Jak skutecznie i szybko pokonać pokrzywkę kontaktową?

Pokrzywka kontaktowa jest to natychmiastowy, ale przemijający obrzęk i zaczerwienienie skóry, pojawiające się po bezpośrednim kontakcie z substancją alergizującą. Pokrzywkę kontaktową należy odróżnić od kontaktowego zapalenia skóry, gdzie zmiany alergiczne na skórze rozwijają się przez godziny albo nawet dni po kontakcie z alergenem. Pokrzywkę kontaktową może powodować wiele substancji, takich jak żywność, konserwanty, substancje zapachowe, substancje barwnikowe, różnego rodzaju produkty roślinne, zwierzęce, metale, gumy, lateks.

1. Przyczyny pokrzywki

Istnieją dwa mechanizmy powstawania pokrzywki – immunologiczny i nieimmunologiczny. W przypadku pokrzywki nieimmunologicznej bąbel pokrzywkowy oraz objawy towarzyszące (świąd, pieczenie, zaczerwienienie) pojawiają się bez wcześniejszego kontaktu z alergenem. Immunologiczna pokrzywka kontaktowa występuje najczęściej u osób z cechami atopii (skłonnych do alergii) i wiąże się z wcześniejszą ekspozycją na alergen. Najczęściej jednak w praktyce klinicznej w znacznej większości (70-80%) przypadków pokrzywki nie udaje się ustalić czynnika sprawczego oraz mechanizmu powstania pokrzywki.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Pokrzywka kontaktowa może być związana z mechanizmem immunologicznym i nieimmunologicznym. Produkty najczęściej powodujące nieimmunologiczną pokrzywkę kontaktową to między innymi: alkohol i aldehyd cynamonowy, kwas sorbowy (konserwant powszechnie występujący w wielu produktach), kwas benzoesowy, surowe mięso, ryby. Produktami wywołującymi pokrzywkę kontaktową w mechanizmie immunologicznym są między innymi: lateks, kauczuk, niektóre metale – np. nikiel, wiele antybiotyków, kwas benzoesowy, kwas salicylowy, glikol polietylenowy, surowe mięso, ryby.

2. Objawy pokrzywki

Pokrzywka kontaktowa pojawia się w ciągu kilku minut do maks. ok. godziny od ekspozycji na substancję alergizującą. Do objawów podmiotowych należy między innymi uczucie pieczenia, mrowienia, świąd. Charakterystyczną zmianą jest wystąpienie tzw. bąbla pokrzywkowego. Bąble pokrzywkowe mają kolor różowoporcelanowy. Ich wielkość waha się od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów i mogą występować z różnym nasileniem.

Charakterystyczny dla bąbla pokrzywkowego jest szybki rozwój (kilka minut) i towarzyszący świąd, zmiana ta nie utrzymuje się na skórze dłużej niż 24 godziny oraz ustępuje bez pozostawienia śladu. Często skóra staje się dodatkowo zaczerwieniona, przy czym zaczerwienie to może być od ledwo widocznego do wybitnie nasilonego z towarzyszącym obrzękiem.

Na wystąpienie pokrzywki kontaktowej narażony jest każdy człowiek, jednak znacznie częściej obserwuje się tego typu reakcje alergiczne u osób z grup zawodowych szczególnie narażonych na szkodliwe i alergizujące substancje. Do grup takich zalicza się na przykład rolników (kontakt ze zbożami, paszami, sierścią zwierząt), piekarzy (mąka, nadsiarczan potasu), pielęgniarki, lekarzy (narażonych na stały kontakt z lateksowymi rękawiczkami) i wiele innych zawodów. Pokrzywka kontaktowa występuje również znacznie częściej w grupie osób z atopią (tendencją do alergii).

3. Diagnostyka pokrzywki

Rozpoznanie pokrzywki kontaktowej czasem bywa bardzo proste, ale w większości przypadków ustalenie, co wywołało reakcję alergiczną, bez wykonania specjalnych testów skórnych jest niemożliwe. Należy też pamiętać, że testy skórne nie odpowiedzą nam na pytanie, czy pokrzywka ma charakter immunologiczny czy nie, dlatego badanie należy uzupełnić o badania krwi pozwalające ocenić ten charakter, są to tzw. testy RAST wykrywające poziom IgE. Jest to bardzo ważne, gdyż osoby, u których wystąpiła pokrzywka kontaktowa immunologicznasą potencjalnie zagrożone wystąpieniem poważniejszych ostrych reakcji alergicznych zagrażających bezpośrednio ich życiu.

4. Leczenie pokrzywki

Pacjenci z pokrzywką immunologiczną powinni nosić przy sobie w widocznym miejscu informację o tym, że może u nich wystąpić groźna dla życia reakcja alergiczna. Muszą także zostać wyedukowani o tym, iż istnieją reakcje krzyżowe między różnymi alergenami i gdy są uczuleni na jedną substancję, to na 99% procent mogą być też uczuleni na kilka innych, np. istnieje krzyżowa reakcja pomiędzy lateksem a bananami, kiwi i awokado. Pacjenci tacy mogą wymagać podania leków przeciwhistaminowych, kortykosterydów, powinni także być zaopatrzeni w pen do samodzielnego podania adrenaliny (który zawsze powinni mieć przy sobie) w razie wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.

W przypadku pokrzywki kontaktowej pojawiającej się w przebiegu reakcji nieimmunologicznych najczęściej wystarczające okazuje się stosowanie preparatów przeciwhistaminowych zewnętrznie w formie maści, kremów czy aerozoli. A leki przeciwhistaminowe czy sterydy stosuje się jedynie w przypadku wystąpienia objawów ogólnych.

Pokrzywka kontaktowa bywa bardzo uciążliwą dolegliwością. Każda osoba, która zaobserwuje na swojej skórze takie zmiany powinna skontaktować się z lekarzem dermatologiem, aby upewnić się, czy nie jest zagrożona reakcjami alergicznymi o znacznie gwałtowniejszym przebiegu i groźnych konsekwencjach. W sytuacji gdy pokrzywka nie jest bardzo nasilona i nie towarzyszą jej objawy ogólne, warto jest sięgnąć do domowej apteczki po produkt zawierający alantoinę. Dzięki swoim właściwościom łagodzącym alantoina znacznie zmniejszy swędzenie, a dzięki właściwościom przeciwzapalnym przyspieszy ustępowanie bąbla pokrzywkowego, zlikwiduje zaczerwienienie i sprawi, że objawy będą mniej uciążliwe dla pacjenta.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!