Ospa wietrzna - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa wietrzna (łac. varicella) należy do grupy najbardziej zakaźnych chorób wieku dziecięcego. W przebiegu ospy wietrznej występuje wysoka gorączka i swędząca wysypka w postaci pęcherzyków. Ospa wietrzna u dzieci przebiega ospę dość łagodnie, u dorosłych notuje się ostrzejszy przebieg ospy, nierzadko z komplikacjami. Zarażenie ospą wietrzną następuje drogą kropelkową. Przyjmuje się, że najłatwiej zarazić się przez kontakt z chorym na parę dni przed wystąpieniem wysypki, ale warto wiedzieć, że chory na ospę zaraża aż do chwili zaschnięcia u niego ranek i pojawienia się strupków.

Polecane wideo:

Ospa - zarażenie wirusem

Ospa wietrzna z łatwością przenosi się na innych członków rodziny i równieśników w szkole, ponieważ wirus ospy przenosi się przez powietrze, drogą kropelkową lub przez płyn z pęcherzy. Istnieje również możliwość infekcji wirusem ospy w sposób pośredni - przez kontakt z częściami garderoby i innymi przedmiotami wyeksponowanymi na działanie płynu z krost. Chorzy na ospę zostają zakażeni do 5 dni (częściej od 1-2 dni) przed i 5 dni od chwili pojawienia się wysypki. Kiedy rany zostają pokryte strupem, osoba zazwyczaj przestaje być zakażona.

Ospa wietrzna u dzieci ujawnia się przez około 10-14 dni. I to właśnie wtedy lekarze zalecają, aby dziecko z ospą wietrzną pozostało w domu, ponieważ to w tym czasie najłatwiej o zarażenie wirusem ospy. W przypadku ospy wietrznej u dzieci najlepiej, aby dziecko pozostało w domu do ustąpienia jakichkolwiek objawów ospy.

Większość ludzi zaraża się wirusem ospy wietrznej do 15 roku życia, z czego większość między 5 a 9, jednak prawdopodobieństwo zarażenia ospą istnieje w każdym wieku. Ospa wietrzna zazwyczaj jest bardziej dotkliwa u dorosłych oraz niemowląt. Choroba występuje najczęściej zimą i wiosną.

Ospa - objawy

Ospę wietrzną wywołuje wirus VZV (Herpes virus varicellae), który inicjuje również zachorowanie na półpasiec. Przechorowanie ospy wietrznej daje odporność na ponowną infekcję. Wirus ospy zostaje w organizmie do końca życia w formie utajonej, m.in. w zwojach nerwowych. W warunkach obniżonej odporności ospa wietrzna może się uaktywnić i wywołać półpaśca. Zdarza się to bardzo rzadko, ale jeżeli już ma miejsce taki przypadek, to zwykle w przebiegu ospa wietrzna daje poważne powikłania. Ospa wietrzna wylęga się przeciętnie około dwóch tygodni. Do charakterystycznych objawów ospy wietrznej zalicza się:

Krosta chorego na ospę

Chory na ospę musi zmagać się z uciążliwym swędzeniem.

  • złe samopoczucie, uczucie ogólnego rozbicia;
  • ból głowy;
  • wysoką gorączkę (37-40 stopni Celsjusza);
  • wykwity skórne, które kolejno przeobrażają się z małej, czerwonej plamki w grudkę, potem w pęcherzyki wypełnione płynem, który po pewnym czasie mętnieje, przyjmując postać krostek; krostki przysychają, zmieniając się w strupki, które po jakimś czasie odpadają;
  • uporczywy świąd.

Główny objaw ospy wietrznej, a więc wysypka pojawia się na tułowiu, a potem na szyi, twarzy, głowie (również w miejscach owłosionych), ramionach i nogach. Rzadko krostki zajmują dłonie i stopy. Objawy ospy w postaci pęcherzyków można zaobserwować czasem w jamie ustnej, na podniebieniu twardym, policzkach i narządach płciowych. Zmiany skórne związane z ospą wietrzną na błonach śluzowych wykazują tendencję do owrzodzenia. W miejscu odpadniętych strupków widać często blizny. Niektóre są prawie niewidoczne, inne - głębsze - towarzyszą człowiekowi do końca życia. W ciężkich przypadkach ospy objawem może być wysypka krwotoczna. Częstym powikłaniem ospy wietrznej u dzieci, jest zakażenie skóry w postaci liszaja płaskiego. U dorosłych palących papierosy może wystąpić ospowe zapalenie płuc o bardzo ciężkim przebiegu.

Polskie Ministerstwo Zdrowia zachęca do szczepienia przeciw ospie wietrznej. Mimo że ospa wietrzna najczęściej przebiega łagodnie, dając skąpe objawy, to u osób dorosłych, noworodków i niemowlaków notuje się ostrzejszy przebieg i powikłania ospy wietrznej. Do powikłań ospy wietrznej zalicza się np. zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie opon mózgowych. Szczególnie narażone na niebezpieczeństwo związane z ospą wietrzną są kobiety w ciąży, u których wirus ospy w pierwszym trymestrze może zaszkodzić płodowi, powodując tzw. zespół ospy wietrznej wrodzonej: blizny, deformacje (np. hipoplazja kończyn), zaburzenia wzroku (np. zaćma wrodzona, atrofia nerwu wzrokowego) i układu nerwowego (np. mikrocefalia, wodogłowie).

Ospa - profilaktyka i leczenie

W ramach profilaktyki ospy zaleca się szczepienie przeciw ospie wietrznej i unikanie kontaktów z osobami chorymi na ospę, by minimalizować ryzyko zarażenia. Kiedy jednak dojdzie do sytuacji, w której ospa wietrzna się rozwija, należy pamiętać o odpoczywaniu podczas gorączki i przyjmowaniu leków przeciwgorączkowych (ale nie kwasu acetylosalicylowego). W czasie ospy wietrznej u dzieci zwykle najbardziej dokucza im swędzenie, dlatego należy dbać o higienę, pamiętać o częstej zmianie ubrań i kąpielach w wodzie z nadmanganianem potasu, płatkami owsianymi, sodą oczyszczoną lub siemieniem lnianym. Powinno się nie dopuszczać do rozdrapywania wysypki, aby zapobiec wtórnym zakażeniom bakteryjnym. Płynne pudry to nie najlepsze rozwiązanie w czasie ospy wietrznej u dzieci – co prawda koją swędzenie, ale stanowią łatwą pożywkę dla rozwoju bakterii.

W dodatku w czasie leczenia ospy łagodzące i nawilżające balsamy oraz inne podobne leki bez recepty mogą zostać nałożone na wysypkę w czasie ospy. Istotną kwestią w leczeniu ospy są środki zapobiegawcze. Jest rzeczą niezwykle ważną, aby obcinać dziecku paznokcie aby zminimalizować zranienia i infekcje, gdy dokucza mu swędzenie. Dostępne w aptece leki mogą obniżyć gorączkę i bóle związane ze wstępną infekcją wirusową ospy. W leczeniu ospy wietrznej u dzieci nie powinny one zażywać aspiryny lub leków zawierających jej pochodną ze względu na ryzyko rozwinięcia się syndromu Reye'a (dotkliwa choroba metabolizmu związana z wątrobą i dysfunkcją mózgu i śmiercią). Natomiast osobom z zaburzeniami odporności zaleca się podawanie leków przeciwwirusowych w czasie leczenia ospy.

Redakcja abcZdrowie, 3 tygodnie temu

Bibliografia

  • Dobrzańska A., Ryżko J., (red.), Pediatria. Podręcznik do Państwowego Egzaminu Lekarskiego i egzaminu specjalizacyjnego, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-25-6.
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
  • Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9

Źródła zewnętrzne

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze (3)
~Karolina
~Karolina 7 miesięcy temu

Przeszłam ospę miesiąc temu w wieku 37 lat. Brałam Groprinosine i leki przeciwbólowe. Prysznic całego ciala w letniej wodzie codziennie z płynem antybakteryjnym (do higieny intymnej). Osuszanie delikatne ręcznikiem. Potem Octanisept na zmiany. Odzież bawełniana luźna. Absolutna higiena (pranie ubrań itd). Bez żadnych białych "papek". Po 6 dniach było powszystkim. Ospa zarazilam się od 5 letniego synka. U niego wykwity spryskiwalam Octanisetem, potem smarowałam białym pudrem z mentolem. Trwało to ponad 2 tygodnie. Dodam że na ospę był szczepiony. Na nim bałam się eksperymentów, słuchałam lekarza... Szkoda że nie zachorowałam przed nim bo męczył by się znacznie krócej... Na sobie eksperymentowania po przeczytaniu wpisów w internecie. Było warto.

Odpowiedz
~Gosc
~Gosc ponad rok temu

Witam serdecznie. Moja trzy i pol letnia corka 21 dni temu zachorowala na ospe. Wysypke mila doslownie wszedzie- nie wylaczajac jezyka, odbytu i nawet powieki... czy sennosc mojej corki powinna mnie niepokoic. Wstaje rano od dwoch dni i mowwi, ze sie nie wyspala czego wczesniej nie mowila. I spi po poludniu. Prosze o odpowiedz.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ospa wietrzna - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Ospa wietrzna - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie
Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Krosta chorego na ospę

Krosta chorego na ospę

Chory na ospę musi zmagać się z uciążliwym swędzeniem.

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa wietrzna u dorosłych - objawy, leczenie skutki

. Ospa wietrzna u dorosłych - objawy Ospę wietrzną przechodzi się tylko raz w życiu. Zwykle chorujemy na nią w dzieciństwie, dzięki czemu organizm (...) . Ospą...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa bostońska - objawy, leczenie, ospa wietrzna

. Jednakże ospa bostońska powodowana jest innym szczepem bakterii i ma inne objawy. Jak odróżnić ospę bostońską od ospy wietrznej? Ospa bostońska (...) Ospa...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa u dorosłych - objawy, powikłania

Nie bez przyczyny ospa wietrzna należy do chorób wieku dziecięcego, ponieważ ospa u dorosłych ma znacznie cięższy przebieg. Dodatkowo ospa (...) potwierdzają, że im człowiek jest starszy...

Ospa wietrzna - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Ospa prawdziwa - objawy, warianty, leczenie

epidemiologiczne. Wysiłek włożony w wyeliminowanie jej był ogromny. Od roku 1977 ospa prawdziwa już nie zagraża naszemu zdrowiu. Ospa prawdziwa - objawy (...) się skóry. Ospa...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Wzrost zachorowań na ospę wietrzną

Eksperci alarmują, że w ostatnich latach w naszym kraju wzrosła zachorowalność na ospę wietrzną. W 2010 roku odnotowano aż 183 tys. przypadków (...) tej choroby, chociaż w rzeczywistości skala problemu może być znacznie...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Objawy ospy - rozpoznanie, leczenie, powikłania, ciąża

Objawy ospy wietrznej to charakterystyczne czerwone plamki z pęcherzykiem. Jakie inne objawy towarzyszą ospie? Jak prawidłowo rozpoznać ospę? Na czym (...) polega leczenie...

Ospa - zarażenie, objawy, profilaktyka, leczenie

Szczepionka przeciw ospie w dwóch dawkach

dzieci powyżej 4 roku życia mieszkające w stanie Connecticut, które zachorowały na ospę wietrzną między lipcem 2006 roku, a styczniem 2010 (...) . Wynika z nich, iż podwójne szczepienie znacznie skuteczniej chroni przed...