Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa wietrzna (łac. varicella) należy do grupy najbardziej zakaźnych chorób wieku dziecięcego. W przebiegu ospy występuje wysoka gorączka i swędząca wysypka w postaci pęcherzyków. Dzieci przechodzą ospę dość łagodnie, u dorosłych notuje się ostrzejszy przebieg ospy, nierzadko z komplikacjami. Zarażenie ospą następuje drogą kropelkową. Przyjmuje się, że najłatwiej zarazić się przez kontakt z chorym na parę dni przed wystąpieniem wysypki, ale warto wiedzieć, że chory na ospę zaraża aż do chwili zaschnięcia u niego ranek i pojawienia się strupków.

Polecane wideo:

Ospa - zarażenie wirusem

Ospa z łatwością przenosi się na innych członków rodziny i równieśników w szkole przez powietrze, drogą kropelkową lub przez płyn z pęcherzy. Istnieje również możliwość infekcji pośredniej - przez kontakt z częściami garderoby i innymi przedmiotami wyeksponowanymi na działanie płynu z krost. Chorzy na ospę zostają zakażeni do 5 dni (częściej od 1-2 dni) przed i 5 dni od chwili pojawienia się wysypki. Kiedy rany zostają pokryte strupem, osoba zazwyczaj przestaje być zakażona.

Większość ludzi zaraża się wirusem ospy wietrznej do 15 roku życia, z czego większość między 5 a 9, jednak prawdopodobieństwo zarażenia ospą istnieje w każdym wieku. Ospa wietrzna zazwyczaj jest bardziej dotkliwa u dorosłych oraz niemowląt. Choroba występuje najczęściej zimą i wiosną.

Ospa - objawy

Ospę wietrzną wywołuje wirus VZV (Herpes virus varicellae), który inicjuje również zachorowanie na półpasiec. Przechorowanie ospy wietrznej daje odporność na ponowną infekcję. Wirus ospy zostaje w organizmie do końca życia w formie utajonej, m.in. w zwojach nerwowych. W warunkach obniżonej odporności ospa może się uaktywnić i wywołać półpaśca. Zdarza się to bardzo rzadko, ale jeżeli już ma miejsce taki przypadek, to zwykle przebiegowi choroby towarzyszą poważne powikłania. Ospa wietrzna wylęga się przeciętnie około dwóch tygodni. Do charakterystycznych objawów ospy wietrznej zalicza się:

Krosta chorego na ospę

Chory na ospę musi zmagać się z uciążliwym swędzeniem.

  • złe samopoczucie, uczucie ogólnego rozbicia;
  • ból głowy;
  • wysoką gorączkę (37-40 stopni Celsjusza);
  • wykwity skórne, które kolejno przeobrażają się z małej, czerwonej plamki w grudkę, potem w pęcherzyki wypełnione płynem, który po pewnym czasie mętnieje, przyjmując postać krostek; krostki przysychają, zmieniając się w strupki, które po jakimś czasie odpadają;
  • uporczywy świąd.

Najczęściej wysypka w czasie ospy pojawia się na tułowiu, a potem na szyi, twarzy, głowie (również w miejscach owłosionych), ramionach i nogach. Rzadko krostki zajmują dłonie i stopy. Pęcherzyki ospy można zaobserwować czasem w jamie ustnej, na podniebieniu twardym, policzkach i narządach płciowych. Zmiany skórne na błonach śluzowych wykazują tendencję do owrzodzenia. W miejscu odpadniętych strupków widać często blizny. Niektóre są prawie niewidoczne, inne - głębsze - towarzyszą człowiekowi do końca życia. W ciężkich przypadkach ospy może pojawić się wysypka krwotoczna. Częstym powikłaniem po ospie , szczególnie u dzieci, jest zakażenie skóry w postaci liszaja płaskiego. U dorosłych palących papierosy może wystąpić ospowe zapalenie płuc o bardzo ciężkim przebiegu.

Polskie Ministerstwo Zdrowia zachęca do szczepienia przeciw ospie wietrznej. Mimo że ospa najczęściej przebiega łagodnie, dając skąpe objawy, to u osób dorosłych, noworodków i niemowlaków notuje się ostrzejszy przebieg ospy wietrznej. Do powikłań chorobowych ospy wietrznej zalicza się np. zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie opon mózgowych. Szczególnie narażone na niebezpieczeństwo są kobiety w ciąży, u których wirus ospy w pierwszym trymestrze może zaszkodzić płodowi, powodując tzw. zespół ospy wietrznej wrodzonej: blizny, deformacje (np. hipoplazja kończyn), zaburzenia wzroku (np. zaćma wrodzona, atrofia nerwu wzrokowego) i układu nerwowego (np. mikrocefalia, wodogłowie).

Ospa - profilaktyka i leczenie

W ramach profilaktyki ospy zaleca się szczepienie przeciw ospie wietrznej i unikanie kontaktów z osobami chorymi na ospę, by minimalizować ryzyko zarażenia. Kiedy jednak dojdzie do rozwoju ospy, należy pamiętać o odpoczywaniu podczas gorączki i przyjmowaniu leków przeciwgorączkowych (ale nie kwasu acetylosalicylowego). Dzieciom zwykle najbardziej dokucza w czasie ospy swędzeniek, dlatego należy dbać o higienę, pamiętać o częstej zmianie ubrań i kąpielach w wodzie z nadmanganianem potasu, płatkami owsianymi, sodą oczyszczoną lub siemieniem lnianym. Powinno się nie dopuszczać do rozdrapywania wysypki, aby zapobiec wtórnym zakażeniom bakteryjnym. Płynne pudry to nie najlepsze rozwiązanie – co prawda koją swędzenie, ale stanowią łatwą pożywkę dla rozwoju bakterii.

W dodatku łagodzące i nawilżające balsamy oraz inne podobne leki bez recepty mogą zostać nałożone na wysypkę w czasie ospy. Istotną kwestią są środki zapobiegawcze. Jest rzeczą niezwykle ważną, aby obcinać dziecku paznokcie aby zminimalizować zranienia i infekcje w czasie ospy. Dostępne w aptece leki mogą obniżyć gorączkę i bóle związane ze wstępną infekcją wirusową ospy. Dzieci nie powinny zażywać w czasie ospy aspiryny albo leków zawierających jej pochodną ze względu na ryzyko rozwinięcia się syndromu Reye'a (dotkliwa choroba metabolizmu związana z wątrobą i dysfunkcją mózgu i śmiercią). Natomiast osobom z zaburzeniami odporności zaleca się lek przeciwwirusowy.

Redakcja abcZdrowie, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Dobrzańska A., Ryżko J., (red.), Pediatria. Podręcznik do Państwowego Egzaminu Lekarskiego i egzaminu specjalizacyjnego, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-25-6.
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
  • Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9

Źródła zewnętrzne

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze (3)
~Karolina
~Karolina 5 miesięcy temu

Przeszłam ospę miesiąc temu w wieku 37 lat. Brałam Groprinosine i leki przeciwbólowe. Prysznic całego ciala w letniej wodzie codziennie z płynem antybakteryjnym (do higieny intymnej). Osuszanie delikatne ręcznikiem. Potem Octanisept na zmiany. Odzież bawełniana luźna. Absolutna higiena (pranie ubrań itd). Bez żadnych białych "papek". Po 6 dniach było powszystkim. Ospa zarazilam się od 5 letniego synka. U niego wykwity spryskiwalam Octanisetem, potem smarowałam białym pudrem z mentolem. Trwało to ponad 2 tygodnie. Dodam że na ospę był szczepiony. Na nim bałam się eksperymentów, słuchałam lekarza... Szkoda że nie zachorowałam przed nim bo męczył by się znacznie krócej... Na sobie eksperymentowania po przeczytaniu wpisów w internecie. Było warto.

Odpowiedz
~Gosc
~Gosc ponad rok temu

Witam serdecznie. Moja trzy i pol letnia corka 21 dni temu zachorowala na ospe. Wysypke mila doslownie wszedzie- nie wylaczajac jezyka, odbytu i nawet powieki... czy sennosc mojej corki powinna mnie niepokoic. Wstaje rano od dwoch dni i mowwi, ze sie nie wyspala czego wczesniej nie mowila. I spi po poludniu. Prosze o odpowiedz.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie
Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Krosta chorego na ospę

Krosta chorego na ospę

Chory na ospę musi zmagać się z uciążliwym swędzeniem.

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa wietrzna u niemowlaka - objawy, drogi przenoszenia, leczenie

powikłaniami w wieku późniejszym. Ospa wietrzna to wirusowa choroba zakaźna, przenoszona drogą kropelkową. Objawy ospy wietrznej przypominają początkowo (...) wietrznej towarzyszy uciążliwy świąd skóry, której drapanie...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa u dorosłych - objawy, powikłania

potwierdzają, że im człowiek jest starszy tym przebieg ospy jest cięższy. Ospa u dorosłych - objawy Ospa u dorosłych występuje dość rzadko (...) . Jak zaczyna się ospa u dorosłych?...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa prawdziwa - objawy, warianty, leczenie

epidemiologiczne. Wysiłek włożony w wyeliminowanie jej był ogromny. Od roku 1977 ospa prawdziwa już nie zagraża naszemu zdrowiu. Ospa prawdziwa - objawy (...) się skóry. Ospa...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa bostońska - objawy, leczenie, ospa wietrzna

. Jednakże ospa bostońska powodowana jest innym szczepem bakterii i ma inne objawy. Jak odróżnić ospę bostońską od ospy wietrznej? Ospa bostońska (...) - objawy Chory...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa wietrzna u dorosłych - objawy, leczenie skutki

. Ospa wietrzna u dorosłych - objawy Ospę wietrzną przechodzi się tylko raz w życiu. Zwykle chorujemy na nią w dzieciństwie, dzięki czemu organizm (...) . Ospą zarazić się można...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Szczepionka przeciw ospie w dwóch dawkach

. Wynika z nich, iż podwójne szczepienie znacznie skuteczniej chroni przed ospą niż jedna dawka szczepionki. Dotychczasowe szczepienia przeciw ospie (...) szczepionkę. Okazało się jednak, że wiele dzieci zapada na ospę...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Wzrost zachorowań na ospę wietrzną

Eksperci alarmują, że w ostatnich latach w naszym kraju wzrosła zachorowalność na ospę wietrzną. W 2010 roku odnotowano aż 183 tys. przypadków (...) tej choroby, chociaż w rzeczywistości skala problemu może być znacznie większa. Przyczyny...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Wysypka na brzuchu - szkarlatyna, różyczka, ospa, odra

Wysypka na brzuchu może mieć różne przyczyny. Należą do nich między innymi choroby zakaźne takie jak szkarlatyna, różyczka, ospa i odra. Wszystkie (...) lat. Zarażenie szkarlatyną następuje drogą kropelkową. Najbardziej...