Gryka - pochodzenie, właściwości odżywcze, wpływ na zdrowie

Produkty zbożowe już od dawna stanowią podstawowe źródło pożywienia ludzi. Według zasad zdrowej piramidy żywieniowej powinny być one spożywane w ilości od 6 do 11 porcji dziennie. Do najczęściej spotykanych zbóż możemy zaliczyć m.in.: kukurydzę, ryż, pszenicę, owies, żyto, jęczmień, a także grykę. Ze względu na wysoką wartość żywieniową warto zwrócić szczególną uwagę właśnie na wspomnianą powyżej grykę.

Zobacz film: "Gryczana zapiekanka - przepis"

spis treści

1. Gryka - pochodzenie

Gryka to zboże uprawiane przede wszystkim w Brazylii, Chinach oraz na terenach podkaukaskich. Na polskie tereny gryka została sprowadzona przez Tatarów, z tego też względu często nazywana jest tatarką. Mimo dobrze poznanych właściwości odżywczych gryki, jest ona wciąż niedoceniana przez konsumentów i jej spożycie wśród Polaków jest stosunkowo niskie. Za ten stan rzeczy odpowiada prawdopodobnie niska świadomość ludzi co do walorów prozdrowotnych gryki.

2. Gryka - właściwości odżywcze

Poniżej została przedstawiona charakterystyka żywieniowa gryki, która powinna zainteresować tych wszystkich, dla których zdrowe odżywianie stanowi ważną część życia.

  • Białko – zawartość białka w gryce wynosi ok. 10-18%. Białko to charakteryzuje się wysoką jakością i według danych, stanowi aż ponad 80% wartości żywieniowej białka jaja kurzego, które uznawane jest za białko wzorcowe o składzie aminokwasowym najbardziej optymalnym dla potrzeb organizmu człowieka. Badania dowiodły, że 100 g kaszy gryczanej dostarcza człowiekowi wystarczającą ilość aminokwasów egzogennych (czyli takich, których organizm ludzki nie jest w stanie syntetyzować), aby pokryć na nie w pełni zapotrzebowanie. Tak korzystny skład aminokwasowy gryki wpływa na obniżenie cholesterolu we krwi oraz podwyższenie „dobrego” cholesterolu HDL. Dodatkowo, białko gryki nie zawiera frakcji glutenu. Powyższe właściwości sprawiają, że gryka i produkty gryczane są zalecane osobom cierpiącym na miażdżycę oraz celiakię.
Które zboża są najzdrowsze?
Które zboża są najzdrowsze? [10 zdjęć]

Produkty z przetworzonego ziarna są często obecne na półkach sklepów, gdyż mają dłuższą świeżość. Problem...

zobacz galerię
  • Tłuszcze – ich zawartość jest niewielka, waha się w granicach 3%. Jednakże skład tłuszczu gryki zdominowany jest przede wszystkim przez kwasy tłuszczowe nienasycone, które są pożądane w diecie człowieka
  • Węglowodany i błonnik pokarmowy – podstawowym węglowodanem gryki jest skrobia. Należy ona do węglowodanów złożonych. Podczas trawienia cukry rozkładane są powoli, nie powodując nagłego wzrostu wydzielania insuliny. Ma to spore znaczenie dla osób zmagających się z cukrzycą. Dodatkowych korzyści dostarcza obecność błonnika pokarmowego. Spożycie 100 g kaszy gryczanej dostarczy nam około 6 g błonnika, co stanowi ok. 25% pokrycia zapotrzebowania na ten składnik. Wysoka zawartość błonnika w gryce wpływa korzystnie na obniżenie cholesterolu we krwi. Ponadto jego spożycie zapewnia poczucie sytości i zmniejsza wchłanianie składników pokarmowych, co ma duże znaczenie dla osób cierpiących na nadwagę czy też otyłość.
  • Witaminy – gryka i produkty z niej wytworzone bogate są przede wszystkim w witaminy z grupy B. Należą tu przede wszystkim: tiamina (B1), ryboflawina (B2), pirydoksyna (B6). Korzystna jest również obecność białek wiążących tiaminę – wpływają one na większą przyswajalność tej witaminy przez organizm człowieka. Dodatkowo w gryce znajdziemy niacynę i witaminę E, która stanowi naturalny przeciwutleniacz.
  • Składniki mineralne – gryka obfituje głównie w magnez. Jest również dobrym źródłem żelaza, cynku, miedzi, potasu, fosforu.
  • Związki bioaktywne i przeciwutleniające – ziarna gryki bogate są we flawonoidy (rutynę oraz izowiteksynę). Wykazują wysoki potencjał antyoksydacyjny, który odgrywa ważną rolę w zapobieganiu powstawaniu zmian miażdżycowych oraz procesów nowotworzenia. Ponadto ziarna gryki zawierają fagopirynę – związek, który wpływa na zwiększenie wrażliwości komórek ustroju na działanie insuliny. Tym samym jego spożycie jest zalecane osobom chorującym na insulinooporność, jak również cukrzycę.

3. Gryka - wpływ na zdrowie

Na podstawie wyżej wymieniowych właściwości prozdrowotnych gryki, możemy śmiało stwierdzić, iż jest ona nieocenionym surowcem czy też produktem zalecanym w dietoprofilaktyce i dietoterapii wielu chorób cywilizacyjnych. Substancje zawarte w gryce wpływają korzystnie na funkcjonowanie organizmu człowieka.

Zobacz także:

Po produkty gryczane powinny sięgać przede wszystkim osoby cierpiące na nadciśnienie, choroby sercowo-naczyniowe, inulinooporność, cukrzycę typu 2, zaparcia, nadwagę i otyłość, a także osoby niezmagające się z problemami, które poprzez właściwe odżywianie pragną zadbać o własne zdrowie.

4. Gryka - kalorie i wartości odżywcze

Kalorie i wartości odżywcze Zawartość
w 100 g
Zawartość
w 170 g (1 szklanka)
Wartość energetyczna 343 kcal 583 kcal
Białko 13,25 g 22,5 g
Węglowodany 71,5 g 122 g
Cukier 0 g 0 g
Błonnik 10,00 g 17,00 g
Tłuszcz 3,40 g 5,78 g
Tłuszcze nasycone 0,74 g 1,26 g
Tłuszcze jednonienasycone 1,04 g 1,77 g
Tłuszcze wielonienasycone 1,04 g 1,77 g
Cholesterol 0 mg 0 mg
Witamina C 0 mg 0 mg
Gryka - pochodzenie, właściwości odżywcze, wpływ na zdrowie
Gryka - pochodzenie, właściwości odżywcze, wpływ na zdrowie

Produkty o podobnej zawartości kalorii w 100 g

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy