Diagnostyka grzybicy

W czasach, gdy liczba zakażeń grzybiczych systematycznie rośnie, diagnostyka mykologiczna odgrywa coraz istotniejszą rolę. Wzrost częstości zakażeń grzybiczych jest już faktem. Przyczynił się do tego ogólno populacyjny spadek odporności związany ze wzrostem zapadalności na choroby przewlekłe (cukrzyca, przewlekłe choroby nerek), nowotwory i terapie z nimi związane (chemioterapia, przeszczep szpiku kostnego), częstsze stosowanie antybiotykoterapii oraz terapii immunosupresyjnej.

Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta

Czynniki sprzyjające rozwojowi grzybicy

Na rozwój grzybicy ma wpływ wiele czynników. Są nim m.in. niehigieniczny tryb życia, zanieczyszczenie środowiska naturalnego, rozpowszechnienie problemu narkomanii ma w tym swój udział. Ponadto powszechność występowania i łatwość przeniesienia zakażenia grzybiczego na inne osoby są kolejnym czynnikiem wpływającym na istotę tego problemu epidemiologicznego.

Wyniki badań obejmujących populację ludzi zamieszkujących umiarkowane strefy klimatyczne, oceniły częstość występowania przewlekłych infekcji grzybiczych na 10–20%. Szacuje się, iż niemal połowa Polaków choruje na grzybicę stóp, jedna czwarta na grzybicę paznokci.

Zakażenia grzybicze

Jak zapobiegać grzybicy?

Grzybica, tak jak inne infekcje jest chorobą zakaźną. Podatność na zakażenie może mieć różne podłoże. Z pewnością istotnym czynnikiem jest nadużywanie...

Grzybica, inaczej mikoza (stąd nazwa – „diagnostyka mykologiczna”), nie jest konkretną jednostką chorobową, ale cały zespół dolegliwości, wywoływanych przez mikroskopijne, chorobotwórcze grzyby (około 200 gatunków chorobotwórczych z 250 000 opisanych). Zakażenia grzybicze najczęściej zlokalizowane są w obrębie skóry i jej przydatków. Niektóre gatunki grzybów mogą zasiedlać organizm człowieka jako saprofity, czyli nieszkodliwe mikroorganizmy, które nie wywołują objawów chorobowych. Grzyby wraz z pokarmem przedostają się do przewodu pokarmowego i znajdowane są w jamie ustnej u około 50% zdrowej populacji oraz u 30% populacji w jelicie cienkim, podobnie jest w narządach płciowych. 
Biorąc pod uwagę różnorodność gatunków grzybów, dokonano klasyfikacji i podziału grzybic, który ułatwia postępowanie diagnostyczne oraz terapeutyczne. Wiedzę na temat zakażeń grzybiczych usystematyzowano ze względu na:

  • pochodzenie grzybów,
  • objawy chorobowe,
  • miejsce rozwoju choroby.

Rodzaje grzybic:

  • powierzchowne zakażenia grzybicze - zakażenia dotyczące skóry i jej przydatków (grzybica stóp, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej głowy, łupież pstry) oraz błon śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych,
  • głębokie zakażenia grzybicze – zakażenia grzybicze dotyczące poszczególnych narządów, związane ze stanami obniżonej odporności (AIDS, stan po przeszczepie szpiku kostnego).

Diagnostyka mykologiczna

Wdrożenie diagnostyki mykologicznej jest uzależnione przede wszystkim od sytuacji klinicznej, ponieważ taka diagnostyka nie zawsze jest obowiązkowa. W przypadku wystąpienia grzybicy jamy ustnej, czy też pochwy, która dobrze reaguje na zastosowane leczenie, w większości przypadków można poprzestać na ocenie dolegliwości zgłaszanych przez chorego oraz badaniu przedmiotowym. Oznacza to, iż grzybica o typowym obrazie klinicznym i łagodnym przebiegu nie musi być potwierdzona w badaniach diagnostycznych. Inaczej jest, gdy staje się ona nawrotowa, oporna na leczenie, czy też w przypadku jakichkolwiek wątpliwości klinicznych.

Wybór diagnostyki mykologicznej

O rodzaju zastosowanej diagnostyki decyduje przede wszystkim postać choroby. Ważne jest, czy lekarz podejrzewa grzybicę skóry, narządów płciowych, czy też grzybicę narządową. W przypadku obecności grzybicy skóry bądź jej przydatków, wykonuje się w pierwszej kolejności badanie mikroskopowe materiału ze zmian chorobowych (fragmenty paznokcia, włosów, łusek naskórkowych). Bardzo wartościowe jest badanie pod lampą Wooda. W badaniach mykologicznych narządowych pobiera się do badania krew, fragmenty tkanek, płyny ustrojowe itp., w celu rozpoczęcia hodowli oraz wykonania preparatu bezpośredniego. W tego rodzaju grzybicach również badania obrazowe mają swoją wartość – badanie usg, badanie tomografii komputerowej. W przypadku grzybicy pochwy pierwszym etapem diagnostyki zakażenia jest dokładna ocena krocza, szyjki macicy i ściany pochwy. Używając wskaźnika pH lub papierka lakmusowego mierzy się odczyn (pH) wydzieliny ze ścian bocznych pochwy. Kolejnym etapem jest pobranie wymazów, w celu wykonania preparatów mikroskopowych, a w szczególnych przypadkach założenia hodowli.

Testy immunoenzymatyczne

Testy immunoenzymatycznye (ELISA) wykrywają przeciwciała przeciwko określonym gatunkom grzyba. Z uwagi na niską cenę i przesiewowy charakter są to jedne z najczęściej stosowanych badań diagnostycznych, choć ich wadą jest mała specyficzność. Do specjalistycznych, a co się z tym wiąże mniej dostępnych badań diagnostycznych grzybic zalicza się:

  • badania z wykorzystaniem reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR – Polimerase Chain Reaction), metodę Real-Time PCR (skuteczniejsza i czulsza od zwykłego PCR),
  • oznaczanie obecnych w materiale biologicznym metabolitów grzybów oraz wielogatunkowy na 6 gatunków Candida.

Pomimo ciągłego postępu w rozpoznawaniu i leczeniu zakażeń grzybiczych, pozostają one nadal poważnym problemem medycznym. Diagnostyka mykologiczna ma na celu poprawę sytuacji – poprzez wcześniejsze rozpoznawanie oraz skuteczniejszą terapię zakażeń.

Lekarz Magdalena Kowalska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Szepietowski J. Grzybice skóry i paznokci, Medycyna Praktyczna, Kraków 2001, ISBN 83-88092-48-0
  • Baran E. Mikologia - co nowego?, Cornetis, Wrocław 2008, ISBN 978-83-61415-00-8
  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9

Grzybica

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Diagnostyka grzybicy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Diagnostyka grzybicy
Diagnostyka grzybicy

Pobieranie materiału w diagnostyce grzybic

Diagnostyka grzybicy jest niezwykle ważna dla potwierdzenia wykrycia konkretnego patogenu choroby. Wzrastająca liczba przypadków grzybic sprawia (...) z publicznych saun, basenów i ośrodków sportowych....

Diagnostyka grzybicy

Badanie pod lampą Wooda

 a lampą to około 20 centymetrów. Badanie przeprowadza się w zaciemnionych pomieszczeniach. Diagnostyka mykologiczna Diagnostyka zakażeń skóry (...) głowy, pachwin oraz okolicy międzypalcowej. Mikrosporiaza skóry...

Diagnostyka grzybicy

Sposoby pobierania materiału do badania mykologicznego

Diagnostyka mykologiczna jest przeprowadzana w celu postawienia trafnego rozpoznania obecności grzybicy oraz zastosowania odpowiedniego leczenia (...) , diagnostyce i wyborze odpowiedniego sposobu leczenia...

Grzybica stóp - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Grzybica stopy

Grzybica stopy

Zmiany skórne przy grzybicy to grudki i pęcherzyki po czasie zmieniające się w strupy.

Grzybica skóry - przyczyny, objawy, zapobieganie, diagnostyka, leczenie

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

To najczęściej wystęująca odmiana choroby. Może pojawić się na całej powierzchni ciała.

Grzybica stóp - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Jak zapobiegać grzybicy?

Jak zapobiegać grzybicy? Odtwórz wideo

Grzybica, tak jak inne infekcje jest chorobą zakaźną. Podatność na zakażenie może mieć różne podłoże. Z pewnością istotnym czynnikiem (...) . Czynniki nabyte wpływające na powstanie grzybicy to: -zakażenie wirusem HIV, -...

Urologia i nefrologia

Grzybica cewki moczowej

, którym odbytnica połączona jest z układem moczowo-płciowym. Objawy, diagnostyka i leczenie grzybicy cewki moczowej Objawy tego rodzaju grzybicy są dosyć podobne (...) towarzyszy grzybicy...

Grzybica skóry - przyczyny, objawy, zapobieganie, diagnostyka, leczenie

Grzybica głowy

pojawia się głównie po okresie dojrzewania, rzadko występuje u dzieci. Diagnostyka grzybicy głowy Pojawienie się czerwonej plamy na skórze głowy (...) Grzybica głowy jest bardzo zakaźna i występuje...

Leczenie grzybicy

Jak leczyć grzybicę?

Jak leczyć grzybicę? Odtwórz wideo

W ostatnich latach odnotowano wyraźny wzrost zachorowalności na grzybicę. Czynniki wpływające na powszechność schorzenia to m.in.: brak higieny (...) grzybicy stosuje się leki, które mogą powodować objawy niepożądane,...