Grzybica jamy ustnej - objawy, przyczyny, terapia

Grzybica jamy ustnej, zwana inaczej kandydozą, wywołana jest przez grzyba Candida albicans zaliczanego do rodzaju drożdżaków (Saccharomycetes). Wywołuje on bardzo często tzw. drożdżycę jamy ustnej, przełyku, pochwy lub płuc u osób z obniżoną odpornością. Choroba ta należy do tzw. zakażeń oportunistycznych. W czasie gdy układ odpornościowy funkcjonuje prawidłowo, drożdżaki Candida stanowiące florę fizjologiczną ok. 70% osób, nie infekują organizmu człowieka. Do infekcji dochodzi jednak wtedy, gdy odporność znacznie się obniży.

1. Grzybica jamy ustnej - objawy

Biały nalot na języku i podniebieniu to najbardziej charakterystyczny objaw kandydozy jamy ustnej. Nalot ten może się rozprzestrzeniać do gardła i przełyku, powodując owrzodzenia, pieczenie i ból w obrębie zmienionej chorobowo błony śluzowej. U niemowląt choroba przyjmuje postać ostrą. Na błonie śluzowej jamy ustnej dziecka pojawiają się wówczas biało-szare naloty (tzw. pleśniawki). Charakterystyczną odmianą grzybicy jamy ustnej jest kandydoza kącików ust – tzw. zajady, których przyczyną może być niedokrwistość lub awitaminoza B2.

Zobacz film: "Opryszczkowe "zimno""

Grzybica jamy ustnej charakteryzuje się białawymi nalotami, które zwykle występują na błonie śluzowej policzków, dziąseł, języka, podniebienia i gardła. Zwykle po usunięciu nalotów uwidocznić można rumień, czasami nadżerkę. Zmiany zwykle są bolesne, palące, piekące. Ich pojawienie się związane jest także z utratą smaku.

2. Grzybica jamy ustnej - przyczyny

Grzybica jamy ustnej pojawia się u osób z obniżoną odpornością, także w przebiegu chorób (np. AIDS, cukrzyca, białaczka, ziarnica złośliwa, niedokrwistość, gruźlica, choroby nerek). Do infekcji drożdżakami może dojść również w wyniku niedoborów witamin z grupy B, kwasu foliowego, żelaza oraz zmian hormonalnych w organizmie (np. w przebiegu ciąży), a także podczas stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych. Stany po przeszczepie (transplantacji) narządów stanowią duże prawdopodobieństwo wystąpienia zakażeń oportunistycznych (w tym kandydozy jamy ustnej). Wynika to z konieczności podawania środków hamujących proces wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych w organizmie, tzw. leków immunosupresyjnych. Preparaty te obniżają znacznie aktywność układu odpornościowego stwarzając jednocześnie niebezpieczeństwo wystąpienia zakażeń oportunistycznych. Do grzybicy jamy ustnej i przewodu pokarmowego może dojść również w wyniku długotrwałego stosowania antybiotyków bez jednoczesnej suplementacji probiotyku zawierającego szczepy bakterii jelitowych. Kolejną grup leków sprzyjających wystąpieniu kandydozy jamy ustnej są glikokortykosteroidy (zwł. podawane w postaci wziewnej). Działają one silnie przeciwzapalnie i antyalergicznie, tłumiąc jednocześnie aktywność układu immunologicznego. Inne leki wpływające na wystąpienie grzybicy jamy ustnej są preparaty stosowane w chemioterapii nowotworów, tzw. cytostatyki.

Grzybica jamy ustnej objawia się białym nalotem na języku
Grzybica jamy ustnej objawia się białym nalotem na języku

Czynniki miejscowe predysponujące do powstania grzybicy jamy ustnej to:

6 zasad higieny jamy ustnej
6 zasad higieny jamy ustnej [7 zdjęć]

Aby sposoby pielęgnacji jamy ustnej były skuteczne, należy przeprowadzać je we właściwy sposób. Przedstawiamy...

zobacz galerię

3. Grzybica jamy ustnej - terapia

Terapia niepowikłanej kandydozy i grzybicy jamy ustnej polega na stosowaniu płynów do płukania jamy ustnej zawierających chlorheksydynę. Do odkażania skóry i błon śluzowych jamy ustnej można zastosować również kwas borny, jodynę, gencjanę, roztwór nadmanganian potasu lub wodę utlenioną (w odpowiednich stężeniach). Pomocne są również żele stomatologiczne i pasty zawierające m.in. dializat z krwi cieląt, który posiada silne właściwości regenerujące uszkodzonych komórek błony śluzowej. Substancje przeciwgrzybicze należy aplikować na zmienioną grzybiczo błonę śluzową jamy ustnej po każdym posiłku.

Właściwości grzybobójcze posiada również chlorchinaldol znajdujący się w preparatach do ssania. Substancja ta, oprócz działania przeciwgrzybiczego, wykazuje również aktywność bakteriobójczą i przeciwpierwotniakową. Mechanizm działania tego leku polega na absorbowaniu jonów żelaza z komórek drobnoustrojów, co uniemożliwia im dalszy rozwój.

Zobacz także:

Silną substancją grzybobójczą jest również nystatyna. Preparaty zawierające tą substancję wydawane są na receptę. Nystatyna podawana miejscowo w postaci zawiesiny, zaburza metabolizm grzybów, prowadząc do ich śmierci. Mechanizm jej działania polega na wiązaniu się z błoną komórkową grzyba i hamowaniu syntezy najważniejszego składnika błony – ergosterolu.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Leczenie grzybicy pochwy

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!