinniśmy na dźwięk tego słowa tracić apetytu

Triadę głównych składników odżywczych tworzą: białka, tłuszcze i węglowodany. Białko jest budulcem, a tłuszcze i węglowodany ... zrezygnujemy całkowicie z tłuszczów, nie będziemy mieli wiele pożytku z jedzenia samej papryki. Tłuszcze chronią nasz organizm ... oraz dla prawidłowej przemiany materii czy pracy mózgu. Dualistyczny podział na dobre i złe tłuszcze Złe tłuszcze - zwane nasyconymi ... . W zdrowej diecie to dobre tłuszcze powinny stanowić znaczącą przewagę. Nazywamy je tłuszczami nienasyconymi. To właśnie one...

Tłuszcze

Kwasy omega-6

Kwasy tłuszczowe omega-6 są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Występują w żywności pochodzenia roślinnego (orzechy, słonecznik, sezam). Niedobór kwasów omega-6 objawia się stanem zapalnym skóry, zmniejszeniem odporności oraz...

Tłuszcze

Tłuszcze roślinne

Tłuszcze roślinne

Tłuszcze roślinne powinny stanowić istotny element diety człowieka. Stanowią bowiem źródło nienasyconych kwasów ... tłuszczu roślinnego Tłuszcze (lipidy) roślinne są grupą związków, których cechą charakterystyczną jest nierozpuszczalność w wodzie. Tłuszcze w organizmie stanowią składnik budulcowy, pełnią również rolę materiału energetycznego, a także są rozpuszczalnikiem dla niektórych witamin - A, D, E, K. Tłuszcze roślinne zbudowane są z glicerolu oraz kwasów tłuszczowych, które posiadają...

Tłuszcze

Masło czy margaryna?

(...) odżywczym obydwa tłuszcze są bardzo podobne - w łyżeczce masła lub margaryny znajduje się około 4 gramów tłuszczu oraz 35 kalorii ... dużo tłuszczów trans. Tłuszcze te podnoszą poziom „złego" cholesterolu i obniżają poziom „dobrego", który stanowi ochronę przed gromadzeniem się tłuszczu w naczyniach krwionośnych. Tłuszcze trans uchodzą za groźniejsze dla organizmu niż tłuszcze nasycone. Obecnie ... tradycyjne masło lub margaryna, ale z powodu niskiej zawartości tłuszczu nie nadają się do gotowania i pieczenia. Jakie...

Tłuszcze

Zapotrzebowanie na tłuszcz

Tłuszcze to inaczej lipidy. Nazwa pochodzi od greckiego słowa „lipos" - „tłuszcz". Są grupą związków organicznych o różnorodnej budowie, ale mają wspólną cechę: są nierozpuszczalne w wodzie. W organizmie człowieka tłuszcze stanowią stały składnik ... nierozpuszczalnych w wodzie, np. niektórych witamin. Tłuszcze w diecie Pojęcie „tłuszcz" oznacza zarówno składnik odżywczy, jak i grupę ... warunkujących zdrowie. Tłuszcze dostarczane z pożywieniem stanowią materiał energetyczny, ponieważ 1 g tłuszczu zawiera aż 9...

Tłuszcze

Właściwości tranu

(...) dzięki któremu dostarczamy do organizmu cenne tłuszcze i witaminy - powinniśmy więc wszyscy po niego...